Umowa uaktywniająca. Jak zatrudnić nianię?

Umowa aktywizująca dotyczy zatrudnienia niani. Mogą ją zastosować osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Zobacz, na czym polega umowa uaktywniająca.

Niania może opiekować się dzieckiem, które ukończyło 20. tydzień życia i ma nie więcej niż 3 lata
Źródło zdjęć: © pixabay.com / CC0
Marlena Kostyńska

Jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej, a chcesz zatrudnić kogoś, by opiekował się twoim dzieckiem, możesz zastosować umowę uaktywniającą.

Co to jest umowa uaktywniająca?

Umową uaktywniającą jest umowa o świadczenie usług, która jest podobna do umowy zlecenia. Jej podstawowym celem jest zlecenie niani opieki nad dzieckiem. Trzeba w tej umowie wyraźnie określić, nad jakimi dziećmi ma być sprawowana opieka. Co istotne, niania nie może prowadzić działalności gospodarczej. Nie ma też problemu, żeby niania była spokrewniona z rodzicami. Można więc bez obaw podpisać ją np. z rodzicami lub rodzeństwem (jeśli jest pełnoletnie).

Żeby podpisać umowę uaktywniającą, rodzic dziecka nie musi prowadzić działalności gospodarczej. Zgodnie z prawem może być pracodawcą dla niani. Niania może opiekować się dzieckiem, które ukończyło 20. tydzień życia i ma nie więcej niż 3 lata.

Jak sporządzić umowę uaktywniającą?

Jak w każdej umowie, także i w tym przypadku należy określić dokładnie dane stron umowy. Ważne, by wpisać liczbę i dane dzieci, a także obowiązki, które ma niania. Bez wątpienia istotny będzie też punkt dotyczący wysokości pensji i sposoby jej wypłacania.

Z zasady przyjmuje się, że umowa taka może zostać wypowiedziana w każdym czasie. Trzeba jednak wiedzieć, że tak jak w każdej umowie zlecenie, zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność za zlecenie. Jeśli więc umowa zostanie zerwana bez istotnego powodu, to zleceniobiorca może odpowiadać za szkody, które ponieśli zleceniodawcy.

Umowa uaktywniająca a umowa zlecenie

Dlaczego wiec nie podpisać z nianią zwykłej umowy zlecenie? Rozróżnienie jest proste. Specyfika umowy uaktywniającej zakłada, że składki ZUS do wysokości należnej w przypadku najniższej pensji za nianię opłaca ZUS. W przypadku takiej umowy nie trzeba też płacić składek na Fundusz Pracy ani Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Jeśli niania będzie chciała, może złożyć wniosek o przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wtedy składki te są opłacane z własnych środków. Nie ma wtedy znaczenia, czy wynagrodzenie jest wyższe, czy niższe od minimalnego. Jeśli niania będzie zarabiać więcej niż najniższa krajowa, to różnicę składek ponad to, co płaci ZUS, będą musieli zapłacić rodzice dziecka, którym opiekuje się niania.

Kto może skorzystać z umowy uaktywniającej?

Umowę uaktywniającą z nianią mogą podpisać rodzice, jeśli oboje pracują, lub samotny rodzic. ZUS opłaci składki za nianię, jeśli ta zostanie zgłoszona przez rodziców do ubezpieczenia, rodzice dziecka są zatrudnieni na umowie o pracę lub zlecenie albo prowadzą działalność gospodarczą, a dziecko nie uczęszcza do żłobka.

Rodzice muszą zgłosić nianię do ubezpieczenia w ciągu 7 dni od dnia, gdy zaczyna opiekę nad dzieckiem.

Wybrane dla Ciebie
Media: maksymalnie 35 mln dol. dla ofiar Epsteina
Media: maksymalnie 35 mln dol. dla ofiar Epsteina
"Economist" analizuje sytuację na wojnie w Ukrainie. Tygodnik pisze o strachu Putina
"Economist" analizuje sytuację na wojnie w Ukrainie. Tygodnik pisze o strachu Putina
"Po prostu bezprawie". Wiceprezydent USA reaguje na wyrok sądu ws. ceł
"Po prostu bezprawie". Wiceprezydent USA reaguje na wyrok sądu ws. ceł
Co z budżetem USA po decyzji sądu ws. ceł? Sekretarz skarbu składa deklarację
Co z budżetem USA po decyzji sądu ws. ceł? Sekretarz skarbu składa deklarację
Spółka CPK otworzyła oferty na fundamenty terminalu lotniska Port Polska
Spółka CPK otworzyła oferty na fundamenty terminalu lotniska Port Polska
Donald Trump wprowadza nowe cła. "Mogę zniszczyć handel"
Donald Trump wprowadza nowe cła. "Mogę zniszczyć handel"
Bruksela, Londyn i Ottawa zabrały głos ws. unieważnienia większości ceł Trumpa
Bruksela, Londyn i Ottawa zabrały głos ws. unieważnienia większości ceł Trumpa
Po decyzji sądu ws. ceł Trumpa. Implikacje dla Wall Street, dolara i Fed
Po decyzji sądu ws. ceł Trumpa. Implikacje dla Wall Street, dolara i Fed
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 20.02.2026
Ile kosztuje euro? Kurs euro do złotego PLN/EUR 20.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 20.02.2026
Ile kosztuje frank szwajcarski? Kurs franka do złotego PLN/CHF 20.02.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 20.02.2026
Ile kosztuje dolar? Kurs dolara do złotego PLN/USD 20.02.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 20.02.2026
Ile kosztuje funt? Kurs funta do złotego PLN/GBP 20.02.2026