Poważny cios dla Orlenu. Koncern zwołał konferencję

- Dzięki tej fuzji mamy strategiczne umowy. Kontrakt z Saudi Aramco zapewnia 45 procent łącznego zapotrzebowania na ropę całej Grupy Orlen - powiedział podczas konferencji prasowej w poniedziałek Janusz Szewczak, członek zarządu ds. finansowych PKN Orlen. Koncern zorganizował briefing w odpowiedzi na najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący fuzji Orlenu z Lotosem.

NIK w podanej kilka godzin wcześniej publikacji wskazała, że aktywa Lotosu zostały sprzedane w 2022 r. co najmniej 5 mld zł poniżej wartości, a ówczesny minister aktywów państwowych Jacek Sasin rekomendował rządowi wyrażenie zgody na fuzję bez należytej analizy.

Szewczak stwierdził, że koncern nie tylko nie stracił na transakcji z Saudyjczykami, ale zarobił na niej 9 mld zł. Wiceprezes Orlenu przekonywał, że spółka ma dokumenty potwierdzające te wyliczenia.

Gdyby do tej fuzji nie doszło, gdyby nie udało nam się wynegocjować kontraktu z Saudi Aramco na dostawy ropy, połowa Polaków musiałaby zostawić swoje samochody w garażu, a polowa firm by padła. Udało nam się to wszystko zgrać - powiedział Szewczak.

- Wszyscy w tę fuzję wierzyli, ale być może nie wszyscy chcieli, aby tak duży koncern działał w Polsce - dodał. Powiedział też, że raport NIK "jest bezwartościowy", a Izba "posługuje się błędnymi danymi i błędną metodologią". Wiceprezes Orlenu uważa, że publikacja Izby jest nierzetelna i szkodliwa dla spółki.

- NIK nie korzystała z materiałów Orlenu, a jedynie z własnych domniemań - podkreślił Szewczak.

Najwyższa Izba Kontroli w swoim raporcie wskazała, że zbycie udziałów Rafinerii Gdańskiej na rzecz Saudi Aramco nastąpiło poniżej wartości wyceny o ok. 3,5 mld zł. Jednocześnie - jak czytamy - Aramco uzyskało bardzo mocną pozycję w Rafinerii Gdańskiej, w tym prawo weta wobec kluczowych decyzji strategicznych w zakresie zarządzania spółką - zaznaczyła Izba. W jej ocenie występuje ryzyko paraliżowania działalności Rafinerii Gdańskiej w przypadku braku zgody udziałowców co do strategicznych kierunków rozwoju spółki.

W informacji o wynikach kontroli "Realizacja działań w zakresie poprawy bezpieczeństwa paliwowego w sektorze naftowym" NIK oceniła, że biorąc pod uwagę wskazany przez rząd cel poprawy bezpieczeństwa energetycznego Polski i regionu, fuzja Orlenu z Lotosem, przy uwzględnieniu środków zaradczych uzgodnionych między Orlenem a Komisją Europejską, spowodowała istotne ryzyka.

Według Izby minister aktywów państwowych oraz minister klimatu i środowiska zachowali bierność i w ten sposób nie zapewnili zminimalizowania tych ryzyk. Ponadto szef MAP nieprawidłowo sprawował w imieniu Skarbu Państwa nadzór nad procesem połączenia spółek. Nierzetelnie wykonał część swych obowiązków i przedłożył Radzie Ministrów wniosek o wyrażenie zgody na połączenie PKN Orlen z Grupą Lotos, nie dysponując do tego wystarczającymi przesłankami. W efekcie Skarb Państwa utracił wpływ na kierunki sprzedaży ok. 20 proc. produktów wytworzonych w polskich rafineriach, co może powodować problemy w zakresie pełnego pokrycia krajowego zapotrzebowania na te produkty - stwierdziła NIK.

Część raportu Izby ujawnili w styczniu dziennikarze TVN24. Dokument kontrolerów został sporządzony w lipcu 2023 r. Do tej pory nie był publikowany.