Polski rząd ma własny bezpieczny komunikator dla VIP-ów. Używa go jeden minister

Threema On Prem, komunikator internetowy z szyfrowaniem end-to-end, funkcjonuje w Polsce od 2022 roku na serwerach Chmury Krajowej. System umożliwia wymianę wiadomości oraz organizację telekonferencji przy zachowaniu pełnej kontroli nad infrastrukturą. Rozwiązanie, używane również przez Mercedes, Deutsche Bundesbank i szwajcarski rząd, służy w Polsce do komunikacji między przedstawicielami administracji rządowej, policji i samorządów.

W trakcie kampanii prezydenckiej dostęp otrzymali również pełnomocnicy komitetów wyborczych. Kluczową zaletą systemu jest przetwarzanie danych wyłącznie na terenie Polski. Obecnie z aplikacji, oficjalnie rekomendowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji jako bezpieczne narzędzie komunikacji, korzysta ponad 3,5 tys. użytkowników.

Jak ustalił portal WNP.PL, z komunikatora przeznaczonego dla najważniejszych osób w państwie praktycznie nie korzystają członkowie rządu. Wśród zarejestrowanych użytkowników brakuje premiera Donalda Tuska, ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, ministra nadzorującego służby specjalne Tomasza Siemoniaka, minister zdrowia Izabeli Leszczyny czy ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego.

Z 39 osób zajmujących kluczowe stanowiska w KPRM oraz ministerstwach, konto w aplikacji posiada wyłącznie wicepremier Krzysztof Gawkowski, który jednocześnie pełni funkcję ministra cyfryzacji i pełnomocnika ds. cyberbezpieczeństwa. We wrześniu 2024 roku wydał on komunikat, w którym zalecał: "oficjalne rozmowy powinny być prowadzone przy użyciu zweryfikowanych kontaktów oraz środków komunikacji zgodnie z wewnętrznymi procedurami danej instytucji, a nie za pośrednictwem prywatnych numerów, urządzeń czy kont w komunikatorach".

Pytania o sposób komunikacji między członkami rządu pozostają bez konkretnych odpowiedzi. Wszystkie resorty, do których skierowano zapytania w tej sprawie, udzieliły niemal identycznych wyjaśnień, twierdząc, że są to informacje niejawne. W odpowiedziach ministerstw powtarza się stwierdzenie: "Wszelkie informacje dotyczące kanałów i sposobów bezpośredniej łączności pomiędzy członkami rządu oraz z innymi osobami pełniącymi ważne funkcje są chronione i nie podlegają ujawnieniu".

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w swoich wyjaśnieniach przypomniało, że resort pracuje nad Systemem Bezpiecznej Łączności Rządowej (SBŁP). Obowiązek budowy takiego systemu wynika z przyjętej w grudniu 2024 roku ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. W ramach tych działań minister spraw wewnętrznych i administracji odpowiada za prowadzenie działalności telekomunikacyjnej w zakresie sieci zapewniającej bezpieczną komunikację dla najważniejszych osób w państwie - we wszystkich stanach gotowości, włącznie z sytuacjami kryzysowymi.

Według zapewnień resortu, część infrastruktury tego systemu już funkcjonuje, a MSWiA zaleca korzystanie z bezpiecznych rozwiązań przewidzianych w SBŁP. Jednak według informatora zajmującego się cyberbezpieczeństwem i współpracującego z politykami, ci w praktyce korzystają z komercyjnych komunikatorów, takich jak Signal, WhatsApp czy nawet Viber. Głównym powodem takiego wyboru są obawy o dostęp do wiadomości oraz potrzeba włączania do konwersacji doradców politycznych i członków partii, którzy nie mają i nie mogą mieć dostępu do Threemy.

Korzystanie z prywatnych kanałów komunikacji do prowadzenia korespondencji o wadze państwowej to powszechna praktyka wśród polityków. Według danych przytoczonych przez Onet.pl w 2021 roku, 70 proc. najważniejszych osób w państwie używało do codziennej komunikacji aplikacji WhatsApp, a 17 proc. korzystało z Signala. Informatorzy portalu wskazywali wówczas na obawy polityków, że służby mogą mieć dostęp do ich oficjalnej korespondencji.

Używanie komercyjnych komunikatorów niesie jednak poważne ryzyko. W czasie rządów Zjednoczonej Prawicy szef Kancelarii Premiera Michał Dworczyk używał prywatnej skrzynki e-mail do załatwiania spraw państwowych. Hakerzy powiązani z Rosją uzyskali dostęp do jego konta, przechwytując tysiące wiadomości wymienianych między najważniejszymi osobami w państwie. Później domniemane e-maile z jego skrzynki były publikowane na kanałach w serwisie Telegram.