Dziura w budżecie coraz większa. Widać efekt pakietu CPN

W poniedziałek Ministerstwo Finansów opublikowało dane o szacunkowym wykonaniu budżetu w maju. Resort podał, że uzyskane w tym okresie dochody budżetu państwa stanowiły 36,1 proc. planu, a kwota 233,3 mld zł była wyższa o ok. 10,3 mld zł (o 4,6 proc.) w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego. Deficyt poszybował do 108,2 mld zł. W porównaniu z kwietniem wzrósł o blisko 19 mld zł (wówczas wynosił 89,3 mld zł).

"Dochody podatkowe budżetu państwa wyniosły 210,9 mld zł i były wyższe o ok. 11,4 mld zł (tj. 5,7 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń - maj 2025 r., w tym dochody z podatku VAT wyniosły 140,6 mld zł i były wyższe o ok. 2,2 mld zł (tj. 1,6 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń - maj 2025 r., dochody z podatku akcyzowego wyniosły 36,2 mld zł i były wyższe o ok. 0,9 mld zł (tj. 2,7 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń - maj 2025 r., dochody z podatku PIT były ujemne i wyniosły –20,7 mld zł i były niższe o ok. 0,7 mld zł (tj. 3,7 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń - maj 2025 r., dochody z podatku CIT wyniosły 43,8 mld zł i były wyższe o ok. 7 mld zł (tj. 19 proc.) w stosunku do wykonania w okresie styczeń - maj 2025 r." – czytamy w komunikacie Ministerstwa Finansów.

Resort przypomniał, że od początku 2025 r. weszła w życie reforma finansowania samorządów. Jak wskazano w komunikacie, "dochody budżetu państwa w przypadku PIT oraz CIT są wykonywane w oparciu o te same zasady ustalania udziałów JST, co w 2025 r.".

"Przy czym udziały JST w PIT w 2025 r. wyniosły 174,1 mld zł, natomiast na 2026 r. zaplanowano 193,8 mld zł, tj. 11,4 proc. więcej. Dla CIT są to kwoty 28,2 mld zł w 2025 r. oraz 27,5 mld zł w 2026 r. Gdyby udziały JST w PIT za okres I-V były takie jak w 2025 r., dochody budżetu państwa z PIT wyniosłyby ok. -10,1 mld zł, tj. ok. 10,6 mld zł więcej r/r" - podkreśla MF.

Resort wyjaśnił, że niższe dochody budżetu państwa z PIT w okresie od stycznia do maja tego roku w porównaniu z poprzednim rokiem wynikają ze wzrostu wysokości udziałów przekazanych samorządom. Udziały te w roku bieżącym w okresie styczeń-maj wyniosły 104,3 mld zł w stosunku do 93,7 mld zł w 2025 r., co stanowi wzrost o 11,4 proc. Całkowite wpływy z PIT w tym roku wyniosły 83,6 mld zł i były wyższe o 9,9 mld zł (a więc o 13,4 proc.) w ujęciu rok do roku.

"W kwietniu produkcja sprzedana przemysłu wzrosła nominalnie o 4,9 proc. r/r, zaś sprzedaż detaliczna o 2,8 proc. r/r, co miało pozytywny wpływ na dochody z VAT. Jednocześnie wraz z wejściem w życie KSeF skróceniu uległ domyślny termin zwrotu VAT z 60 dni na 40 dni, co było widoczne na przełomie kwietnia i maja w postaci szybszych zwrotów VAT na konta podatników. Wpłaty VAT za maj dotyczą deklaracji za kwiecień, zatem uwzględniają już efekt wprowadzenia rządowego programu CPN. W przypadku podatku VAT oznaczało to obniżenie stawki na paliwa ciekłe z 23 proc. na 8 proc., natomiast w przypadku akcyzy wiązało się to z obniżeniem stawek na olej napędowy i benzynę silnikową odpowiednio o 24 proc. i 19 proc." - czytamy w komunikacie.

MF przypomniało, że przy porównaniu wykonania dochodów budżetu z CIT w tym roku do tych z roku poprzedniego trzeba pamiętać o podwyższonej stawce podatku dla banków. Banki taką podwyższoną stawkę płacą od lutego (za styczeń).

"Na przełomie marca i kwietnia obserwowane są wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego CIT. Natomiast w maju i czerwcu dokonywane są zwroty nadpłaconego podatku. Według wstępnych danych z deklaracji wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego za 2025 r. są wyższe, zaś kwoty do zwrotu niższe, co oznacza wyższe saldo rozliczenia rocznego w stosunku do poprzedniego roku" - czytamy w komunikacie.

MF podało także, że od stycznia do maja wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 22,1 mld zł i było niższe o ok. 1 mld zł (o 4,2 proc.) w stosunku do wykonania w analogicznym okresie roku ubiegłego. Wynika to m.in. z niższych wpływów ze sprzedaży uprawnień do emisji gazów cieplarnianych

"Wykonanie wydatków budżetu państwa w okresie styczeń - maj 2026 r. wyniosło 341,5 mld zł tj. 37,2 proc. planu i było wyższe o ok. 10,2 mld zł (tj. 3,1 proc.) w stosunku do tego samego okresu roku 2025 (331,3 mld zł, tj. 36 proc. planu)" - podało MF.

Resort poinformował, że największe kwoty zostały przekazane Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (78,3 mld zł, 37,7 proc. planu), na obronę narodową (38 mld zł, 31,9 proc. planu), na obsługę długu Skarbu Państwa (31,6 mld zł, 31,9 proc. planu) oraz na subwencje ogólne dla samorządów (26,8 mld zł, 49,5 proc. planu).

Zgodnie z budżetem na rok 2026 dochody budżetu mają wynieść 647,2 mld zł, wydatki - 918,94 mld zł, a deficyt nie może przekroczyć 271,74 mld zł.

źródło: PAP