Litwa sięgnie po zyski Orlenu? Motyka: ma nadzwyczajne straty

"Sytuacja Orlenu w Polsce i na Litwie jest diametralnie różna. Orlen Litwa ma w obecnej sytuacji nadzwyczajne straty, a nie nadzwyczajne zyski – powiedział minister energii Miłosz Motyka, odpowiadając na pytanie PAP Biznes dotyczące oceny planów nałożenia przez rząd Litwy na podmioty paliwowe, w tym na Orlen, podatku od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax.

Minister przypomniał, że na przestrzeni ostatnich 20 lat Orlen zainwestował w rafinerię w Możejkach około 5 mld dol., a zarobił na Litwie 1 mld dol.

Do tego zakład wymaga kolejnych nakładów inwestycyjnych, a zobowiązanie litewskiego rządu do udziału w tych wydatkach na poziomie około 50 mln euro od lat nie zostało zrealizowane – powiedział Miłosz Motyka.

– W ostatnich tygodniach uważnie śledziłem wypowiedzi litewskich polityków w tej sprawie i na tej podstawie wnioskuję, że oni doskonale widzą złożoność tej sytuacji – dodał minister energii.

Premier Litwy Mindaugas Šinkevičius poinformował w czwartek, że uzgodniony przez litewską koalicję rządową tymczasowy podatek od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax, może dotyczyć około dziesięciu litewskich spółek, choć głównym – a być może jedynym – jego płatnikiem będzie Orlen Lietuva.

- Orlen Lietuva to główna firma, która przerabia ropę naftową i produkuje różne produkty naftowe. To potencjalny główny płatnik windfall tax. Jednak według klasyfikacji działalności istnieje jeszcze kilka innych firm związanych z produkcją paliw. Prawdopodobnie do dziesięciu, ale oczywiście rozmawiamy głównie o Orlenie – powiedział Sinkevicius w czwartek u publicznego nadawcy LRT, cytowany przez agencję BNS.

Jak podała agencja, w środę koalicja rządowa uzgodniła przygotowanie projektu dotyczącego tymczasowego podatku od nadmiarowych zysków osiąganych przez spółki z sektora paliwowego. Według premiera podatek ten może przynieść budżetowi, zgodnie ze wstępnymi szacunkami, do 70 mln euro dodatkowych dochodów w 2027 r.

Z kolei minister spraw zagranicznych Litwy Kęstutis Budrys powiedział w czwartek, że przed wprowadzeniem windfall tax Litwa musi oszacować wpływ tego rozwiązania na inwestycje zagraniczne i strategiczne relacje oraz skonsultować się w tej sprawie z partnerami.

Eksperci i uczestnicy rynku, z którymi rozmawiała agencja, ocenili propozycję podatku jako ułomną i spodziewali się, że przyniesie budżetowi niewiele dochodów. Zwrócili uwagę, że choć wyniki finansowe Orlen Lietuva poprawiły się ze względu na wyższe ceny paliw, napędzane przez konflikt na Bliskim Wschodzie, to rafineria przez wiele lat wcześniej odnotowywała straty.

Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował w rozmowie z PAP Biznes, że koncern analizuje celowość dodatkowych bardzo wysokich nakładów na dokończenie inwestycji w instalację pogłębionego przerobu ropy (ang. Bottom of the Barrel, BoB) w Możejkach. Jak powiedział prezes, alternatywą jest rezygnacja z inwestycji i ryzyko zamknięcia litewskiej rafinerii. Według nieoficjalnych informacji na inwestycję brakuje 600–700 mln dol.

Dodał, że w najbliższych tygodniach grupa zamierza przeanalizować, czy przeznaczyć dodatkowe – bardzo wysokie – nakłady na dokończenie inwestycji w BoB, co przedłuży czas życia tej rafinerii o kilkanaście lat, czy zrezygnować z tej inwestycji i przyjąć ryzyko, że będzie to jedna z pierwszych rafinerii w naszym regionie, która zakończy działalność.

W ciągu ostatnich 20 lat w zakup i modernizację rafinerii w Możejkach grupa Orlen zainwestowała ponad 5 mld dol., w tym 2,8 mld dol. w jej modernizację i ok. 2,3 mld dol. w zakup. W tym czasie Orlen Lietuva wypracowała łącznie ok. 1 mld dol. zysku.

Jak podał Fąfara, Orlen Lietuva to 1.500 miejsc pracy w Możejkach i co najmniej 8 tys. miejsc pracy w firmach współpracujących.