Zwolnienia grupowe. Kiedy należy się odprawa?

Pandemia koronawirusa powoduje coraz większe problemy w gospodarce. Przedsiębiorstwa obawiają się utraty płynności finansowej i zaczynają ciąć koszty. Często decyzje władz firm dotyczą redukcji zatrudnienia. Wiele przedsiębiorstw oszczędza, rozwiązując umowy z pracownikami. Gdy konieczne są zwolnienia sporej liczby osób, można zastosować przepisy o zwolnieniach grupowych. W takim przypadku pracownikom należy się odprawa.

Zasady przeprowadzania procesu zwolnień grupowych reguluje ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Zapisane są w niej regulacje dotyczące odpraw.

Osobom objętym zwolnieniami grupowymi przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

• jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
• dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
• trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Te zapisy dotyczą także umów zawartych na czas nieokreślony. Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Pracownikowi zwalnianemu w ramach zwolnienia grupowego należy wypłacić odprawę pieniężną. Dodajmy, że odprawa nie ma charakteru odszkodowawczego.

Ze zwolnieniami grupowymi mamy do czynienia wtedy, gdy zakład pracy zatrudnia co najmniej 20 pracowników.

O zwolnieniach grupowych mówimy, jeśli rozwiązanie umowy dotyczy co najmniej:

• 10 pracowników – gdy w firmie pracuje mniej niż 100 osób;
• 10 proc. pracowników – gdy firma zatrudnia 100-300 osób;
• 30 pracowników – gdy firma zatrudnia ponad 300 osób.

Spełnione muszą być także inne warunki, które reguluje ustawa. Pracodawca musi o zwolnieniach poinformować związki zawodowe, a jeśli w przedsiębiorstwie ich nie ma, to konieczne jest przeprowadzenie rozmów z przedstawicielami pracowników. Do tego pracodawca musi też przekazać informację o zwolnieniach do powiatowego urzędu pracy.

Zwolnienia grupowe dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy dokonywane są z przyczyny zależnej jedynie od pracodawcy.

Ustawa reguluje też to, którzy z pracowników są chronieni przed zwolnieniem grupowym. Do nich zaliczają się:

• przebywający na urlopach;
• mający do emerytury 4 lata lub mniej
• kobiety w ciąży lub pracownicy korzystający z urlopu macierzyńskiego.

Pracodawca nie może zwolnić takich osób, a jedynie zmienić im warunki pracy i płacy.

W przypadku, gdy pracodawca ponownie chce zatrudnić pracowników, z którymi wcześniej rozwiązał stosunek pracy jako zwolnienie grupowe, to jeśli w ciągu roku od zwolnienia do pracy zgłosi się pracownik, który już był zatrudniony, należy ponownie zawrzeć z nim umowę.

Pracodawca może zatrudnić taką osobę w okresie 15 miesięcy od czasu, gdy rozwiązano stosunek pracy. Przepisy nie zezwalają na to, by najpierw zwolnić grupowo pracowników, a na ich miejsce przyjąć na te same stanowiska inne osoby. Jest to traktowane jako obejście przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych.

Zapisz się na nasz specjalny newsletter o koronawirusie.

Masz newsa, zdjęcie, filmik? Wyślij go nam na #dziejesie:externa