Szkoły będą mogły kontrolować plecaki. MEN szykuje zmiany

Dyrektorzy szkół i upoważnieni przez nich pracownicy będą mogli kontrolować bagaże oraz odzież wierzchnią uczniów i innych osób wchodzących na teren placówki. Kontrole mogłyby być przeprowadzane także przy użyciu urządzeń wykrywających metal. Możliwe byłoby również sprawdzanie miejsc, w których uczniowie przechowują podręczniki, przybory szkolne, bagaże i odzież.

Takie rozwiązania przewiduje projekt zmian w ustawie – Prawo oświatowe oraz innych ustawach, którego założenia opublikowano w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że obecne przepisy nie przewidują możliwości kontrolowania bagaży i odzieży wnoszonych na teren szkoły. Zdaniem resortu może to prowadzić do wniesienia przedmiotów zagrażających życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu.

Projekt ma określać zasady przeprowadzania kontroli. Jedną z nich będzie poszanowanie godności i innych dóbr osobistych osoby, której kontrola dotyczy.

Założenia projektu przewidują również procedurę postępowania w przypadku ujawnienia m.in. materiałów wybuchowych, wyrobów pirotechnicznych, alkoholu, narkotyków, substancji psychotropowych, broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów.

Dyrektor szkoły lub upoważniony pracownik miałby obowiązek odebrania takich przedmiotów i zabezpieczenia ich w miejscu uniemożliwiającym użycie oraz zapewniającym ich nienaruszalność. W przypadku osób niepełnoletnich możliwe byłoby również odebranie wyrobów tytoniowych i papierosów elektronicznych.

Dyrektor miałby następnie powiadomić policję i przekazać jej odebrane przedmioty. Jeśli sprawa dotyczyłaby ucznia niepełnoletniego, informowani byliby również rodzice oraz sąd rodzinny. W przypadku odmowy poddania się kontroli dyrektor miałby obowiązek powiadomienia policji.

MEN chce jednocześnie zobowiązać szkoły i placówki do określenia zasad wstępu i przebywania na ich terenie. Szczegółowe rozwiązania miałyby być regulowane w statutach, z uwzględnieniem specyfiki placówki i możliwości jej organu prowadzącego.

Projekt przewiduje również zmiany w Karcie Nauczyciela. MEN chce rozszerzyć ochronę przysługującą nauczycielom jako funkcjonariuszom publicznym. Miałaby ona obejmować także sytuacje, w których bezprawny zamach na nauczyciela został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu.

Ustawa miałaby wskazywać obowiązki dyrektorów szkół i organów prowadzących w przypadku popełnienia wobec nauczyciela przestępstw takich jak naruszenie nietykalności cielesnej, znieważenie lub czynna napaść na funkcjonariusza publicznego.

Organ prowadzący szkołę miałby zapewnić nauczycielowi, na jego wniosek, bezpłatną pomoc prawną w postępowaniu karnym, w którym występuje on jako pokrzywdzony lub oskarżyciel posiłkowy. Chodzi o sytuacje, gdy przestępstwo popełniono podczas wykonywania obowiązków służbowych, w związku z nimi lub z powodu wykonywanego zawodu.

Nauczyciel mógłby również wnioskować o bezpłatną pomoc psychologiczną, jeśli podczas pełnienia obowiązków służbowych lub w związku z nimi doszłoby do sytuacji bezpośrednio zagrażającej jego życiu lub zdrowiu.

Założenia projektu obejmują ponadto zmiany w ustawie o ochronie małoletnich. MEN chce wzmocnić mechanizmy weryfikacji osób zamierzających prowadzić niepubliczne szkoły i placówki, w szczególności pod kątem ochrony dzieci przed przestępstwami na tle seksualnym.

Osoby ubiegające się o prowadzenie takiej placówki miałyby przekazywać organowi ewidencyjnemu dodatkowe dane, m.in. nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę urodzenia i numer PESEL. Dane te miałyby umożliwić skuteczniejszą weryfikację w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Resort edukacji uzasadnia projekt potrzebą wzmocnienia bezpieczeństwa w jednostkach systemu oświaty. Wskazuje m.in. na wydarzenia, do których doszło w październiku 2026 r. na terenie mazowieckich szkół, a także na napiętą sytuację międzynarodową i możliwe akty dywersji.

Za projekt odpowiada wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer. Planowany termin przyjęcia go przez rząd to I kwartał 2027 r.