Piece na gaz na cenzurowanym? Oto co się zmieni w 2025 roku

Komisja Europejska w październiku 2024 roku opublikowała pierwsze wytyczne dotyczące dyrektywy budynkowej. Pierwotna propozycja Komisji Europejskiej z końca 2021 r. zakładała wycofanie wsparcia na kotły gazowe od 2027 r. Jednak po negocjacjach z rządami europejskimi oraz uwzględniając kryzys gazowy po agresji Rosji na Ukrainę, zdecydowano o przyspieszeniu tego terminu na 2025 rok. Powód pośpiechu jest jasny - według danych KE, budynki odpowiadają za 40 proc. zużycia energii i 36 proc. emisji gazów cieplarnianych w UE.

Janusz Starościk, prezes zarządu Stowarzyszenia Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych w rozmowie z money.pl uspokaja, że "to jeszcze nie rewolucja, a bardziej interpretacja prawna niż nakaz". - Jednocześnie kraje członkowskie dostały sporą autonomię we wdrażaniu przepisów - podkreśla.

Nowe przepisy przewidują stopniowe wycofywanie wsparcia dla ogrzewania gazowego. Od początku 2025 roku zostanie wstrzymane dotowanie samodzielnych kotłów gazowych, ale będą obowiązywać pewne wyjątki. Dotyczy to między innymi inwestycji finansowanych z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności lub Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jeśli zostały wybrane przed 2025 rokiem.

Maria Niewitała-Rej, analityczka ds. polityki klimatyczno-energetycznej w Instytucie Reform, wyjaśnia, że "zgodnie z ostateczną wersją dyrektywy EPBD od 1 stycznia 2025 roku wsparcie na samodzielne kotły gazowe zostanie wycofane". - Od 2030 roku takie urządzenia nie będą mogły być montowane w nowych nieruchomościach, a wszystkie nowe budynki powinny być zeroemisyjne. Do 2040 roku kotły gazowe powinny zostać zastąpione innymi rozwiązaniami - tłumaczy w rozmowie z money.pl.

Ostrzega jednocześnie, że korzystanie z gazu będzie stawało się coraz mniej opłacalne. Dyrektywa EPBD nakłada na państwa członkowskie obowiązek opracowania planów działań pozwalających na odejście od gazu w budynkach do 2040 roku. Może to się odbywać zarówno poprzez stosowanie zachęt, jak i konkretnych wymogów - podkreśla ekspertka.

W całej Polsce z ogrzewania gazowego korzysta około 2 milionów gospodarstw domowych. W ostatnich latach ponad 230 tysięcy kotłów gazowych zostało zakupionych dzięki dotacjom z programu "Czyste Powietrze".

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił, że po wznowieniu przyjmowania wniosków w programie "Czyste Powietrze" nie będzie już można uzyskać dofinansowania do kotłów gazowych. Prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak zapowiedziała, że "możliwość składania wniosków wróci 31 marca 2025 roku".

NFOŚiGW planuje wprowadzenie nowego systemu ocen energetycznych. Specjalista będzie musiał osobiście dokonać inspekcji na miejscu i określić niezbędne działania. Fundusz zapowiada również zwiększenie liczby kontroli - zarówno u beneficjentów, jak i wykonawców oraz operatorów.

Znaczące zmiany dotkną także samego procesu finansowania. Poziom prefinansowania ma zostać obniżony z 50 do 20 proc., przy czym środki będą trafiać na specjalne konto beneficjenta, a nie bezpośrednio do wykonawcy. Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta podkreśla, że główne cele zmian to poprawa bezpieczeństwa i efektywności programu.

Polska Organizacja Gazu Płynnego w swojej analizie zwraca uwagę, że "w przypadku istniejących budynków, użytkownicy kotłów nie będą musieli wymieniać instalacji grzewczej, jeśli będzie ona pozwalała na wykorzystanie rosnącej domieszki biokomponentów, jak biometan czy biopropan. W świetle dyrektywy EPBD będą one traktowane równorzędnie do innych urządzeń grzewczych zasilanych paliwami odnawialnymi, jak np. pompy ciepła".

Od 2027 roku zostanie wprowadzony system ETS2 - nowa faza Europejskiego Systemu Handlu Emisjami, która obejmie również budynki. - ETS2 z jednej strony podniesie koszty korzystania z gazu. Z drugiej jednak strony, dzięki ETS2 rząd pozyska środki na wsparcie obywateli w inwestycjach, np. na wymianę kotłów gazowych. W efekcie wzrost cen gazu oraz dostępność dofinansowania na pompę ciepła mogą sprawić, że wymiana kotła gazowego stanie się opcją bardziej opłacalną niż dalsze ogrzewanie gazem - wyjaśnia Maria Niewitała-Rej.

Ogrzewanie gazowe stanie się też droższe z innej przyczyny - ceny surowca wzrosną. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zatwierdził nowe stawki dystrybucyjne dla Polskiej Spółki Gazownictwa, które będą obowiązywać od stycznia do grudnia 2025 roku. Podwyżka wyniesie średnio 24,7 proc. w porównaniu do obecnych stawek. W praktyce oznacza to wzrost miesięcznych rachunków od 2,60 zł do niemal 30 złotych, w zależności od grupy taryfowej.

Eksperci zwracają uwagę, że łączny koszt ogrzewania gazem będzie zależał od dwóch głównych składników - ceny samego paliwa oraz kosztów jego dystrybucji. W pierwszej połowie 2025 roku nadal będzie obowiązywała taryfa na sprzedaż gazu zatwierdzona dla PGNiG Obrót Detaliczny w czerwcu 2024 roku.

To istotne, bo od lipca ceny gazu wzrosły o 17 proc., a w przyszłym roku mogą być wyższe o 30 proc. Eksperci szacują też, jak wprowadzenie systemu ETS2 przełoży się na wzrosty kosztów. Średnie gospodarstwo domowe emituje ok. 6 ton CO2 rocznie. Oznaczałoby to dodatkowy koszt w wysokości ok. 1,2 tys. zł rocznie.