Nowy pomysł UE na rosyjskie aktywa. Ukraina i tak ma na tym skorzystać

Decydenci w Unii Europejskiej coraz wyraźniej sygnalizują chęć wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów do wsparcia Ukrainy. Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła podczas szczytu w Kopenhadze, że propozycja ta spotkała się z zainteresowaniem liderów państw członkowskich.

Zgodnie z prawem międzynarodowym suwerenne aktywa nie mogą być skonfiskowane. Na zamiary Zachodu zareagował już Kreml, który nazywając je "planem kradzieży", który spotka się ze stosowną reakcją. Kolejne zapowiedzi Brukseli (pieniądze będą pochodzić z izby rozliczeniowej Euroclear, znajdującej się w Belgii, która udzieli pożyczki na tę kwotę z zerowym oprocentowaniem) były już bardziej ostrożne - podkreślały skomplikowaną naturę prawną i ryzyko prawne w przypadku sytuacji "gdy coś pójdzie nie tak".

Przy takim obrocie spraw KE przedstawiła więc plan, który pozwoliłby na użycie części rosyjskich środków – obecnie zamrożonych w Europie i wycenianych na 210 mld euro – bez ich formalnego przejęcia.

Plan KE zakłada przekierowanie zamrożonych sald gotówkowych z Euroclear do Unii Europejskiej. W zamian belgijska izba otrzymałaby obligacje zerokuponowe o tej samej wartości. Środki te miałyby zostać przeznaczone na tzw. pożyczkę reparacyjną dla Ukrainy, spłacaną dopiero po uzyskaniu przez Kijów reparacji wojennych od Rosji.

Komisja, aby uniknąć zarzutu konfiskaty, planuje by gotówka z Euroclear trafiła do nowej spółki (SPV), której właścicielami byłyby rządy UE i państwa G7 spoza Europy. Komisja Europejska przekonuje, że takie rozwiązanie nie naruszałoby suwerenności rosyjskich aktywów. Obligacje zerokuponowe miałyby również zabezpieczyć Euroclear przed ewentualnymi roszczeniami ze strony Rosji.

Na świecie zamrożono rosyjskie aktywa o wartości ok. 300 mld dolarów, z czego 210 mld euro znajduje się w Europie. Z tej kwoty 185 mld euro zarządza Euroclear, a 176 mld euro to środki gotówkowe. Plan UE przewiduje najpierw spłatę 45 mld euro pożyczki G7 dla Ukrainy, a pozostałe 140 mld euro miałoby zasilić nową pożyczkę dla Kijowa. Von der Leyen zapewniła, że ryzyko operacji będzie dzielone przez wszystkie państwa UE oraz kraje G7 proporcjonalnie do wielkości ich gospodarek.