Na naszym SAFE zarobią Niemcy? "Każdy, kto widział listę, wycofuje argument"

Państwa członkowskie UE ostatecznie zatwierdziły we wtorek plan inwestycyjny Polski w ramach programu obronnego SAFE. Na polskiej liście znalazło się 139 projektów. Łącznie Polska ma otrzymać 43,7 mld euro w postaci nisko oprocentowanych pożyczek.

– Argumenty o Niemcach, wymysłach dotyczących warunkowości, to jest zwykła jatka polityczna – mówiła we wtorek w TVN24 Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocniczka rządu ds. SAFE, pytana o wątpliwości dotyczące tego programu wyrażane przez opozycję i Pałac Prezydencki.

Potwierdziła, że podczas ubiegłotygodniowej Rady Gabinetowej w Pałacu Prezydenckim, prezydent Karol Nawrocki wyrażał obawy, że gigapożyczkę z tego programu "wydamy w przemyśle niemieckim".

We wtorek premier Donald Tusk poinformował, że wartość inwestycji z programu SAFE w samą Hutę Stalowa Wola przekroczy 20 mld zł. Przypomniał przy tym, że HSW produkuje m.in. armatochaubice Krab, Bojowy Wóz Piechoty "Borsuk" i samobieżne moździerze Rak.

Sobkowiak-Czarnecka mówiła we wtorek w TVN24, że prezydent miał pytania o kwestię warunkowości, czyli czy "Unia może zakręcić kurek z pieniędzmi".

– Po pierwsze, SAFE to nie jest KPO. KPO, na które zgodził się nota bene rząd Mateusza Morawieckiego, miało prostą zasadę: pieniądze za reformy - trzeba zmienić pewne rzeczy, żeby popłynęły pieniądze. Warunkowość, jaka jest przy mechanizmie SAFE, dotyczy wszystkich pieniędzy unijnych. Wszystkich, jakie płyną z budżetu unijnego i sprowadza się do tego: "po prostu nie kraść". I co więcej, ustawa, przeciwko której zagłosowało Prawo i Sprawiedliwość, dokładnie zapisuje mechanizmy kontroli, audytu, antykorupcyjne – podkreśliła pełnomocniczka rządu.

Magdalena Sobkowiak-Czarnecka została zapytana wprost, czy część naszych zakupów – broni czy amunicji – przekażemy obligatoryjnie Ukrainie.

– SAFE mówi o współpracy z Ukrainą w trzech formach: kupowanie dla, od albo z Ukrainą. My dzisiaj mówimy o formie kupowania od Ukrainy – tzn. pozyskania technologii, przede wszystkim dronowych. Ukraińcy mają dziś najlepsze drony, testują je codziennie na polu walki. Z tym był problem, bo Ukraina niechętnie dzieli się swoimi technologiami. Ale i mechanizm SAFE sprawił, że usiedliśmy do stołu. Półtora tygodnia temu pan premier Tusk podpisał umowę z panem prezydentem Zełenskim ułatwiającą wymianę technologiczną i w tym kierunku idziemy – zapewniała pełnomocniczka rządu.

SAFE to nisko oprocentowane pożyczki, które umożliwią państwom członkowskim szybkie inwestycje we własną obronność, przede wszystkim poprzez zakupy sprzętu wojskowego u europejskich producentów. Polska ma być największym beneficjentem programu – ma otrzymać ok. 43,7 mld euro z puli 150 mld euro (tyle środków ma być w programie).

W czwartek rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował, że szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki i szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz rozpoczęli prace nad poprawkami do projektu ustawy o SAFE. Proponowane zmiany mają dotyczyć m.in. warunków udzielenia pożyczki, a także jej spłaty.

Jakie konkretnie wątpliwości ma Karol Nawrocki? Zarówno PiS, jak i Pałac Prezydencki mają obawy, że unijny program może zostać w przyszłości narzędziem politycznego nacisku na Polskę. Twierdzą, że w ten sposób został już wykorzystany fundusz KPO i związane z nim tzw. kamienie milowe.

Chcą też, by lista projektów, które rząd zamierza sfinansować z SAFE, stała się jawna (przypomnijmy: rząd przekonuje, że musi pozostać tajna, bo mówi dostarcza wiedzy o deficytach polskiej armii, więc jej ujawnienie byłoby "najlepszym prezentem dla naszych przeciwników").

Prezydentowi nie podobają się także m.in. warunki udzielenia pożyczki i jej spłaty w ramach SAFE. Pałac mówi o "ewentualnym wstrzymaniu wypłaty części środków w przypadku, gdy KE uzna arbitralnie, że powinno ono nastąpić na przykład z powodu zmiany sytuacji politycznej w Polsce".

Źródło: TVN24, money.pl