W ZUS wrze. Ministra pracy chce kontroli PIP
Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk skierowała wniosek do Głównego Inspektora Pracy o wszczęcie kontroli w ZUS w sprawie podważania przez jego zarząd legalności Związkowej Alternatywy. Według szefowej MRPiPS działania te mogą nosić znamiona utrudniania działalności związkowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych na początku maja poinformował PAP, że Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w ZUS nie ma podstaw prawnych do udziału w negocjacjach z pracodawcą m.in. w sprawie płac.
Decyzja jest pokłosiem wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który 23 kwietnia 2026 r. oddalił apelację skierowaną w sprawie przeciwko ZUS wytoczonej przez jego byłą pracownicę. Jak zaznaczył ZUS, sąd w ustnych motywach wyroku stwierdził, że pracownica nie może powoływać się na szczególną ochronę przysługującą działaczom związkowym, gdyż nie ma podstaw prawnych do stosowania ustawy o związkach zawodowych.
Czy mamy bańkę na złocie? Analityk mówi kiedy kupować surowiec
Powstanie Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS było obarczone istotnymi i nieusuwalnymi uchybieniami. Sąd wnikliwie i wszechstronnie przeanalizował status ZZ ZA w ZUS i stwierdził, że nie powstał on w sposób zgodny z prawem jako organizacja związkowa - wskazał Zakład.
Stanowisko ZUS za "skandaliczne" uznał przewodniczący ZZ ZA Piotr Szumlewicz. W rozmowie z PAP wyjaśniał, że wyrok dotyczył indywidualnego przypadku, natomiast nie ma sprawy sądowej o to, czy związek ma prawo działać i czy został prawidłowo założony.
Związkowa Alternatywa domagała się reakcji ministerstwa pracy, wskazując że ZUS m.in. odmawia przekazywania składek członkowskich na związek.
W czwartek resort pracy poinformował PAP, że ministra Dziemianowicz-Bąk 20 maja skierowała wniosek do Głównego Inspektora Pracy o wszczęcie kontroli w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w zakresie możliwego nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy.
"Mogą więc nosić znamiona utrudniania działalności związkowej"
Jak podało MRPiPS, bezpośrednią przyczyną interwencji ministry były informacje o podważaniu legalności działania Związkowej Alternatywy oraz uniemożliwieniu członkom organizacji odprowadzania składek na jej konto.
"Zarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w swoich działaniach powołuje się na prawomocny wyrok w sprawie indywidualnej działacza związkowego (wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2026 r. sygn. akt VIII Pa 315/25), w którym stwierdzono, że związek zawodowy nie został prawidłowo utworzony. Z kolei sami związkowcy argumentują, że jest to jedynie jedno z wielu orzeczeń sądowych i w obrocie funkcjonują inne, które w sposób pośredni i bezpośredni potwierdzają legalność powołania Związkowej Alternatywy" - wskazało ministerstwo.
Zdaniem szefowej MRPiPS działania zarządu "mogą więc nosić znamiona utrudniania działalności związkowej".
Jako ministra pracy wielokrotnie interweniowałam w obronie pracowników i organizacji związkowych działających w prywatnych firmach, kiedy ich prawo do zrzeszania się, walki o wyższe pensje i lepsze warunki pracy było łamane. Te same prawa przysługują pracownikom administracji publicznej. Oczekuję, że zarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie prowadzić dialog społeczny ze związkami zawodowymi w dobrej wierze, dążąc do osiągnięcia porozumienia i szanując wolności związkowe. Niezależne związki zawodowe są bowiem niezbędną częścią zdrowej demokracji - podkreśliła Dziemianowicz-Bąk.
W Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych trwają negocjacje płacowe. Związki zawodowe w ZUS żądają podwyższenia wynagrodzeń średnio o 1200 zł brutto na pracownika. Zarząd Zakładu zaproponował podwyżki wynagrodzeń w wysokości 200 zł na etat, co stanowi 284 zł z dodatkowymi składnikami wynagrodzeń wynikającymi z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (premia, dodatek stażowy, nagroda z Zakładowego Funduszu Nagród tj. trzynasta pensja, nagroda jubileuszowa, odprawa emerytalno-rentowa). Ponadto zaproponowano pracownikom wypłatę jednorazowej nagrody w wysokości 3400 zł brutto.
ZUS wielokrotnie zapewniał, że mimo trwających negocjacji obsługa klientów w placówkach ZUS-u odbywa się na bieżąco, a praca Zakładu przebiega bez zakłóceń.
Źródło: PAP