Projekt, który uderzy w zyski Orlenu. Rząd podał termin, gdy chce go przyjąć

Rząd chce, by projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków z tytułu wytwarzania niektórych paliw ciekłych i ich obrotu trafił pod obrady i został przyjęty do końca czerwca. Zgodnie z wpisem w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Finansów, a planowany termin przyjęcia dokumentu przez Radę Ministrów to drugi kwartał 2026 r.

W uzasadnieniu wskazano, że celem jest przekierowanie części ponadstandardowych zarobków sektora naftowego na finansowanie mechanizmów osłonowych. "Nowa danina umożliwia redystrybucję części ponadnormatywnych zysków przedsiębiorstw sektora naftowego - które w normalnych warunkach rynkowych nie zostałyby osiągnięte – poprzez wykorzystanie ich m.in. do sfinansowania działań osłonowych, obciążających aktualnie budżet państwa" - wskazano we wpisie zamieszczonym we wtorek w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Wykaz prac rządu wiąże nową daninę z obowiązującym od końca marca pakietem "Ceny Paliwa Niżej" (CPN). Rozwiązania te obejmują obniżenie stawek podatków oraz codziennie ogłaszane maksymalne ceny detaliczne paliw.

Autorzy wpisu podkreślili koszt budżetowy działań osłonowych. "Wprowadzone instrumenty, choć gospodarczo konieczne i społecznie uzasadnione, wiążą się ze znaczącym obciążeniem dla budżetu państwa" - wyjaśniono.

Z założeń wynika, że podatek obejmie przedsiębiorców, którzy produkują niektóre paliwa ciekłe lub sprowadzają je zza granicy w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Podstawą opodatkowania ma być nadwyżka przychodów ze sprzedaży paliw ponad poziom, jaki wynikałby z marży sprzedaży z 2025 r., powiększonej o 20 proc.

Najważniejsze elementy konstrukcji podatku, opisane w wykazie prac:

• okres objęcia daniną: od 1 marca 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.,
• podstawa opodatkowania: nadwyżka przychodów ponad poziom wynikający ze średniej marży z 2025 r. powiększonej o 20 proc.,
• ta wartość ma tworzyć tzw. marżę referencyjną,
• stawka podatku: 75 proc. podstawy opodatkowania.

W opisie założeń podkreślono też, że mechanizm ma nie naruszać standardowej rentowności firm. "Tak ustalona wartość będzie stanowić tzw. marżę referencyjną. Proponowana konstrukcja gwarantuje, że wprowadzenie nowej daniny dokona się bez uszczerbku dla zwykłej rentowności przedsiębiorcy ani nie obciąży zysków wynikających z standardowego rozwoju działalności" - podano.

Według Ministerstwa Finansów stawka podatku na poziomie 75 proc. ma odpowiadać skali nieoczekiwanych korzyści, przy jednoczesnym pozostawieniu części środków po stronie podatnika. W założeniach wskazano również na sposób poboru daniny, oparty na samoobliczeniu.

"System poboru daniny zostanie oparty na mechanizmie samoobliczenia, obejmującym miesięczne zaliczki oraz roczne rozliczenie za sprawą dedykowanej temu deklaracji podatkowej, co zapewnia bieżące zasilanie budżetu bez generowania nadmiernych obciążeń administracyjnych po stronie podatnika, jak i organów podatkowych" - podano także.

Resort finansów w sprawozdaniu z wdrażania średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028 wskazał, że podatek od nadmiarowych zysków ma ograniczyć ubytek dochodów budżetowych, który wiąże się z wdrożeniem pakietu "Ceny Paliwa Niżej".

Pod koniec kwietnia minister Andrzej Domański informował, że wpływy z podatku od nadmiarowych zysków powinny przekroczyć 4 mld zł, a jedną z firm, która może zostać objęta takim podatkiem, jest Orlen. Wcześniej, pod koniec marca, premier Donald Tusk zapowiedział wprowadzenie podatku od nadmiarowych zysków koncernów paliwowych.

Źródło: PAP