Usługi płatnicze w Polsce. Rząd nowelizuje prawo

Chodzi o rządowy projekt nowelizacji ustawy o usługach płatniczych, którego pierwsze czytanie odbyło się na wtorkowym posiedzeniu sejmowej komisji finansów publicznych.

Wiceminister finansów Wiesław Janczyk przedstawiając projekt powiedział, że dostosowuje on krajowe regulacje dotyczące transakcji płatniczych przy użyciu kart płatniczych do postanowień rozporządzenia unijnego w sprawie opłat interchange, zwanego rozporządzeniem MIF.

- Do prawidłowego wdrożenia opisanych zmian prawnych niezbędne jest uchylenie części przepisów z ustawy o usługach płatniczych wynikających z krajowych inicjatyw legislacyjnych dotyczących regulacji opłaty interchange - powiedział Janczyk.

Dodał, że przez wiele lat trwała dyskusja na temat wysokości opłat interchange stosowanych w polskim systemie rozliczeń transakcji bezgotówkowych. W efekcie Polska wyprzedziła regulacje unijne, z którymi teraz mamy do czynienia, a które mają być implementowane.

- Stało się to z korzyścią dla polskiego rynku usług operacji bezgotówkowych. Na wniosek zainteresowanych licznych środowisk, przedstawicieli konsumentów i handlu, opłaty te zostały obniżone po trwających wiele lat negocjacjach. Projekt przewiduje, że w zakresie zapewnienia egzekwowania przepisów rozporządzenia przez operatorów schematów płatniczych, np. systemów kart płatniczych, systemów płatności mobilnych - organem właściwym zostanie wyznaczony prezes NBP - tłumaczył wiceminister.

Wyjaśnił też, że organem właściwym w sprawie działalności dostawców usług płatniczych, wydawców instrumentów płatniczych, agentów rozliczeniowych, będzie KNF.

Zdaniem Janczyka, rozdzielenie funkcji nadzorczych między prezesa NBP a KNF wpisuje się w aktualny zakres kompetencji obu organów w sferze rynku finansowego. - Prezes NBP sprawuje nadzór systemowy nad infrastrukturą rynku finansowego, tworzącą system płatniczy. Natomiast KNF jest organem nadzoru ostrożnościowego nad dostawcami usług płatniczych, agentów rozliczeniowych oraz wydawców instrumentów płatniczych - mówił wiceminister.

Zaznaczył, że koszty prowadzenia działalności przez przedsiębiorców akceptujących płatności elektroniczne powinny się zmniejszyć, a klienci będą mogli korzystać z kilku różnych metod płatności na jednym nośniku. Wskazał, że np. jedna karta płatnicza będzie umożliwiała dokonanie płatności w ramach różnych systemów płatniczych, np. Visa, czy Mastercard, czy też w ramach systemu lokalnego. - Powinno to pozytywnie wpłynąć na powstanie i rozwój krajowego systemu kart płatniczych - ocenił.

Janczyk poprosił komisję, aby prace nad projektem połączyć z pracami nad innym rządowym projektem zmian dotyczących usług płatniczych, który jest na etapie rządowego procesu legislacyjnego. Implementuje on dyrektywę UE w sprawie porównywalności opłat związanych z rachunkami płatniczymi, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego.

- Regulacja ta zobowiązuje dostawców usług płatniczych m.in. do wprowadzenia do swojej oferty usługi bezpłatnego rachunku podstawowego, świadczonej dla konsumentów nieposiadających innego rachunku płatniczego. Podstawowy rachunek płatniczy może stanowić atrakcyjną ofertę dla osób nieubankowionych oraz stanowić zachętę do włączenia finansowego. To bardzo ważna regulacja, biorąc pod uwagę politykę rządu w zakresie rozwoju płatności elektronicznych - zauważył.

Janczyk wyraził nadzieję, że połączenie prac nad oboma projektami nie opóźni w znaczący sposób procesu wdrożenia tych przepisów.

Jak wskazano w komunikacie rządu po przyjęciu projektu nowelizacji ustawy o usługach płatniczych, jego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa płatności dokonywanych drogą elektroniczną, a także rozwój krajowego systemu kart płatniczych.. "Rozporządzenie MIF nie wpłynie na wysokość obowiązujących stawek opłat interchange w Polsce" - zaznaczyło CIR.

Zgodnie z projektem, KNF ma obowiązkowo informować prezesa NBP o "każdej zmianie mającej wpływ na aktualność informacji i dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej".

"Prezes NBP będzie musiał powiadomić KNF o działalności instytucji płatniczej, która stanowiłaby zagrożenie dla stabilności systemu płatniczego. Aby zapewnić odpowiedni nadzór nad funkcjonowaniem schematów płatniczych, na organizacje płatnicze nałożono obowiązek przekazywania prezesowi NBP kwartalnych informacji niezbędnych do ich oceny. Prezes NBP ma też prowadzić i ogłaszać na swojej stronie internetowej listę schematów płatniczych funkcjonujących w Polsce" - dodało CIR.

Według CIR projekt zwiększy bezpieczeństwo płatności dokonywanych drogą elektronicznie. "Zmniejszą się także koszty prowadzenia działalności przez przedsiębiorców akceptujących płatności elektronicznie, a klienci będą mogli korzystać z kilku różnych metod płatności marek płatniczych na jednym nośniku" - podkreślono.

Sklepy, przyjmujące płatności, będą mogły ustanowić pierwszeństwo akceptowania marki płatniczej, co może wspierać krajowe, lokalne systemy płatnicze. Obowiązkowe ma być informowanie konsumentów o możliwości dokonywania płatności danym instrumentem płatniczym w punkcie sprzedaży.

Nowe regulacje mają wejść w życie po 60 dniach od daty ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Organizacje płatnicze działające na terenie Polski będą miały dodatkowy czas na przystosowanie się do nowych przepisów - dwa lub sześć miesięcy w zależności od charakteru prowadzonej działalności.