Nadzór nad rynkiem odpadów i dodatkowe dane z BDO mają dać 2,4 mld zł w 2021 r. 

"W związku z wprowadzeniem obowiązku korzystania z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) w zakresie dokumentowania obrotu odpadami proponuje się, aby dane z BDO weryfikować z danymi posiadanymi przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) pochodzącymi z JPK VAT".

Ma to doprowadzić do uproszczenia nadzoru nad rynkiem odpadów dzięki zintegrowaniu informacji agregowanych w obrębie systemu gospodarowania odpadami z informacjami agregowanymi przez organy skarbowe.

Do wprowadzania dodatkowych danych będzie zobowiązanych ok. 30% podmiotów, zarejestrowanych w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), podano w OSR.

Jak wynika z danych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚIGW), wartość rynku szarej strefy wynosi obecnie około 3,5-4 mld zł, zaś poza legalnym obrotem znajduje się około 8 mln ton różnych odpadów. Z kolei wartość szarej strefy zgodnie z szacunkami ekspertów Krajowej Izby Gospodarczej (KIG) wynosi między od 2,7 mld zł do nawet 6 mld zł. Natomiast w 2018 r. wartość polskiego rynku odpadów komunalnych wyniosła w przybliżeniu 7,2 mld zł, a wartość rynku pozostałych odpadów przekroczyła 7 mld zł. Według szacunków - do 2023 r. wartość rynku odpadów komunalnych na wzrosnąć o ok. 14%, czyli do ok. 8 mld zł, wskazano w uzasadnieniu regulacji.

Jak zaznaczono w uzasadnieniu, nie wszystkie nielegalne składowiska zostały zinwentaryzowane i służby Inspekcji Ochrony Środowiska natykają się na kolejne porzucone (czasem wiele lat temu) odpady. Posługując się ofertami składanymi w dotychczas rozpoznanych postępowaniach o udzielenia zamówień na zagospodarowanie porzuconych odpadów realne koszty mogą wynosić nawet ponad 9 mld zł (uśredniony koszt usunięcia porzuconych odpadów 3 tys. zł za tonę).

Proponowana zmiana przyniesie także zwiększenie wpływów do budżetu państwa w postaci wpływów z podatków VAT, CIT oraz opłat środowiskowych z eliminowanej szarej strefy w obszarze środowiska.

Założono, że zmiana ta w przyszłym roku przyniesie 2,4 mld zł (w tym 1,84 mld dla budżetu państwa i 675 dla jednostek samorządu terytorialnego, przy kosztach w wysokości 100 mln ze strony NFOŚIGW i 5 mln ze strony funduszy wojewódzkich). W perspektywie dziesięcioletniej ma to być 20,16 mld zł (w tym ponad 12,13 mld zł dla budżetu państwa i ponad 8,02 mld zł dla jednostek samorządu terytorialnego).

Podmiotami zobowiązanymi do wprowadzania do BDO zestawu danych faktur VAT i rachunków mają być tylko ich wystawcy, co ma ograniczyć liczbę podmiotów objętych nowymi obowiązkami. Większość podmiotów zarejestrowanych w BDO to wprowadzający do Polski produkty, pojazdy, baterie i akumulatory, produkty w opakowaniach i opakowania. Te podmioty co do zasady nie wystawiają faktur w ramach gospodarki odpadami - są nabywcami usług związanej ze zbieraniem odpadów. Wstępna analiza danych z BDO - według stanu na 21 stycznia 2020 r. wskazuje, że ok. 30% podmiotów, które zarejestrowały się w BDO będzie zobowiązana do wprowadzania dodatkowych danych - o fakturach VAT.

Dzięki tym danym będzie można zintegrować dane dotyczące masy i rodzaju odpadów, posiadacza i terminów z danymi podatkowymi.