Stażysta. Kto może być stażystą i jakie ma on prawa?

Staż pracy ma pomóc nabyć umiejętności praktyczne, które są potrzebne do wykonania pracy. Taka umowa podpisywana jest między stażystą a urzędem pracy. Chociaż umowa nie jest podpisywana bezpośrednio z pracodawcą, to stażyście należą się określone uprawnienia.

Żeby odbyć staż z urzędu pracy, osoba musi być zarejestrowana jako bezrobotna. Stażysta nie może mieć więcej niż 25 lat, a także mniej niż 50 lat. Wyjątkiem są ci, którzy ukończyli szkołę wyższą. Wtedy mogą oni odbyć staż, a do momentu, gdy ukończą 27 rok życia.

Staż może być też odbywany przez:

• kobiety, które wracają po tym, jak urodziły dziecko;
• osoby, które są długotrwale bezrobotne;
• osoby, które samotnie wychowują dziecko;
• osoby niepełnosprawne.

Do skorzystania ze stażu uprawnia też brak kwalifikacji zawodowych, doświadczenia zawodowego albo wykształcenia średniego. To jak długi będzie staż, zależy od tego, do jakiej kategorii będzie zakwalifikowany stażysta. Jeśli jest to stażysta z urzędu pracy, który ma mniej niż 25 lat, ma prawo do odbycia stażu nie dłuższego niż 12 miesięcy.

Bezrobotny, który ma nie więcej niż 27 lat i nie upłynęło 12 miesięcy od dnia, w którym uzyskał on dyplom uczelni wyższej, może odbyć staż nie dłuższy niż 12 miesięcy. Minimalny okres stażu pracy to 3 miesiące. Jeśli zostanie podpisana umowa stażowa na 3 miesiące, to można ją przedłużyć na 6 lub 12 miesięcy. Ważne jest, by można było zachować ciągłość stażu. Warto pamiętać, że staż może być odbyty u tego samego pracodawcy wyłącznie raz. Osoba, która przebywa na stażu, nie ma prawa dorabiać. Jej status bowiem to cały czas „osoba bezrobotna”.

Żeby staż mógł się odbyć konieczne będzie podpisanie umowy ze starostą i z pracodawcą. W takim momencie trzeba przekazać dokładne miejsce, w którym będzie się odbywał staż. Taż musi też zawierać program uwzględniający:

• poziom wykształcenia stażysty;
• jego dotychczasowe kwalifikacje.

Przez cały okres stażu, nadzór nad nim sprawowany jest przez starostę. Po tym, jak zostanie zakończony staż, bezrobotny musi otrzymać zaświadczenie o tym, że taki staż odbył.

Stażysta z urzędu zobowiązany jest do odbycia szkolenia z BHP. W przypadku konieczności wykonania badań, ich koszt ponoszony jest przez Fundusz Pracy. Pracodawca musi stażyście zapewnić też odzież i obuwie ochronne. Wynagrodzeniem stażysty jest tzw. stypendium. Jego wysokość to 120 proc. kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Stypendium należy się też w momencie, gdy jest udokumentowana niezdolność do pracy.

Bezrobotny podczas stażu jest ubezpieczony w ramach ubezpieczenia:

• emerytalnego;
• rentowego;
• wypadkowego.

Stażysta taki nie korzysta z możliwości ubezpieczenia chorobowego. W związku z tym nie może mu być wypłacony zasiłek chorobowy i zasiłek macierzyński.

Stażysta nie może pracować więcej niż 8 godzin dziennie i 40 godzin w ciągu tygodnia. Nie może pracować też w godzinach nadliczbowych. Niepełnosprawny, który posiada orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie może pracować więcej niż 7 godzin dziennie.

Stażysta nie może też pracować w niedzielę i święta, w nocy, a także na zmiany.

Stażysta z urzędu pracy nie może skorzystać z urlopu wypoczynkowego. Warto jednak wiedzieć, że za każde 30 dni stażu należną są 2 dni wolnego. Wypłaca się za nie stypendium.

Wszystkie przysługujące stażyście dni wolne muszą być udzielone, zanim staż się zakończy. Pracodawca nie ma obowiązku udzielenia wolnych dni, jeśli stażysta ma jakieś wydarzenia prywatne, np. ślub. Trzeba też pamiętać, że staż może zostać rozwiązany. Dzieje się tak np. gdy umowa nie jest realizowana właściwie.