Podatek u źródła - co to takiego?

Podatek u źródła (ang. WHT - Withholding Tax) to forma podatku CIT służąca do opodatkowania wypływających z kraju przelewów transgranicznych. Podatek ten jest zryczałtowaną formą podatku dochodowego CIT pobieranego od płatności dokonywanych za granicą. WHT pobierany jest m.in. z tytułu dywidend, opłat licencyjnych i zwrotu kosztów za niektóre usługi niematerialne. 

Kogo dotyczy podatek u źródła? WHT dotyczy zryczałtowanych podatków dochodowych pobieranych przez płatników, którzy mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zagraniczny zakład w państwie, gdzie powstaje dochód. Podatnikiem jest podmiot, którzy otrzymuje wpłatę transgraniczną. Płatnikiem zaś jest ta osoba, która dokonuje wypłaty na rzeczy podatnika. Do poboru podatku u źródła zobowiązane są więc polskie podmioty wypłacające należności na rzecz zagranicznych partnerów biznesowych, nierezydentów. 

Podatek u źródła przyjmuje dwie określone stawki, odnoszące się do poszczególnych przychodów. Polscy podatnicy (rezydenci) zobowiązani są do pobrania podatku u źródła według 19 proc. stawki od dywidend i 20 proc. stawki podatku od m.in. należności licencyjnych czy odsetek. W przypadku usług transportu lotniczego lub morskiego obowiązuje również dodatkowa stawka, w wysokości 10 proc. 

Podatek u źródła pobierany jest wyłącznie w niektórych przypadkach dokonywania transakcji zagranicznych. Podatkowi w wysokości 20 proc. podlegają przychody z tytułu:

• odsetek, praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, praw ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym również środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego oraz za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how),
• opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby prawne mające siedzibę za granicą, organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium RP,
• świadczeń - doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz innych świadczeń o podobnym charakterze.

Stawką 10 proc. zaś objęte są przychody z:

• tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych,
• uzyskanych na terytorium RP przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z lotniczego rozkładowego przewozu pasażerskiego, skorzystanie, z którego wymaga posiadania biletu lotniczego przez pasażera.

Stosownie do zmian wprowadzonych w 2022 roku, jeżeli łączna kwota wypłacanych należności biernych (odsetek, dywidend i należności licencyjnych) przekroczy w roku podatkowym na rzecz tego samego podatnika 2 mln zł, wówczas płatnik zobowiązany jest pobrać podatek u źródła w wysokości standardowej, nawet jeżeli ma on możliwość zastosowania zwolnień lub obniżek podatku. 

Zgodnie z ustawą o CIT, jeśli podatek od nadwyżki ponad 2 mln zł zostanie pobrany i wpłacony, wtedy płatnik lub podatnik będzie mógł wystąpić do organu podatkowego wraz z wnioskiem o zwrot wpłaconego podatku. 

W celu uniknięcia zapłaty podatku od dochodu w podwójnej wysokości wiele państw podpisało umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wobec tego płatnik może zastosować obniżoną stawkę lub nie pobierać podatku, jeżeli wynika to z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych przepisów szczególnych.

Aby uniknąć podatku u źródła lub zastosować obniżoną stawkę, należy wówczas przedstawić dokument potwierdzający miejsce rezydencji podatkowej (certyfikat rezydencji podatkowej) oraz dochować należytą staranność. Należyta staranność zaś oceniana będzie przez pryzmat charakteru i skali działań podatnika, a od 2022 roku również przez pryzmat powiązań płatnika z podatnikiem.