NBP: Polska kluczowym hubem dla dostaw z Dalekiego Wschodu do UE 

Jak wynika z oceny bilansu płatniczego Narodowego Banku Polskiego za czwarty kwartał 2025 r., najmocniej na eksport wpłynęła ekspansja chińskich produktów w Europie. Bank centralny ocenia, że przełożyło się to zarówno na wzrost reeksportu, jak i na słabsze wyniki części branż przemysłowych.

"Obserwowane w IV kwartale, jak i w całym 2025 r. zmiany w strukturze eksportu dokonały się głównie pod wpływem obserwowanej w tym okresie ekspansji chińskich produktów na rynek europejski. Z jednej strony spowodowała ona wzrost eksportu w kategorii obejmującej pozostałe towary konsumpcyjne, z drugiej – przyczyniła się do spadku eksportu środków transportu i ich części oraz stagnacji w sprzedaży trwałych towarów konsumpcyjnych" - napisał NBP.

"W przypadku pozostałych towarów konsumpcyjnych w połączeniu z szybkim rozwojem infrastruktury logistycznej i transportowej Polska stała się kluczowym europejskim hubem logistycznym obsługującym dostawy z Dalekiego Wschodu. W rezultacie w eksporcie obserwowany był duży wzrost znaczenia transakcji o charakterze reeksportu. Natomiast negatywny wpływ na eksport miała utrzymująca się presja konkurencyjna ze strony towarów pochodzących z Chin, która najsilniej dotknęła europejską branżę motoryzacyjną oraz rynek trwałych towarów konsumpcyjnych" - dodał bank.

Narodowy Bank Polski zwrócił uwagę na utrzymującą się wysoką dynamikę eksportu produktów rolnych oraz wzrost sprzedaży towarów o dużej zagranicznej wartości dodanej, zwłaszcza komputerów i silników lotniczych. W czwartym kwartale najmocniej rosła wartość eksportu kilku grup towarów konsumpcyjnych.

• odzież: wzrost o 16,8 proc. rdr,
• obuwie: wzrost o 15,7 proc. rdr,
• konsole do gier wideo: wzrost o 44,9 proc. rdr,
• wartość eksportu odzieży: 18,3 mld zł, czyli niemal 5 proc. eksportu z Polski.

"Omawianą w analizach poprzednich kwartałów cechą charakterystyczną eksportu tych produktów jest towarzyszący im duży wzrost importu oraz zróżnicowana struktura geograficzna importu i eksportu. Import skoncentrowany jest na krajach Dalekiego Wschodu, głównie Chinach, podczas gdy kierunkiem eksportu są przede wszystkim kraje Unii Europejskiej oraz Wielka Brytania. Cechy te wskazują, że transakcje w tej kategorii (zwłaszcza towarów konsumpcyjnych półtrwałego użytku) w dużej mierze realizowane są w ramach reeksportu" - podał NBP.

Bank podkreśla, że centra logistyczne w Polsce stały się ważnym ogniwem europejskich łańcuchów dostaw dla towarów z Chin. Na wzrosty w tej części eksportu wpływały jednocześnie rozwój infrastruktury transportowej i magazynowej oraz silniejsza obecność chińskich produktów na europejskich rynkach.

W grupie dóbr inwestycyjnych udział w eksporcie wzrósł do 16,9 proc. z 16,4 proc. rok wcześniej. W całym 2025 r. wartość eksportu w tej kategorii zwiększyła się o 5,1 proc. rdr. Najmocniej rosły komputery, których eksport wzrósł o 18,8 proc., czyli o 5,7 mld zł, a także kamery cyfrowe i urządzenia routingowe.

NBP odnotował też zahamowanie spadków eksportu trwałych towarów konsumpcyjnych po dziesięciu kwartałach zniżek. W czwartym kwartale 2025 r. wartość eksportu tej grupy wzrosła o 2,5 proc., głównie dzięki lepszym wynikom producentów AGD. Słabo wyglądał nadal eksport telewizorów, a spadkowy trend utrzymał się w meblach.

W całym 2025 r. wartość eksportu trwałych towarów konsumpcyjnych nie zmieniła się wobec poprzedniego roku. Udział tej kategorii w eksporcie obniżył się do 7,3 proc., czyli do najniższego poziomu co najmniej od 2000 r. "Jest to wynikiem silnej presji konkurencyjnej ze strony produktów pochodzących z Chin" - napisano.

Środki transportu i ich części były jedyną z siedmiu głównych kategorii eksportowych, w której wartość spadła wobec analogicznego okresu 2024 r. Był to ósmy kolejny kwartał zniżki. W końcu 2025 r. spadek wyniósł 2,7 proc. rdr, a najmocniej obniżył się eksport aut osobowych, dostawczych i części motoryzacyjnych.

Najgłębszy spadek dotknął akumulatorów elektrycznych. Od 2024 r. wartość ich eksportu zmniejszyła się łącznie o 60 proc., czyli o 31,7 mld zł, w tym w czwartym kwartale 2025 r. o 37,4 proc. rdr. Według NBP import z Polski został w Niemczech niemal całkowicie zastąpiony dostawami z Chin.

Na tym tle wyróżniały się silniki lotnicze i autobusy. W przypadku silników lotniczych wartość eksportu w czwartym kwartale 2025 r. wzrosła do 4,0 mld zł i była o 26,7 proc. wyższa niż rok wcześniej.

"Silniki lotnicze należą do tych nielicznych pozycji w polskim eksporcie, których najważniejszymi odbiorcami są kraje pozaeuropejskie. Większość ich eksportu trafiła do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Chin oraz Singapuru" - napisano.

IV kwartał 2025 r. był też trzecim z rzędu okresem silnego wzrostu eksportu autobusów. W tym czasie jego wartość zwiększyła się o 77,4 proc., a w całym 2025 r. o blisko 50 proc. Najważniejszymi kierunkami sprzedaży były Niemcy, Szwecja, Włochy i Holandia. Mimo wzrostu Polska straciła jednak pozycję najważniejszego dostawcy autobusów elektrycznych do Unii Europejskiej na rzecz Chin.

Źródło: PAP