Zadłużenie funduszy BGK spadnie w relacji do PKB. Nowa strategia

Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) opublikował nową "Strategię zarządzania zobowiązaniami dłużnymi funduszy", która rzuca światło na planowaną kondycję finansów publicznych w nadchodzących latach. Kluczowym wnioskiem płynącym z dokumentu jest prognozowany spadek relacji zadłużenia funduszy umiejscowionych w BGK do PKB. Zgodnie z planem, wskaźnik ten obniży się z poziomu 9,6 proc. PKB na koniec 2024 roku do 7,2 proc. PKB w roku 2028.

Warto zauważyć, że spadek ten nastąpi przy jednoczesnym wzroście zadłużenia w ujęciu nominalnym. Oznacza to, że choć kwoty długu wyrażone w złotych będą rosły, to polska gospodarka ma rozwijać się na tyle szybko, by relatywne obciążenie budżetu stawało się coraz mniejsze. Strategia ta jest spójna z założeniami Ministerstwa Finansów, choć uwzględnia dodatkowe 9,7 mld zł z tytułu zwiększonej sprzedaży obligacji na rynku krajowym na potrzeby walki ze skutkami pandemii.

Głównym motorem wzrostu nominalnych zobowiązań w latach 2024–2028 będzie Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Zadłużenie tego funduszu ma wzrosnąć o rekordowe 205,3 mld zł, co jest bezpośrednim efektem przyspieszenia realizacji Programu rozwoju sił zbrojnych. W dobie napiętej sytuacji geopolitycznej modernizacja armii stała się priorytetem państwa, co znajduje odzwierciedlenie w planach emisyjnych BGK.

Drugim istotnym elementem jest Fundusz Przeciwdziałania Covid-19 (FPC). Mimo że stan pandemii dawno minął, zadłużenie w tym obszarze wzrośnie o 62,1 mld zł. Środki te zostaną przeznaczone na kontynuację dotychczasowych zadań, w tym finansowanie inwestycji samorządowych, refinansowanie wykupów obligacji Polskiego Funduszu Rozwoju oraz obsługę odsetek od własnych zobowiązań funduszu.

Kolejne 15,4 mld zł wzrostu zadłużenia przypadnie na Krajowy Fundusz Drogowy (KFD), który niezmiennie finansuje rządowe programy infrastrukturalne. Jedynym obszarem, w którym planowany jest spadek zadłużenia (o 3,4 mld zł), jest Fundusz Pomocy (FP). Wynika to z faktu stopniowego wygaszania tej struktury.

"Prognoza zadłużenia funduszy jest spójna z prognozą przedstawioną w Strategii MF z dodatkowym uwzględnieniem przyrostu zadłużenia FPC z tytułu zmiany planu finansowego skutkującego dodatkową sprzedażą obligacji na rynku krajowym na poziomie 9,7 mld PLN" - wskazano w dokumencie BGK.

Planowanie długu na lata 2025–2028 zakłada wykorzystanie nowoczesnych instrumentów finansowych. Przełomowy może okazać się rok 2026, kiedy to Polska planuje sięgnąć po środki z unijnego instrumentu SAFE. Komisja Europejska ustaliła poziom alokacji dla Polski w ramach tego mechanizmu na 43,7 mld EUR, z czego 15 proc. w formie zaliczki może trafić do nas już w pierwszej połowie 2026 roku.

"Priorytetem będzie wykorzystanie pożyczek o niskim oprocentowaniu z instrumentu SAFE (decyzja Rządu o modelu obsługi pożyczki SAFE jeszcze nie zapadła). Przyjęto, że podmiotem zaciągającym zobowiązania w imieniu Polski jako państwa członkowskiego, będzie BGK" – czytamy w strategii.

W przypadku zakupów zbrojeniowych, BGK zamierza dywersyfikować źródła pozyskiwania kapitału. Oprócz tradycyjnych emisji obligacji, kluczową rolę odegrają kredyty komercyjne zabezpieczone gwarancjami rządowymi krajów dostawców sprzętu. W przypadku kontraktów z USA, Polska będzie korzystać z pożyczek udzielanych bezpośrednio przez rząd Stanów Zjednoczonych w ramach programu Foreign Military Financing (FMF).

"Głównym źródłem finansowania pozostaną kredyty komercyjne zabezpieczone gwarancjami instytucji rządowych państw, z których pochodzić będą dostawy sprzętu oraz w przypadku zakupów amerykańskich - pożyczki udzielone przez Rząd USA (w ramach programu FMF). Dodatkowo w związku z przewidywaną skalą zakupów zakłada się udział w finansowaniu kredytów komercyjnych i obligacji" – wyjaśnia BGK.

W nadchodzącym roku bank planuje również zmodyfikować system sprzedaży obligacji na rynku krajowym, co ma usprawnić finansowanie Funduszu Przeciwdziałania Covid-19. Z kolei projekty drogowe realizowane przez KFD będą, tak jak dotychczas, zasilane z kredytów zaciąganych w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) oraz emisji obligacji na rynkach zagranicznych.

Analizując strategię BGK, widać wyraźne dążenie do optymalizacji kosztów obsługi długu przy jednoczesnym zabezpieczeniu ogromnych potrzeb finansowych państwa w obszarze obronności i infrastruktury. Spadek relacji długu do PKB daje pewien margines bezpieczeństwa, jednak nominalny przyrost zobowiązań o ponad 280 mld zł w ciągu czterech lat pokazuje skalę wyzwań, przed którymi stoi polski system finansowy.

Źródło: PAP