Nowy raport o zadłużeniu Polski. Duży bank pokazał całą prawdę

Raport szczegółowo analizuje sytuację zadłużenia Polski, zwracając uwagę na kluczowe aspekty zarządzania długiem publicznym. Struktura obligacji w obiegu według zapadalności i typu wskazuje na znaczne zróżnicowanie portfela, co zmniejsza ryzyko refinansowania. Największą część polskich obligacji skarbowych stanowią te o stałym oprocentowaniu (64,2 proc., 720 mld złotych), podczas gdy obligacje o zmiennym oprocentowaniu stanowią 28,3 proc. (317 mld złotych).

Znaczącym wydarzeniem na rynku było wprowadzenie przez Ministerstwo Finansów nowych obligacji zerokuponowych (OK0128) w maju 2025 roku. Analiza sprzedaży i rentowności obligacji stałoprocentowych wskazuje na względną stabilność w krótkim okresie, choć w dłuższej perspektywie obserwuje się wahania wynikające z globalnych trendów gospodarczych.

Warto odnotować, że krótkoterminowe zobowiązania (poniżej roku) stanowią jedynie 8,7 proc. (97,4 mld złotych) całkowitego zadłużenia, natomiast dług długoterminowy (powyżej 10 lat) to zaledwie 2,7 proc. całości. Taka struktura czasowa wskazuje na koncentrację zadłużenia w średnim terminie.

Potrzeby pożyczkowe Polski w 2025 roku oszacowano na 553 mld zł, co stanowi istotne wyzwanie dla refinansowania przy rosnących kosztach obsługi długu publicznego. Do maja zrealizowano już ponad 61,7 proc. tych potrzeb, co świadczy o sprawnym zarządzaniu finansowaniem państwa.

Aukcje obligacji wykazują różną skuteczność. Na aukcji z 23 kwietnia 2025 roku osiągnięto 100 proc. planowanej sprzedaży, co znacznie przewyższa średnią. Z kolei majowa aukcja z 14 maja wykazała wysoką aktywność, plasując się w 90. percentylu pod względem zainteresowania od 2010 roku. Natomiast na niektórych innych aukcjach (np. 28 kwietnia) osiągnięto znacznie niższe wyniki.

Istotną rolę w elastycznym zarządzaniu podażą na rynku wtórnym odgrywają obligacje przekazywane instytucjom poza standardowymi aukcjami. Równie ważne są aukcje zamiany (switch), które osiągają wysokie wyniki - 100 proc. w ostatnich pięciu i dziesięciu aukcjach, co świadczy o silnym popycie ze strony inwestorów.

Obligacje detaliczne stanowią około 12-14 proc. całkowitego zadłużenia w obligacjach skarbowych denominowanych w złotych. Znaczna część tych obligacji (blisko 50 proc.) ma termin zapadalności w przedziale 3-5 lat, co wpisuje się w ogólną strukturę czasową zadłużenia Polski.

Obserwowany jest wyraźny trend spadkowy udziału zagranicznych inwestorów w polskim długu. Obecnie stanowią oni około 15-16 proc. posiadaczy obligacji skarbowych, podczas gdy największy udział mają banki krajowe, w tym NBP. Ta zmiana struktury właścicielskiej może wpływać na stabilność finansowania długu publicznego.

W kontekście zadłużenia zagranicznego dominującą walutą jest euro, a w dalszej kolejności dolar amerykański. Około 70-80 proc. zadłużenia zagranicznego oparte jest na zmiennej stopie procentowej, co może stanowić wyzwanie w przypadku zmian polityki monetarnej głównych banków centralnych.

Spready ASW (Asset Swap) w ostatnim roku wskazują na zmienność ryzyka kredytowego Polski, co wiąże się z globalnymi niepewnościami gospodarczymi i geopolitycznymi. Jednocześnie krzywe ASW i różnice DM (Developed Markets) sugerują stabilizację spreadów, odzwierciedlającą poprawę postrzegania ryzyka Polski na tle innych rynków.

Miary ryzyka ATM (At-The-Money) wskazują na kontrolowane ryzyko, choć wymagające stałego monitorowania w kontekście globalnych turbulencji. Duration całego długu wynosi około 4-5, co świadczy o umiarkowanym ryzyku stopy procentowej. W przypadku obligacji rynkowych denominowanych w złotych duration jest nieco niższe, oscylując wokół wartości 4.

Spready polskich obligacji do niemieckich utrzymują się na podwyższonym poziomie, jednak widoczne jest zawężenie spreadów w porównaniu do obligacji węgierskich, co może świadczyć o relatywnie lepszej ocenie wiarygodności kredytowej Polski w regionie.