Miliardy euro na rozwój infrastruktury w regionie Trójmorza
Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) zainicjował powołanie do życia międzynarodowego Funduszu Trójmorza. We współpracy z innymi państwami regionu powstawać będzie infrastruktura transportowa, energetyczna i cyfrowa w osi północ-południe w regionie Europy Środkowej i Wschodniej. Docelowo Fundusz Trójmorza ma zgromadzić 3-5 mld euro i zaangażować się w inwestycje infrastrukturalne o wartości do 100 mld euro.
We wrześniu 2018 roku podpisano list intencyjny o powołaniu Funduszu. W maju 2019 roku BGK wraz ze swoim rumuńskim odpowiednikiem EximBankiem podpisał w Luksemburgu akt założycielski Funduszu Inwestycyjnego Inicjatywy Trójmorza. Na początek przyłączyły się do Funduszu Polska i Rumunia. Zgodnie z założeniami, kolejne kraje Trójmorza będą do niego sukcesywnie dołączać. Każdy z krajów będzie miał status komplementariusza. Dotychczas odbyły się już trzy posiedzenia Rady Nadzorczej Funduszu Trójmorza, w której skład wchodzą przedstawiciele Czech, Łotwy, Polski i Rumunii.
Fundusz będzie działać na zasadach rynkowych, a zasoby mają pochodzić z różnych źródeł – od krajów członkowskich, inwestorów instytucjonalnych i prywatnych. Wskazano precyzyjnie obszary, w których pilnie potrzeba inwestycji infrastrukturalnych. Część z nich jest znacząco zapóźniona pod tym względem w porównaniu do krajów „starej Unii”. Aby wyrównać różnice potrzebne jest, zgodnie z wyliczeniami zawartymi w Raporcie SpotData „Perspektywy dla inwestycji infrastrukturalnych w Trójmorzu”, ponad 500 mld euro. Budżet UE przeznaczony na inwestycje w tym rejonie na lata 2021-2027 wynosi zaledwie 40 mld euro. Fundusz Trójmorza ma więc być uzupełnieniem tych środków, ale na zasadach rynkowych – będzie angażować swoje środki jedynie w opłacalne inwestycje, o co ma zadbać zewnętrzny podmiot finansowy zarządzający Funduszem.
Wsparcie dla obszaru, na którym mieszka 22% całkowitej liczby ludności UE obejmować będzie m.in. transport - budowę dróg, dofinansowanie kolei, wsparcie dla transportu wodnego i lotniczego. Dodatkowo przewidziano pulę pieniędzy dla energetyki (przesył i dystrybucja energii) oraz infrastruktury gazowej, a także infrastrukturę ICT wykorzystywaną w energetyce i transporcie. Ważnym punktem jest rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej.
To wszystko przyczyni się do stabilnego rozwoju obszaru Trójmorza, który dziś notuje wyższą dynamikę wzrostu gospodarczego niż kraje „starej Unii”. To charakterystyczna cecha rynków wschodzących. Szacunki pokazują, że w latach 2018-2030 PKB krajów Trójmorza może wzrosnąć o 35%. Zwiększy się też ich udział w PKB całej UE z 11% do 13%. Pobudzenie budowy komunikacji transportowej i cyfrowej w relacji północ-południe, czyli od krajów bałtyckich przez Polskę aż po Bałkany, umożliwi w dalszej perspektywie kolejne inwestycje oraz zapewni miejsca pracy.
Inicjatywa Trójmorza rozwija się dynamicznie od 2015 roku, kiedy to prezydenci Chorwacji i Polski powołali Inicjatywę Trójmorza jako platformę współpracy państw położonych między trzema morzami: Adriatykiem, Bałtykiem i Morzem Czarnym. W skład państw regionu Trójmorza wchodzą: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Fundusz Trójmorza jest ekonomicznym wymiarem współpracy regionu.
