Firmy w przyszłym roku czekają zmiany w VAT

Firmy w przyszłym roku czekają istotne zmiany w VAT; m.in. wzrosną kary za nierzetelne rozliczenie podatku.

Przyszły rok przyniesie istotne zmiany dla podatników VAT. Większość wejdzie w życie lada dzień - już 1 stycznia 2017 r. wtedy bowiem zaczyna obowiązywać obszerna nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług, która ma na celu uszczelnienie systemu i walkę z wyłudzeniami tego podatku. Nowe przepisy nakładają na firmy wiele nowych obowiązków, obejmują także działalność doradców podatkowych.

Rozszerzona zostanie lista towarów objętych tzw. odwrotnym obciążeniem, w którym VAT odprowadza nabywca towaru lub usługi, a nie sprzedający. Na liście znajdą się np. transakcje, których przedmiotem będą m.in. określone usługi budowlane. Odwrócony VAT obejmie też procesory, gdy łączna ich wartość w ramach jednolitej gospodarczo transakcji przekroczy 20 tys. zł oraz niektóre towary ze złota, srebra i platyny.

Zmienione zostaną zasady dokonywania zwrotu VAT w terminie 25 dni. Ograniczono stosowanie kwartalnych rozliczeń VAT. Nadal z tej formy rozliczeń będą mogły korzystać tylko małe przedsiębiorstwa, tj. podatnicy podatku VAT, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła 1,2 mln euro w poprzednim roku podatkowym.

Ustawa wprowadza także obowiązek elektronicznego składania deklaracji VAT dla części podatników, w tym zobowiązanych do zarejestrowania się jako podatnicy VAT UE. Nowela przewiduje także obowiązek elektronicznego składania informacji podsumowujących, wyłącznie za okresy miesięczne. Zmienione mają zostać przepisy dotyczące kaucji gwarancyjnej i tzw. odpowiedzialności solidarnej, gdy nabywca odpowiada solidarnie z dostawcą za jego zaległości podatkowe.

Wprowadzono dodatkowe warunki, które muszą być spełnione, aby nabywca np. paliw był zwolniony z odpowiedzialności solidarnej. Ponadto solidarna odpowiedzialność podatników będzie stosowana, jeżeli przedmiotem transakcji będzie folia typu stretch (służąca m.in. do owijania palet), a także dyski HDD (twarde) i dyski SSD.

Ustawa wprowadza także odpowiedzialność solidarną pełnomocnika do 500 tys. zł wraz z zarejestrowanym przez niego podatnikiem. Dotyczyłaby ona zaległości podatkowych powstałych w wyniku czynności wykonanych w ciągu sześciu miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT.

Ustawa wskazuje przesłanki odmowy rejestracji podmiotu jako podatnika VAT i doprecyzowano warunki wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT. Natomiast wykreślenie podatnika zarejestrowanego ma nastąpić np. w sytuacji: zawieszania działalności gospodarczej (na co najmniej sześć kolejnych miesięcy); niezłożenia deklaracji VAT (za sześć kolejnych miesięcy lub dwa kolejne kwartały); wystawienia faktur lub faktur korygujących, dokumentujących transakcje, do których nie doszło. Rozwiązania te powinny pomóc w walce z tzw. karuzelami podatkowymi.

Podwyższono limit wartości sprzedaży - ze 150 do 200 tys. zł, uprawniający do skorzystania z tzw. zwolnienia podmiotowego. Takie rozwiązanie ma być szczególnie korzystne dla małych firm, które do tego podwyższonego progu nie będą musiały rozliczać VAT, a w konsekwencji wypełniać wszystkich obowiązków z tym związanych.

W ustawie zaproponowano sankcje podatkowe za nierzetelne rozliczanie podatku VAT. Zaniżenie kwoty podatku należnego lub zawyżenie kwoty podatku naliczonego będzie skutkować nałożeniem kary w wysokości 30 proc. kwoty zaniżenia lub zawyżenia. Przewidziano także podwyższoną sankcję podatkową w wysokości 100 proc. w stosunku do podatników dopuszczających się oszustw podatkowych, w tym odliczających podatek z tzw. pustych faktur.

Zmiany dotyczą też obowiązków informacyjnych firm. Od stycznia 2017 r. małe i średnie przedsiębiorstwa będą musiały składać miesięczną ewidencję zakupu i sprzedaży VAT w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego. Po raz pierwszy dane w formie JPK trzeba będzie przesłać w lutym (za styczeń). Resort finansów szacuje, że może to dotyczyć ok. 140 tys. przedsiębiorstw.

Zmiany, które czekają to jedno. Rząd już realizuje jedno ze swoich założeń. Chodzi o "uszczelniania systemu podatkowego". Luka podatkowa VAT wyniesie w tym roku ok. 45 mld zł, czyli ok. 2,5 proc. PKB - wynika z opublikowanych w środę szacunków firmy doradczej PwC. To o 0,3 pkt proc. mniej niż rok temu.

Problem w tym, że dziurę w VAT częściowo zasypano kosztem przedsiębiorców, którym skarbówka nie zwraca nadpłaconego podatku VAT. W pierwszym półroczu wstrzymano w ten sposób kwotę prawie 4 razy wyższą niż rok wcześniej. Co więcej, wniosek o zwrot niemal "z automatu" oznacza kontrolę skarbową w firmie.

Więcej na ten temat czytajTUTAJ

oprac. Anna Frankowska