System finansowy Polski. Ustawa o nadzorze makroostrożnościowym wchodzi w życie 1 listopada

Zwiększenie kompetencji Komitetu Stabilności Finansowej i wprowadzenie nowych norm ostrożnościowych dla instytucji finansowych - zakłada ustawa o nadzorze makroostrożnościowym nad rynkiem finansowym, która w niedzielę wchodzi w życie. Nowe przepisy mają przyczynić się do wzmocnienia stabilności systemu finansowego oraz zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia kryzysu finansowego.

Ustawa ma dostosować polskie prawo do nowych dyrektyw Unii Europejskiej, wydanych już po kryzysie finansowym (tzw. dyrektywa CRD IV i rozporządzenie CRR).

Zakłada, że nadzór makroostrożnościowy nad systemem finansowym ma obejmować "ocenę i monitorowanie ryzyka systemowego powstającego w systemie finansowym lub jego otoczeniu oraz działanie na rzecz wyeliminowania lub ograniczania tego ryzyka z wykorzystaniem instrumentów makroostrożnościowych".

"Celem nadzoru makroostrożnościowego jest w szczególności wzmacnianie odporności systemu finansowego na wypadek materializacji ryzyka systemowego i wspieranie przez to długookresowego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego kraju" - przewiduje ustawa.

Zgodnie z nią nadzorowi makroostrożnościowemu ma być poddany cały system finansowy, a organem odpowiedzialnym za ten nadzór w Polsce ma być Komitet Stabilności Finansowej (KSF). Co prawda KSF istnieje już na mocy ustawy z 2008 r., ale dzięki nowym regulacjom jego uprawnienia będą wzmocnione.

W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla stabilności finansowej, KSF ma być także odpowiedzialny za realizację zadań dotyczących zarządzania kryzysowego. Członkami Komitetu mają być, tak jak obecnie: prezes Narodowego Banku Polskiego, Minister Finansów, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego oraz prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Przewodniczący Komitetu ma być wyznaczany w zależności od tematyki spotkania. Przewodniczącym posiedzeń dotyczących realizacji zadań z zakresu nadzoru makroostrożnościowego będzie szef NBP, natomiast przewodniczącym spotkań dotyczących zarządzania kryzysowego - Minister Finansów.

Zarządzanie kryzysowe w systemie finansowym, w myśl ustawy, "obejmuje działanie na rzecz utrzymania lub przywrócenia stabilności systemu finansowego w przypadku bezpośredniego zagrożenia tej stabilności".

W przypadku identyfikacji źródła ryzyka systemowego w systemie finansowym lub jego otoczeniu "Komitet może przedstawić stanowisko zawierające informację o rodzaju tego źródła, zasięgu jego oddziaływania oraz przewidywanych skutkach dla systemu finansowego".

KSF może też "wydać właściwym podmiotom rekomendację, w której wskaże konieczność podjęcia przez te podmioty działań służących ograniczeniu ryzyka systemowego"; może też określić termin tych działań - wynika z ustawy.

Ustawa daje też dodatkowe uprawnienia KNF w sprawie ustalania wymogów kapitałowych dla instytucji finansowych. Jednym z takich wymogów ma być tzw. "bufor antycykliczny", specyficzny w przypadku każdej instytucji finansowej.

Zgodnie z ustawą, to KSF "oblicza co kwartał wartość odniesienia wskaźnika bufora antycyklicznego". "Wartość odniesienia stanowi zmienna, która odzwierciedla cykl kredytowy i ryzyko związane z nadmiernym wzrostem akcji kredytowej w gospodarce narodowej, z uwzględnieniem specyfiki polskiej gospodarki i jej systemu finansowego" - głosi ustawa.