Polska sztuczna inteligencja wkracza do administracji publicznej

Kilka dni temu informowaliśmy, ze Polska uruchomiła autorski model językowy PLLuM. System będzie wykorzystywany w administracji publicznej, sektorze biznesowym oraz środowisku naukowym. Wicepremier Krzysztof Gawkowski zwrócił uwagę, że inicjatywa ma na celu wzmocnienie niezależności technologicznej kraju i zmniejszenie wykorzystania zagranicznych rozwiązań. PLLuM zostanie zaimplementowany między innymi w aplikacji mObywatel oraz instytucjach państwowych.

Ministerstwo zaprezentowało osiemnaście modeli polskiej sztucznej inteligencji. Rozwiązania te zostały stworzone z myślą o przedsiębiorstwach, instytucjach publicznych oraz środowisku naukowym. Dodatkowo udostępniono darmowy chatbot dla wszystkich użytkowników.

Dr Agnieszka Karlińska z Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK wyjaśniła, że projekt HIVE będzie kontynuacją PLLuM do końca 2025 roku. Do konsorcjum dołączą Centralny Ośrodek Informatyki oraz Cyfronet AGH. COI zapewni wsparcie przy wdrażaniu rozwiązań, natomiast Cyfronet udostępni moc obliczeniową największego superkomputera w Polsce.

System PLLuM zostanie rozbudowany o funkcje dedykowane administracji publicznej. Planowane jest stworzenie specjalnych asystentów urzędniczych oraz asystenta w aplikacji mObywatel. Rozwiązania te, działające w formie chatbotów, będą odpowiadać na pytania zarówno urzędników, jak i obywateli korzystających z aplikacji.

Jak podkreśla dr Karlińska, sztuczna inteligencja będzie dostępna również dla mniejszych urzędów. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu architektury MoE (Mixture of Experts), która optymalizuje wykorzystanie parametrów, zwiększając wydajność przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia zasobów.

Jednym z kluczowych zadań było zebranie odpowiednio obszernego zbioru danych w języku polskim. Proces pozyskiwania materiałów odbywał się z poszanowaniem zasad etycznych i prawnych. Zespół skupił się na zawieraniu umów licencyjnych z wydawcami oraz weryfikacji dostępnych publicznie zasobów pod kątem zgodności z przepisami o ochronie praw autorskich.

Istotnym elementem rozwoju systemu było jego dostrajanie przy pomocy instrukcji i preferencji tworzonych przez ekspertów. Językoznawcy opracowywali zestawy zapytań oraz wzorcowe odpowiedzi, które służyły do nauczenia modelu wykonywania konkretnych zadań, takich jak tworzenie wiadomości e-mail.

W ramach procesu uczenia modelu zespół oceniał odpowiedzi nie tylko pod względem merytorycznym, ale także pod kątem bezstronności i bezpieczeństwa. Sprawdzano, czy generowane treści są wolne od elementów szkodliwych, obraźliwych lub niezgodnych z normami społecznymi.

Projekt PLLuM jest realizowany przez konsorcjum instytucji naukowych, w tym Politechnikę Wrocławską, instytuty PAN oraz NASK-PIB. W 2024 roku Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczyło na jego rozwój 14,5 mln złotych, a w kolejnym roku zabezpieczono 19 mln złotych.