Wykonanie budżetu państwa za 2025 r. Znamy ostateczną kwotę deficytu

W przestrzeni publicznej pojawiły się szczegółowe dane dotyczące ubiegłorocznych finansów państwa. Analizę sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej przedstawił w mediach społecznościowych Łukasz Kozłowski. Główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich (FPP) zwrócił uwagę na istotne różnice między pierwotnymi planami rządu a ostateczną realizacją. Z jego analizy wynika, że państwowa kasa nie zapełniła się w takim stopniu, jak początkowo zakładano.

– Dochody były niższe od planowanych o 38,3 mld zł – głównie za sprawą wpływów z VAT niższych o 27,9 mld zł niż zaplanowano – wskazuje ekspert.

Podatek od towarów i usług tradycyjnie stanowi najważniejsze źródło zasilające budżet centralny. Mniejsze od oczekiwanych wpływy z tego tytułu zazwyczaj stanowią duże wyzwanie dla resortu finansów, jednak w ubiegłym roku ta wyrwa została zrekompensowana po stronie rozchodów.

Jak zauważa członek rad nadzorczych ZUS i NFZ, niższe wpływy podatkowe nie doprowadziły do drastycznego pogorszenia ostatecznego wyniku, ponieważ państwo wydało znacznie mniej, niż pozwalały na to ustawowe limity. Z danych przytoczonych przez ekonomistę wynika, że wydatki były niższe od zakładanych o ponad pięćdziesiąt miliardów złotych.

– To przede wszystkim efekt nierozdysponowania środków z rezerw celowych – tłumaczy Łukasz Kozłowski, szacując tę nieprzydzieloną kwotę na niemal 21 miliardów złotych.

Ważnym elementem stabilizującym finanse publiczne okazał się również system ubezpieczeń społecznych. Ekspert podkreśla, że sporym buforem okazała się mniejsza dotacja przekazana do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Środki te standardowo przeznaczane są na wsparcie systemu i pokrycie kosztów wypłat bieżących emerytur, rent oraz innych świadczeń. W tym konkretnym obszarze budżet państwa wygenerował oszczędności rzędu dwunastu miliardów złotych.

Kolejnym czynnikiem, który wpłynął na ostateczny kształt sprawozdania z wykonania budżetu, były operacje finansowe związane z funduszami celowymi. Główny ekonomista FPP zwraca uwagę na zmiany w finansowaniu mechanizmów wprowadzonych jeszcze w czasie pandemii.

Z wpisu eksperta dowiadujemy się, że o około dziesięciu miliardów złotych zmniejszono dotację z budżetu do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Nie oznacza to jednak całkowitego wstrzymania wydatków w tym obszarze, a jedynie zmianę wehikułu finansującego.

– Zamiast tego wydatki FPC były w większym stopniu finansowane obligacjami emitowanymi przez BGK – wyjaśnia Kozłowski.

Przesunięcie części ciężaru finansowania zadań publicznych na Bank Gospodarstwa Krajowego to mechanizm, który wpływa na to, jak ostatecznie prezentuje się sam budżet centralny. Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki – z jednej strony wyraźny ubytek w dochodach podatkowych, a z drugiej znaczące oszczędności w rezerwach i dotacjach celowych – bilans minionego roku został ostatecznie domknięty. Jak podsumowuje Łukasz Kozłowski, deficyt państwa za 2025 r. wyniósł ostatecznie 275,7 mld zł.