Polska traci miliardy przez upały. Koszty zmian klimatu

Zjawiska pogodowe o ekstremalnym charakterze coraz mocniej wpływają na łańcuchy dostaw, ciągłość dostaw energii oraz codzienne koszty funkcjonowania firm. Skalę tego problemu obrazuje najnowszy raport fundacji Climate&Strategy zatytułowany "Odporna i silna Polska". Z dokumentu wynika, że od 1980 r. krajowa gospodarka poniosła koszty rzędu 86 mld zł w wyniku zmian klimatycznych.

Zwraca uwagę fakt, że negatywne zjawiska wyraźnie przybierają na sile. Autorzy opracowania wskazują, że tylko w ciągu ostatnich 3 badanych lat straty przekroczyły 17 mld zł. Istotną częścią tych kosztów są bezpośrednie skutki fal upałów, które odpowiadają za blisko 19 proc. całkowitej kwoty. Taki wynik plasuje Polskę na 5. miejscu w całej Unii Europejskiej pod względem wrażliwości na wysokie temperatury.

Wysokie wskazania termometrów bezpośrednio przekładają się na spadek wydajności pracowników oraz poważne problemy, jakie przeżywa obecnie polskie rolnictwo. Nawet stosunkowo krótkie okresy ekstremalnych upałów potrafią wygenerować potężne koszty dla lokalnych rynków. Przypomnijmy w tym miejscu analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego dotyczące sytuacji z sierpnia 2015 r. Wówczas zaledwie 13-dniowa fala upałów kosztowała samą aglomerację warszawską 110 mln zł dziennie z powodu niższej produktywności zatrudnionych osób. Sytuacja wygląda jeszcze gorzej na terenach rolniczych, gdzie coroczne susze niszczą plony, których wartość szacuje się na ponad 6 mld zł.

Martyna Kajzerek z fundacji Climate&Strategy zwraca uwagę, że w nadchodzących latach temperatury będą rosły, a obecne anomalie klimatyczne stają się nowym standardem. – Tempo ocieplenia konsekwentnie wyprzedza modele badaczy, a koszty tego przyspieszenia ponosi nie tylko środowisko — ponosi je również gospodarka – ocenia ekspertka. Zgodnie z szacunkami Światowej Organizacji Meteorologicznej istnieje 91 proc. prawdopodobieństwa, że między 2026 a 2030 r. padną kolejne rekordy ciepła. Jeśli te prognozy się zrealizują, koszty zaniechań będą rosły lawinowo. Z danych opracowanych przez Fundację ClientEarth Prawnicy dla Ziemi oraz Instytut Reform wynika, że do 2050 r. polska gospodarka może tracić nawet 124 mld zł rocznie.

Problem ekstremalnych zjawisk pogodowych dotyczy całego kontynentu, zmuszając europejskie firmy do mierzenia się z zakłóceniami logistycznymi i spadkiem efektywności. Europejska Agencja Środowiskowa wyliczyła, że w latach 1980–2023 państwa unijne straciły łącznie setki miliardów euro z powodu gwałtownej pogody. Dlatego też eksperci apelują do decydentów oraz właścicieli firm o pilne włączenie ryzyka klimatycznego do długoterminowych strategii biznesowych.