Żyjemy dłużej. Oto jak się to przełoży na wysokość nowych emerytur

Tablice dalszej średniej trwania życia są ogłaszane co roku, zawsze na okres od kwietnia do marca kolejnego roku. Tablice ogłoszone w dniu 25 marca 2025 roku przez GUS są podstawą do przyznania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia 2025 roku do dnia 31 marca 2026 roku. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia kwoty zgromadzonej w FUS (ZUS) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę.

Warto dodać, że jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny, np. osoba, która ukończyła wiek emerytalny w lipcu 2024 roku, będzie korzystała z tablic, które obowiązywały w tamtym okresie (bo były korzystniejsze).

Patrząc historycznie, dalsza średnia trwania życia wróciła już do poziomu sprzed pandemii. W latach 2021–2022 notowaliśmy jej spadek, co przekładało się na wyliczenie wyższych nowych emerytur. Obecnie sytuacja wygląda odmiennie i średnia długość życia się wydłuża. Warto przypomnieć, że w latach 2020–2022 notowane były nadmiarowe liczby zgonów. Więcej szczegółów na poniższej grafice.

Średnia dalszego trwania życia dla osób w wieku 60 i 65 lat:

Powyższe dane przekładają się na sytuacje przyszłych emerytów i emerytek. Kapitał, który mamy zgromadzony w ZUS, zostanie podzielony przez odpowiednią liczbę miesięcy, dzięki temu uzyskana zostanie wysokość emerytury. Takie świadczenie jest wypłacane dożywotnio (oczywiście corocznie jest ono waloryzowane).

Na poniższych przykładach pokazuję, jak to będzie wyglądało w praktyce. W każdym przykładzie pokazuję, na jakie świadczenie może liczyć osoba przechodząca na emeryturę w wieku 60 lub 65 lat (to wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn). Im później przechodzimy na emeryturę, świadczenie jest wyższe, bowiem liczba miesięcy, przez które dzielony jest zgromadzony kapitał, jest mniejsza.

Poniżej różnica w wysokości świadczeń na przykładzie osoby, która zgromadziła w ZUS odpowiednio 500 tysięcy zł, 700 tysięcy zł oraz 900 tysięcy zł w przeliczeniu na wysokość emerytury w oparciu o tablice dalszej średniej trwania życia obowiązującej od 1 kwietnia 2024 roku do końca marca 2025 roku i obowiązujące od 1 kwietnia 2025 roku do 31 marca 2026 roku.

W związku z tym, że wydłużyła się średnia długość życia, emerytury wyliczone na podstawie nowych tablic będą niższe od tych, które były wyliczane na podstawie tablic obowiązujących od kwietnia 2024 roku do końca marca 2025 roku. Im później przejdziemy na emeryturę, tym wyliczone świadczenie (w związku z mniejszą liczbą miesięcy) jest wyższe. Przypominam: nowe tablice nie dotyczą osób, które już otrzymują emeryturę.

Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK Payroll Consulting