Trwa ładowanie...

Notowania

Przejdź na
oprac. Marcin Łukasik
|
aktualizacja

Co może prezydent? Gospodarcze i obronne kompetencje głowy państwa

287 reakcji
118
26
85
Podziel się

Prezydent ma spory wpływ na gospodarkę i wojsko. Może m.in. wybrać kandydata na prezesa Narodowego Banku Polskiego czy zatwierdzić strategię bezpieczeństwa narodowego. Najważniejszą prerogatywą głowy państwa jest jednak inicjatywa ustawodawcza i prawo weta.

Co może prezydent? Gospodarcze i obronne kompetencje głowy państwa
(Wikpedia)
bCNeRPPF

Prezydent może wpływać na gospodarkę m.in. swoimi nominacjami. Głowa państwa wybiera kandydata na prezesa NBP (potem wskazaną osobę musi zatwierdzić Sejm) i trzech członków Rady Polityki Pieniężnej (RPP). Ma też swojego przedstawiciela w Komisji Nadzoru Finansowego. Prezydent powołuje i odwołuje także członków Rady Dialogu Społecznego - czyli forum współpracy rządu, pracodawców i związków zawodowych.

Nominacje to jednak nie wszystkie narzędzia, jakimi dysponuje prezydent. Swoją moc i odmienne zdanie może pokazać rządzącym w inny sposób. Najważniejsze jest weto, które prezydent może zgłosić w stosunku do każdej ustawy. Kiedy partia rządząca nie ma większości kwalifikowanej 3/5 głosów w Sejmie, tego weta nie odrzuci.

Prezydent ma też inicjatywę ustawodawczą. W połączeniu z wetem stwarza to warunki do negocjowania. Może zgodzić się na rządowe propozycje, ale zastrzec, że tylko wtedy, kiedy większość sejmowa poprze jego ustawę. Trzecią możliwością wpływania na kształt prawa jest skarga do Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent - jako jedyny może zaskarżyć nowe prawo - zanim ono wejdzie w życie. To znaczy zanim podpisze ustawę, może zapytać TK, czy jest ona zgoda na konstytucją. Jeśli jednak Trybunał uzna, że tak, prezydent nie może sięgać po inne dostępne mu narzędzia np. weto - musi wówczas ją podpisać.

bCNeRPPH

Obejrzyj: Wybory 2020. Czym jest cisza wyborcza - PKW

Głowa państwa ma również ważną rolę do odegrania w procesie przejmowania jednej z najważniejszych ustaw, czyli ustawy budżetowej, którą rząd przygotowuje co roku. Terminy na przyjęcie budżetu państwa są ściśle określone w konstytucji - budżet musi trafić na biurko prezydenta w ciągu 4 miesięcy od momentu, kiedy projekt wpłynie do Sejmu. Jeśli dojdzie do opóźnienia, prezydent może skrócić kadencję parlamentu, co oznacza nowe wybory. Co ciekawe, po 1997 roku - kiedy ten mechanizm wprowadziła obowiązująca konstytucja - nigdy taka sytuacja nie miała miejsca, choć w miarę regularnie jest rozważana w publicystycznych scenariuszach przy okazji kryzysów politycznych.

Z gospodarką ma to już mniej wspólnego, ale prezydent powołuje również dwóch członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji i również dwóch do Rady Mediów Narodowych. Ponadto prezydent na wniosek ministra obrony narodowej nadaje też stopnie generalskie oficerom Wojska Polskiego.

A skoro o wojsku mowa, prezydent na wniosek premiera zatwierdza najważniejsze dokumenty dotyczące obronności kraju, m.in. strategię bezpieczeństwa narodowego i ćwiczenia systemów obronnych. W czasie zewnętrznego zagrożenia lub zbrojnej napaści na terytorium Polski może wprowadzić stan wojenny na części albo na całym terytorium państwa.

bCNeRPPN

Głowa państwa decyduje także o wysłaniu polskiego wojska poza granicę kraju w przypadkach: konfliktu zbrojnego lub dla wzmocnienia sił państwa sojuszniczego czy misji pokojowej. Ponadto w kompetencjach tego urzędu leży wprowadzanie stanu wyjątkowego oraz postanowienie o użyciu oddziałów wojska do przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa.

Zapisz się na nasz specjalny newsletter o koronawirusie.

bCNeRPQi
85
118
26
21
4
17
16
KOMENTARZE
(85)
wisus54
3 tyg. temu
Główną rolą Prezydenta jest bycie strażnikiem konstytucji i pilnowanie aby stanowione prawo przez sejm nie było z nią sprzeczne.
max power
3 tyg. temu
JEDNYM Z PODSTAWOWYCH zadań prezydenta jest kontrola parlamentu. Dla tego ma prawo weta.
@@
3 tyg. temu
Zmarnował pięć lat urzędu
bCNeRPQj
jja vohl
3 tyg. temu
U nas z tych kompetencji nasz prezio nigdy nie skorzystał , bo miał sprawę uproszczoną. Miał na tacy podane co ma robić i nawet nie musiał czytać tego co mu do podpisania podano. Dla prezydenta to super sprawa, bo podpisał i zamiast marnowac czas na studiowanie togo co mu dano do podpisania to mógł sobie w tym czasie pojechać na narty i tak w kółko. Jak wywalił szefa telewizji to ten zaraz wrócił z powrotem a naszemu prezydentowi na chwile dano satysfakcję, że se porządził.Król Polski dał prezydentowi ultimatum, że jakby sie odważył cos nie podpisac po myśli króla to prezydentem nie będzie to co miał robić prezydent, stracic takie stanowisko ? Prezydent ma służyc królowi z Nowogrodzkiej a nie jakiejs tam Polsce.
Obywatel
3 tyg. temu
Jeżeli prezydent jest silny i niezależny, a także ma wiedzę i doświadczenie w zarządzaniu np. dużym samorządem , to może zrobić wiele dobrego dla Polski przy tych kompetencjach. A co najważniejsze , może korygować błędy rządu lub rząd wspomagać, jeżeli jest prezydentem niezależnym.
Najnowsze komentarze (85)
Dodać należy,...
3 tyg. temu
może obiecać co zechce
emerytka
3 tyg. temu
Ten prezydent? Może i umie podPiSywać
Innocent
3 tyg. temu
Ten prezydent nie może nic!!!!! Czeka na rozkazy Dyktatora Jarosława K. z Nowogrodzkiej.
Jaro
3 tyg. temu
Trzeba wybrać głowę Państwa, bo inną część już mamy.
1256
3 tyg. temu
pozycja tego od ułaskawień ... na kolanach i na baczność! Prezes tak sobie życzy!
men
3 tyg. temu
a tu caly czas nie tak co ? i tak zostanie
CZy publikacj...
3 tyg. temu
łamiących CISZĘ WYBORCZĄ jest wspólnictwem w łamaniu prawa?
88888
3 tyg. temu
88
bCNeRPQb
J23
3 tyg. temu
Obecny jest najlepszy
Klin
3 tyg. temu
Ale obecny Prezydent nie skakał po meblach w Japonii jak POprzedni ze swoim „Szogunem”, albo jak POprzedni nawalony jak stodoła „reprezentował”Polskę w Charkowie, a o tym pierwszym to szkoda gadać wystarczy przyPOmnieć „NOCNĄ ZMIANĘ” i POdprowadzone dokumenty z IPEN-u
KAMPANIA ZA N...
3 tyg. temu
W ostatnim dniu pojawila sie CORKA DUDY. Powiedzcie, jak wrocila z UK? Samolotem rejsowym? Nie kursuja, i to sport tylko dla odwaznych. Jechala 20h samochodem? NIE WIERZE. Wiec??? Ktory z borowikow i ktorym rzadowym samochodem ZA NASZE PIENIADZE sprowadzil ja na kampanie tatusia?
Zadowolony po...
3 tyg. temu
No to byliśmy w dobrych i będziemy przez kolejne 5.
Nina
3 tyg. temu
Każda partia okrada nas ,nic nie robią żeby Polakom się lepiej żyło z zapomóg i socjalu nie zbudujemy dobrobytu ,plebs nie zdaje sobie sprawy że zadłużamy się i kierujemy się w stronę Grecji.
faja 43
3 tyg. temu
Podstawową rolą prezydenta jest Sprawiedliwość , a Konstytucja jest tylko wypadkową Sprawiedliwości .
...
Następna strona