Zaskoczenie. GUS odsłonił karty. Wiadomo, co z inflacją
Inflacja w Polsce wyniosła w lutym 4,9 proc. - wynika z raportu opublikowanego w piątek przez GUS. Finalny odczyt jest niższy zarówno od tzw. szybkiego odczytu sprzed dwóch tygodni, jak i z przewidywań ekspertów, ale wpływ na to mogła mieć zmiana tzw. wag. Nowa publikacja ujawnia inne szczegóły.
GUS pokazał dane o inflacji za luty
Główny Urząd Statystyczny opublikował nowy raport, z którego wynika, że inflacja w Polsce wyniosła w lutym 2025 roku 4,9 proc. rok do roku. To zaskoczenie. Według tzw. szybkiego odczytu sprzed dwóch tygodni i prognoz ekspertów inflacja miała wynieść 5,3 proc. Co istotne, GUS zrewidował też dane za styczeń - tu inflacja wyniosła 4,9 proc. rok do roku.
W lutym 2025 roku odnotowano wzrost cen o 0,3 proc. w porównaniu do stycznia. Ceny usług zwiększyły się o 0,8 proc., natomiast towary podrożały o 0,2 proc. Najbardziej znaczące podwyżki dotyczyły sektora rekreacji i kultury oraz napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych.
Analiza danych GUS pokazuje, że w porównaniu z analogicznym miesiącem poprzedniego roku największy wpływ na wskaźnik inflacji miały wyższe ceny w zakresie użytkowania mieszkania i nośników energii, które wzrosły o 10,7 proc. Istotne podwyżki odnotowano również w obszarze żywności i napojów bezalkoholowych - o 6,2 procent, a także w sektorze restauracji i hoteli - o 6,4 procent.
Warto zauważyć, że niektóre kategorie produktów i usług odnotowały spadki cen. Dotyczy to przede wszystkim transportu, gdzie ceny obniżyły się o 2,5 proc. w porównaniu do lutego 2024 roku, a także odzieży i obuwia - tu spadek wyniósł 1,3 proc. w ujęciu rocznym.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Tłit - Radosław Fogiel
Eksperci o nowych danych
Odczyt skomentowali analitycy. "Boooom! Inflacja wyniosła 4,9% w lutym, podobnie jak w styczniu. Najwięcej namieszała coroczna zmiana wag w koszyku, której zawdzięczamy 0,4 pkt. proc. niższą dynamikę cen. Wszystkie ścieżki inflacji, łącznie z tą NBP właśnie się zdezaktualizowały" - napisali w swoim komentarzu eksperci Pekao.
Głos zabrali też eksperci PKO BP. "Inflacja CPI w lutym wyniosła 4,9 proc. r/r, to znacznie mniej niż zakładał konsensus (5,3 proc. r/r), ale niespodzianka to przede wszystkim skutek dużej rewizji danych za styczeń (- 0,4 pp), w wyniku aktualizacji koszyka inflacyjnego" - wskazali.
W nowym koszyku zwraca uwagę silny spadek wagi żywności, która powróciła do poziomu sprzed szoku inflacyjnego, mniejszy niż przed rewizją jest też udział użytkowania mieszkania - wskazują analitycy.
Zmiana systemu wag w obliczeniach wskaźnika inflacji
GUS w lutym 2025 roku dokonał corocznej aktualizacji systemu wag stosowanego w obliczeniach wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych. System ten opiera się na strukturze wydatków gospodarstw domowych z roku poprzedzającego badanie, uzyskanej z badania budżetów gospodarstw domowych.
W strukturze wydatków wzrósł udział transportu, rekreacji i kultury oraz zdrowia. Zwiększył się również odsetek wydatków na wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego, edukację oraz restauracje i hotele. Jednocześnie zmniejszył się udział wydatków na żywność i napoje bezalkoholowe, użytkowanie mieszkania lub domu i nośniki energii, a także napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe.
W wyniku wprowadzonych zmian w systemie wag, ostateczne dane za styczeń 2025 roku wskazują na wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych o 4,9 procent w stosunku do stycznia 2024 roku. Jest to wartość niższa od wstępnie szacowanego wzrostu, który wynosił 5,3 procent. Natomiast miesięczny wzrost cen w styczniu 2025 roku w porównaniu z grudniem 2024 roku pozostał bez zmian i wyniósł 1,0 procent.
Wpływ zmian cen na ogólny wskaźnik inflacji
W lutym 2025 roku, w porównaniu z poprzednim miesiącem, największy wpływ na wskaźnik inflacji miały wyższe ceny w zakresie rekreacji i kultury, które wzrosły o 2,7 procent, co przełożyło się na podwyższenie ogólnego wskaźnika o 0,19 punktu procentowego. Istotny wpływ miały również podwyżki cen napojów alkoholowych i wyrobów tytoniowych (wzrost o 1,3 procent), które podniosły wskaźnik o 0,07 punktu procentowego.
Z drugiej strony, niższe ceny w sektorze transportu (spadek o 0,6 procent) oraz odzieży i obuwia (spadek o 1,5 procent) obniżyły ogólny wskaźnik odpowiednio o 0,06 i 0,05 punktu procentowego.
W ujęciu rocznym największy wpływ na wskaźnik cen miały wyższe koszty użytkowania mieszkania i nośników energii, które wzrosły o 8,5 procent, podnosząc ogólny wskaźnik o 2,07 punktu procentowego. Znaczący wpływ miały również podwyżki cen żywności (wzrost o 6,3 procent), które podniosły wskaźnik o 1,47 punktu procentowego.
Analiza danych wskazuje, że inflacja w Polsce utrzymuje się na podwyższonym poziomie, mimo że w niektórych kategoriach produktów i usług odnotowano spadki cen. Szczególnie niepokojący jest wysoki wzrost cen w obszarach podstawowych potrzeb, takich jak użytkowanie mieszkania, żywność czy zdrowie.
