Najtrudniejszy rok dla firm w Polsce od dekady. Prawie co czwarta zanotowała stratę

PIE zwrócił uwagę, że w okresie 2020-2024 na polskie firmy oddziaływał szereg wewnętrznych i zewnętrznych czynników związanych z pandemią koronawirusa oraz wojną w Ukrainie. Ponadto gwałtowny wzrost cen surowców i wysoka inflacja miały istotny wpływ na zmianę rentowności firm.

"Na skutek spadku sprzedaży i rosnących kosztów działalności, w 2024 r. firmy w Polsce zanotowały najniższą rentowność w ciągu ostatnich 10 lat. Rentowność obrotu netto zmalała do 3,4 proc., a udział firm osiągających zysk spadł do 77,2 proc., co oznacza, że niemal co czwarta firma zakończyła rok stratą" - podał Polski Instytut Ekonomiczny.

Patrząc na sektory gospodarki, największe obniżenie rentowności odnotowały branże kapitałochłonne i pracochłonne, w tym przetwórstwo przemysłowe, budownictwo, handel oraz transport i gospodarka magazynowa.

PIE poinformował, że w powyższych sektorach obserwowano spadki marż EBITDA, rotacji aktywów oraz osłabienie efektu dźwigni finansowej, które łącznie skutkowały pogorszeniem wskaźników ROA (wskaźnik rentowności aktywów) i ROE (wskaźnik rentowności kapitału własnego).

W publikacji podkreślono, że branże te zmagały się także z rosnącymi kosztami pracy, co wymagało ścisłej dyscypliny kosztowej i zwiększania produktywności. Z kolei takie jak informacja i komunikacja oraz pozostała działalność usługowa – mimo wzrostu kosztów pracy i spadku marż, zachowały relatywnie wysoką rentowność i stabilność finansową.

Firmy z branży zakwaterowania i gastronomii, po silnym spadku w 2020 r. związanym z pandemią, odnotowały dynamiczne odbicie w latach 2022-2023, ale w 2024 r. tempo wzrostu rentowności wyhamowało. Zdaniem PIE stabilności tych sektorów sprzyjały duża rotacja aktywów, efekty skali oraz ostrożne zarządzanie płynnością i zadłużeniem.

"Przychody średnich i dużych przedsiębiorstw niefinansowych w 2024 r. spadły rok do roku o 3 proc., zaś koszty obniżyły się tylko o 1,8 proc. W efekcie rentowność obrotu netto firm spadła do poziomu należącego do najniższych w latach 2014- 2024. Konsekwencją niskiej rentowności wielu firm było ograniczenie skali inwestycji i tym samym ich wolniejszy rozwój" – zauważyła cytowana w publikacji zastępczyni kierownika Zespołu Foresightu Gospodarczego w PIE Anna Szymańska.

"Dodatkowym czynnikiem hamującym inwestycje były wysokie koszty kredytu przy rekordowych stopach procentowych NBP w latach 2022-2023. W efekcie realne nakłady inwestycyjne obniżyły się o 7,8 proc. Inwestowaniu nie sprzyjał też dominujący udział finansowania ze środków własnych" – oceniła Szymańska.

Źródło: PAP