Fico podpisał deal z Amerykanami ws. atomu. Spotka się z Trumpem

Premier Słowacji Robert Fico i amerykański sekretarz energii Chris Wright podpisali w piątek wieczorem czasu lokalnego w Waszyngtonie porozumienie dotyczące energii jądrowej. W jego ramach planowana jest budowa nowego bloku według amerykańskiego projektu w Jaslovskich Bohunicach. W komunikacie źródłowym wskazano, że podczas pobytu w USA Fico ma też spotkać się z przedstawicielami firmy Westinghouse, odpowiedzialnej za budowę bloku o mocy 1200 megawatów, oraz że w sobotę spotka się z Donaldem Trumpem na Florydzie.

Postrzegam ten moment jako ważną chwilę w naszych stosunkach dwustronnych, ale także jako wyraźny sygnał, że Słowację i Stany Zjednoczone łączy wspólne strategiczne myślenie o przyszłości energetyki - o jej bezpieczeństwie, zrównoważonym rozwoju i zaawansowaniu technologicznym - powiedział premier Fico po podpisaniu umowy.

- Stany Zjednoczone są dumne z partnerstwa ze Słowacją jako niezawodnym sojusznikiem w rozszerzaniu współpracy w dziedzinie energetyki - powiedział ze swojej strony Wright.

Budowa nowego bloku w Jaslovskich Bohunicach byłaby największą inwestycją w historii Słowacji. Premier Fico wskazał szacunkowy koszt na poziomie od 13 do 15 miliardów euro, jednocześnie przyznając, że nie wiadomo, skąd rząd weźmie te środki. Szef rządu zapowiedział, że umowa o budowie mogłaby zostać zawarta w przyszłym roku.

Fico podkreślił także wyjątkowy charakter projektu dla doświadczenia technologicznego kraju, wskazując, że Słowacja będzie prawdopodobnie jednym z niewielu państw mających doświadczenie zarówno z reaktorami produkcji rosyjskiej, jak i z reaktorami opartymi na innej technologii. Rząd zatwierdził plany budowy należącego do państwa nowego bloku w Jaslovskich Bohunicach przed rokiem, ale wycofał się z ogłoszenia przetargu na dostawcę technologii.

Jaslovske Bohunice mają długą historię energetyki jądrowej: w latach siedemdziesiątych XX wieku według sowieckiej technologii zbudowano tam cztery bloki. Dwa najstarsze wyłączono po przystąpieniu Słowacji do Unii Europejskiej, a ostatecznie zlikwidowano latem 2025 r. Pozostałe dwa bloki, o mocy 500 MW każdy, zmodernizowano w latach 2005-2006 i mają funkcjonować przez kolejne 40 lat.

Na Słowacji eksploatowane są ponadto trzy bloki w Mochovcach w południowej części kraju. Dwa z nich powstały pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w., trzeci zaczął dostarczać prąd w 2023 r. Czwarty, już wybudowany, ma przejść pod koniec br. ostatnie testy przed rozpoczęciem procesu uruchomienia. W 2024 r. ponad 60 proc. energii elektrycznej produkowanej na Słowacji pochodziło z atomu.