Środki trwałe. Czym są i jak nimi dysponować?

Środki trwałe to pojęcie, które związane jest z firmą. Kwestię środków trwałych regulują przepisy ustawy o rachunkowości, o podatku dochodowym od osób prawnych, a także podatku od osób fizycznych.

Środki trwałe to wszystko to, co jest własnością lub współwłasnością podatnika, a zostało kupione lub wytworzone samodzielnie, a także jest zdatne do użytkowania. Środkami trwałymi mogą więc być np. budowle, wszelkie budynki, maszyny i urządzenia, a także środki transportu. Istotne jest, by były wykorzystywane w działalności gospodarczej albo stanowiły przedmiot umowy dzierżawy lub leasingu. To ważne o tyle, że w przypadku środków trwałych mamy do czynienia z koniecznością dokonania odpisów amortyzacyjnych. Będzie tak w sytuacji, gdy środek trwały spełnia wszystkie wcześniejsze wymogi, a dodatkowo jego wartość przekracza 10 000 zł.

Każdy środek trwały musi zostać wyceniony, czyli musi być ustalona jego wartość początkowa, która stanowi podstawę do rozliczenia odpisu amortyzacyjnego. Najczęściej taką wartość określa się:

• według ceny nabycia – jeśli środki trwałe zostały kupione;
• według kosztu wytworzenia – jeśli stworzono je samodzielnie;
• według wartości rynkowej – w przypadku gdy mamy do czynienia z darowizną, chyba że w umowie darowizny określono wartość niższą środka trwałego.

Ustalając wartość początkową, musimy wiedzieć, że raz ustalona wartość może być zmieniona tylko wtedy, jeśli środek trwały został ulepszony albo w sytuacji, gdy przeprowadziliśmy aktualizację wyceny.

Środki trwałe są związane przede wszystkim z koniecznością dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Amortyzacja to rozłożenie w czasie kosztów, które są związane z nabyciem danego środka trwałego. Jeżeli taki majątek zaliczymy do kosztów, to skutecznie możemy zmniejszyć dochód i wymiar podatku dochodowego. Zgodnie z prawem, amortyzacji można dokonać tylko wtedy gdy dopełnimy określonych obowiązków.

Trzeba też pamiętać, że od 2018 roku, jeśli wartość przedmiotów nie jest wyższa niż 10 000 zł, to nie musimy wprowadzać ich do środków trwałych. Wydatek taki może być ujęty bezpośrednio w kosztach firmy.

Czego nie należy amortyzować:

• gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów;
• budynków mieszkalnych, jeśli służą one prowadzonej działalności gospodarczej albo są wydzierżawione na podstawie umowy;
• dzieł sztuki i eksponatów muzealnych;
• składników majątku, który nie jest używany w związku z zawieszeniem działalności.

Jeśli przedsiębiorca zakupił środki trwałe, korzystając z pomocy de minimis, nie musi prosić urzędu, który pośredniczył w tej pomocy o zgodę na to, żeby dokonać jednorazowej amortyzacji. Trzeba jednak poprosić urząd o to, by wydał zaświadczenie o tym, że przedsiębiorca skorzystał z de minimis.

Do dokonania prawidłowo jednorazowego odpisu, wystarczy przedstawić dowód dokonania takiego odpisu, dodać do tego kopie poświadczające uzyskanie pomocy de minimis ze szczegółowym wykazem przeznaczenia tej pomocy.