NIK: Badane uzdrowiska nie spełniają wymogów, mogą stracić ten status
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przypomina, że w latach 2017-2021 wszystkie polskie uzdrowiska powinny przedłożyć ministrowi zdrowia operaty uzdrowiskowe w celu potwierdzenia utrzymania statusu uzdrowiska. Tymczasem żadna z badanych przez Izbę 11 miejscowości uzdrowiskowych nie spełniała wszystkich wymogów dla takiego statusu.
"Posiadanie statusu uzdrowiska nie gwarantuje, że dany obszar spełniał i nadal spełnia wymogi wyznaczone dla uzdrowiska. [...] Żadna ze skontrolowanych przez NIK miejscowości nie spełniała wszystkich pięciu wymogów określonych dla uzdrowisk. W aż 10 - z 11 badanych - miejscowościach [...] przekroczono np. dopuszczalne normy hałasu (przekroczenia w porze dziennej sięgały od 3% do 42% w porze nocnej od 8 do 29%). [...] W dwóch uzdrowiskach [...] nie wykorzystywano w lecznictwie uzdrowiskowym surowców naturalnych (borowiny)
, znajdujących się na ich obszarach. [...] Zastrzeżenia dotyczące jakości powietrza sformułowano w odniesieniu do pięciu miejscowości. Mimo ustawowego obowiązku gminy nie monitorowały stanu środowiska w uzdrowiskach" - czytamy we wnioskach z raportu NIK.
Według NIK, brak dbałości o stan środowiska naturalnego może prowadzić do obniżenia walorów uzdrowiskowych gmin oraz stanowić barierę w ich rozwoju, a w konsekwencji ograniczyć dostęp pacjentów do lecznictwa uzdrowiskowego. NIK zwraca uwagę, że gminy uzdrowiskowe, które nie będą spełniać warunków dotyczących m.in. natężenia hałasu, zanieczyszczenia powietrza, czy wykorzystywania surowców naturalnych mogą utracić status uzdrowiska.
"Wyniki kontroli wskazują na konieczność podjęcia działań systemowych, mających na celu zawarcie porozumienia pomiędzy ministrem zdrowia i ministrem środowiska w sprawie objęcia wymaganych badań jakości środowiska w uzdrowiskach wieloletnimi programami PMŚ, tak, aby zapewnić gminom uzdrowiskowym weryfikację spełniania wymagań m.in. w zakresie dopuszczalnych norm zanieczyszczenia powietrza, natężenia hałasu i emisji pól elektromagnetycznych" - czytamy dalej.
Ponadto, zasadne - w ocenie NIK - byłoby zobowiązanie gmin uzdrowiskowych do finansowania badań jakości środowiska z dochodów z tytułu opłat uzdrowiskowych i dotacji. NIK wskazuje przy tym także na konieczność prowadzenia przez gminy uzdrowiskowe ewidencji wydatków finansowanych z dochodów z tytułu opłaty uzdrowiskowej.
Izba przypomina, że w latach 2017-2021 wszystkie uzdrowiska powinny przedłożyć ministrowi zdrowia operaty uzdrowiskowe w celu potwierdzenia utrzymania statusu uzdrowiska. Oceny właściwości leczniczych klimatu należy dokonać na podstawie udokumentowanych badań, z co najmniej ostatnich trzech lat poprzedzających złożenie wniosku o potwierdzenie właściwości leczniczych klimatu (od 31.10.2016 r. - z okresu 24 miesięcy przed złożeniem wniosku).
Status uzdrowiska ma w Polsce 45 miejscowości. Wśród nich wyróżniono 8 uzdrowisk górskich, 14 podgórskich, 17 nizinnych i 6 nadmorskich.
