Cena tego pierwiastka skoczyła o 4400 proc. Dlaczego jest tak ważny?
Chiny ograniczyły eksport części minerałów ziem rzadkich i magnesów. Jednym z nich jest itr, którego cena w Europie od stycznia skoczyła o 4400 proc. Itr stosuje się m.in. w branży lotniczej.
Chiny są światowym liderem w wydobyciu i przetworzeniu metali ziem rzadkich. Zjd. ilustracyjne
Metale ziem rzadkich to grupa 17 pierwiastków (skand, lantan, cer, prazeodym, neodym, promet, samar, europ, gadolin, terb, dysproz, holm, erb, tul, iterb, lutet oraz itr). Jak przypomina Instytut Technologii Paliw i Energii (ITPE) "są to metale stosowane w przemyśle elektronicznym, kosmicznym i energetycznym (technika jądrowa)". ITPE w opublikowanym wiosną artykule zwraca uwagę, że nazwa "metale ziem rzadkich" nie pochodzi od ich niewielkiego udziału w litosferze, ale "od charakterystyki ich występowania, utrudniającej efektywne wydobycie tych pierwiastków".
Najwięcej tych pierwiastków występuje w Chinach, USA, Wietnamie, Birmie, Rosji oraz Brazylii i Australii. Jednak zdecydowanym liderem jest Państwo Środka odpowiadające za 90 proc. światowego udziału pierwiastków. Świat skazany jest na chińskie wydobycie.
Rosjanie zbudowali robota. Podczas pokazu coś poszło nie tak
Chiny uderzyły w czuły punkt
Pekin, świadomy swojej pozycji, ograniczył eksport metali ziem rzadkich w odpowiedzi na sankcje nałożone przez administrację Donalda Trumpa.
- Ja powiem tylko tyle: od 15 lat słyszymy, że Chiny kiedyś użyją metali ziem rzadkich przeciwko nam i wtedy będziemy ugotowani... I to właśnie się wydarza teraz, na naszych oczach - napisał w październiku w serwisie X Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich, kierownik Zespołu Chińskiego.
Świat na własnej skórze odczuwa niedobory itru. Zdaniem Reutersa zapasy tego pierwiastka są "na wyczerpaniu". Ellie Saklatvla, analityczka Argus, podała, że od stycznia ceny tlenku itru w Europie wzrosły o 4400 proc. i kosztują obecnie 270 dol. za kilogram. Alarm wszczęli już Amerykanie, a dokładnie Aerospace Industries Association (AIA), informując, że itr to niezbędny metal w produkcji zaawansowanych silników odrzutowych.
Itr wykorzystywany jest m.in. w produkcji półprzewodników czy w przemyśle lotniczym i motoryzacyjnym. Jak podaje United Stated Geological Survey, itru używa się m.in. w czujnikach tlenu w silnikach samochodowych oraz narzędziach skrawających odpornych na zużycie i korozję. Ponadto są kluczem do produkcji powłok silników odrzutowych.
Natomiast w elektronice itr jest komponentem radarów mikrofalowych. To również ważny składnik kryształów laserowych stosowanych w zabiegach stomatologicznych i chirurgicznych, spawaniu w przemyśle, fotochemii czy optyce nieliniowej.
Źródło: Reuters
