Defraudacja - co to jest i na czym polega?

Defraudacja nazywana jest również malwersacją lub sprzeniewierzeniem. Definiowana jest ona jako przestępstwo gospodarcze, które polega na nielegalnym przywłaszczeniu sobie cudzych własności, powierzonych pieniędzy lub innego rodzaju majątku. Jej głównym celem jest zaś osiągnięcie korzyści majątkowych. 

Defraudacji mogą dopuszczać się osoby fizyczne, przedsiębiorcy, jak i osoby publiczne. W szczególności dotyka ona branży finansowej. Z defraudacją pieniędzy spotykamy się nie tylko w dużych firmach i korporacjach, ale również w jednoosobowych niewielkich działalnościach gospodarczych. W jej ramach można wyodrębnić działania, takie jak oszustwa, przekupstwo, nadużycia, korupcje, malwersację, kradzież, tworzenie list płac niezgodnych z rzeczywistością, zawyżanie wydatków służbowych i wiele innych. 

Defraudacja definiowana jest przez Kodeks Karny. Stosownie do jego treści, osoba, która popełniła przestępstwo i przywłaszcza sobie cudze prawo majątkowe lub rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli zaś sprawca przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, wówczas podlega on karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W sytuacji, gdy rzecz ruchoma jest znaleziona lub jest ona mniejszej wagi, sprawca podlega karze pozbawienia wolności lub grzywnie. W przypadku, gdy zawłaszczenie dotyczy osób najbliższych, postępowanie może zostać wszczęte na wniosek poszkodowanego. 

Zgodnie z treścią Kodeksu Karnego przestępstwo przywłaszczenia uznawane jest za przestępstwo umyślne. Oznacza to, że sprawca podejmuje swoje działania w pełni świadomie i bezpośrednio. 

Defraudacja klasyfikowana jest na trzy rodzaje: sprzeniewierzenie, fałszywy bilans spółki oraz korupcję. Pierwszy z nich definiowany jest jako przywłaszczenie sobie cudzego mienia, pieniędzy lub majątku. Przedmiotem defraudacji mienia mogą być natomiast rzeczy ruchome, takie jak pieniądze lub prawa majątkowe. 

Fałszywy bilans spółki dotyczy z kolei przestępstw polegających na podaniu nieprawdziwych informacji w sprawozdaniu finansowym danej firmy. Będzie to m.in. zatajenie pewnych informacji na temat środków finansowych konkretnego przedsiębiorstwa. 

Korupcja to natomiast nadużywanie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Zgodnie z Cywilnoprawną konwencją o korupcji Rady Europy za korupcję uznaje się "żądanie, proponowanie, wręczanie lub przyjmowanie, bezpośrednio lub pośrednio, łapówki lub jakiejkolwiek innej niezależnej korzyści, lub jej obietnicy, które wypacza prawidłowe wykonanie jakiegokolwiek obowiązku lub zachowanie wymagane od osoby otrzymującej łapówkę, nienależną korzyść lub jej obietnicę".

Wobec tego korupcja ma miejsce wtedy, kiedy dana osoba chce coś osiągnąć i w tym celu wręcza innej osobie, która może pomóc jej ze zrealizowaniem postawionych sobie celów, korzyści majątkowe. Najczęstsze formy korupcji to m.in. nepotyzm, faworyzowanie, nieprawidłowości dotyczące kontraktów, zamówień publicznych itp., uchylanie się przed podatkami czy też wręczanie łapówek.

Defraudacja, a tym samym różnego rodzaju przestępstwa gospodarcze niosą za sobą poważne konsekwencje dla każdej firmy. Niemożliwe jest jednak jednoznaczne oszacowanie strat, jakie ponoszą poszczególne przedsiębiorstwa lub instytucje w związku z różnymi formami defraudacji. Warto jednak wiedzieć, że ryzyko defraudacji jest duże, niezależnie od wielkości firmy. 

Szczególnie ważne w zapobieganiu defraudacji jest przede wszystkim wprowadzenie do firmy kodeksu etycznego oraz zasad dotyczących dobrych praktyk. Przedsiębiorcy powinni również zaimplementować w firmie metody wykrywania oszustw, m.in. w formie systematycznego przeprowadzania audytu wewnętrznego i zewnętrznego.