Ustawa kominowa nie dla ludzi Prawa i Sprawiedliwości. Jest luka w prawie

Prawo i Sprawiedliwość ma mniej "zaufanych" ludzi niż stanowisk do obsadzenia w spółkach Skarbu Państwa. To może być jeden z powodów, dla których ci sami ludzie zasiadają we władzach różnych spółek. Co z ustawą kominową, która miała temu przeciwdziałać?

Jednym z najważniejszych tematów ostatnich tygodni jest afera z "Misiewiczami", czyli ludźmi z nadania PiS, którzy bez doświadczenia i odpowiedniego przygotowania trafiają do zarządów, rad nadzorczych i na dyrektorskie stanowiska spółek Skarbu Państwa.

Problemem jest nie tylko to, że stoją na czele ważnych firm, ale także fakt, że te same osoby zasiadają np. w radach nadzorczych różnych spółek. A to rodzi ryzyko, że nie dość dużo czasu poświęcą na doglądanie firm, do czego w końcu zostali powołani.

Na mocy ustawy kominowej powołanie tego samego człowieka na dwa nadzorcze stanowiska w kilku różnych państwowych spółkach jest teoretycznie zakazane, ale w przepisach jest pewna luka - zakaz dotyczy bowiem tylko spółek, w których Skarb Państwa ma ponad połowę udziałów. Rzeczywistość zaś wygląda tak, że w przypadku wielu firm udział Skarbu Państwa jest mniejszy niż 50 proc., co nie zmienia faktu, że państwo i tak jest w posiadaniu pakietu kontrolnego akcji tych firm.

Na giełdzie w Warszawie jest kilkanaście spółek z udziałem Skarbu Państwa. Z tego w ponad połowie nie ma większościowych udziałów, a więc przepisy ustawy kominowej tam nie działają. Możliwości do zatrudniania "zaufanych" ludzi rządu są więc duże.

"Gazeta Wyborcza" wymienia, oprócz Bartłomieja Misiewicza, który był w radzie nadzorczej Polskiej grupy Zbrojeniowej i Energi Ciepło Ostrołęka, także m.in. Janinę Goss - bliską przyjaciółkę Jarosława Kaczyńskiego. W marcu trafiła do rady największego koncernu energetycznego w Polsce - PGE, a w czerwcu dostała stanowisko w analogicznym organie Banku Ochrony Środowiska.

Takich przykładów gazeta wymienia znacznie więcej. Bartłomiej Litwińczuk, który reprezentował przed sądem ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę, jest w radzie nadzorczej Polskiego Holdingu Obronnego i giełdowej Grupie Azoty. Dominik Hunek, były pełnomocnik Dawida Jackiewicza, widnieje w radzie nadzorczej PLL LOT i giełdowym KGHM. Podobnie Krzysztof Radomski, adwokat reprezentujący Adama Hofmana, znalazł sobie miejsce w Totalizatorze Sportowym i EuRoPol Gazie.

Zajmowanie dwóch stołków na raz jest możliwe właśnie dlatego, że w części tych spółek Skarb Państwa ma udział mniejszy niż 50 proc.

Znane są też przypadki, w których ci sami ludzie są w zarządzie i radzie nadzorczej spółek skarbu państwa. Opisywaliśmy je m.in. w tekście "Misiewicze" skarbu państwa. To najgorętsze nazwiska "dobrej zmiany". Mowa m.in. o Remigiuszu Nowakowskim - prezesie Tauronu, który przez wiele miesięcy był równocześnie w radzie nadzorczej PKN Orlen. Dopiero we wrześniu zrezygnował z posady w paliwowej spółce. Tłumaczył to "możliwością wystąpienia potencjalnego konfliktu interesów pomiędzy spółkami".

Rady nadzorcze przyciągają całkiem wysokimi jak na ilość obowiązków wynagrodzeniami. Według wyliczeń "Gazety" w całym ubiegłym roku członek rady nadzorczej BOŚ Banku mógł zarobić 147 tys. zł brutto. Wynagrodzenie w radzie Grupy Azoty wahało się od 148 tys. zł do blisko 200 tys. zł, zaś w PGE od 12 do 42 tys. zł w skali roku.