Praca podczas upałów. Jakie prawa przysługują pracownikowi?
Gorąc i słońce nie sprzyjają koncentracji. Praca podczas upałów wydaje się więc nie lada wyzwaniem, zarówno dla pracowników biurowych, jak i tych pracujących zdalnie czy na zewnątrz. Warto jednak pamiętać, że pracodawcy mają obowiązek zagwarantować swoim pracownikom odpowiednie warunki pracy w skwarze. Inaczej czeka ich grzywna.
Czy można pracować w upale?
Nie ma zapisków w prawie, które zabraniałyby pracy w upały. Przepisy nie przewidują też maksymalnej temperatury, w której można świadczyć pracę. Mówią jedynie o temperaturze minimalnej, która nie może być niższa niż 14 stopni Celsjusza, a w pomieszczeniach - 18 stopni Celsjusza. Pracodawca ma jednak za zadanie ułatwić pracownikom wykonywanie swoich czynności w warunkach wysokich temperatur. Może np. wyznaczyć dodatkowe przerwy w pracy lub puścić pracowników wcześniej do domu.
Może także ułatwić pracę w biurze w upały i zamontować klimatyzację lub wentylatory. To jednak zależy od jego dobrej woli. Co o pracy w upały mówi Kodeks pracy? Zapisy jasno określają, że pracodawca ma za zadanie zapewnić warunki pracy zgodne z BHP i niezagrażające zdrowiu i życiu zatrudnionych.
W jakiej temperaturze można odmówić wykonywania pracy?
Co jeszcze o pracy w upale mówią przepisy? Nie ma wzmianki o możliwości odmowy pracy ze względu na upał. Pracownik może jednak odmówić wykonywania swoich obowiązków w sytuacjach, gdy zagraża to jego zdrowiu lub życiu. Musi ten fakt zgłosić swojemu przełożonemu. Uprzywilejowanymi osobami są tu głównie kobiety w ciąży lub osoby młodociane. Jeśli słupek cieczy w termometrze przekroczy 30 stopni Celsjusza, takie osoby mogą odmówić stawienia się w miejscu pracy. To jednak w ocenie pracownika leży osąd, czy warunki są dla pracownika niebezpieczne i powodują jakiekolwiek zagrożenie.
Co musi zapewnić pracodawca w czasie upałów?
Praca w upały - jakie są obowiązki pracodawcy? Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy i BHP, jeśli temperatura na dworze przekroczy 25 stopni Celsjusza (dla osób pracujących na zewnątrz) i 28 stopni (dla osób pracujących w pomieszczeniach), pracodawca musi zagwarantować swoim podwładnym dostęp do wody pitnej i wody przeznaczonej do celów higienicznosanitarnych (przez cały czas trwania zmiany). W przypadku pracy brudzącej lub ze szkodliwymi substancjami limit wody się zwiększa.
Pracownicy świadczący pracę na otwartej przestrzeni powinni otrzymać dodatkowo napoje wzbogacone o sole mineralne i witaminy. Osoby pracujące fizycznie w ciężkich warunkach mogą też ubiegać się o darmowy posiłek zagwarantowany przez pracodawcę. Związki zawodowe mają możliwość zgłosić jednak swoje własne propozycje działań ułatwiających i rekompensujących pracę w upały.
Czy można skrócić czas pracy podczas upałów?
Zgodnie z zapisami Prawa pracy, pracodawca może w upalne dni wprowadzić dodatkowe przerwy albo pozwolić pracownikowi na wcześniejsze wyjście z pracy. Warto jednak mieć na uwadze, że zależy to wyłącznie od dobrej woli pracodawcy. Jednocześnie nie może to powodować obniżenia wynagrodzenia pracownika. Inspekcja Pracy zachęca pracodawców, by ci spojrzeli łaskawym okiem i gwarantowali swoim podwładnym dłuższe przerwy czy krótszy czas pracy.
Jak pracować w upały?
Praca w upały to nic przyjemnego. Organizm człowieka ciężko znosi nagłe skoki temperatur. Nic więc dziwnego, że zazwyczaj produktywność pracowników w najgorętsze dni w roku spada. Co zrobić, by przetrwać w pracy, gdy na dworze skwar? Dorosły zdrowy człowiek powinien pić 2-2,5 litra wody na dobę. Gdy jest gorąco, ciało traci wodę, tak więc zapotrzebowanie na nią wzrasta. Pamiętaj, by w trakcie wykonywania obowiązków pić dużo wody i robić sobie możliwie jak najwięcej przerw, podczas których możliwe będzie schłodzenie ciała.
Znaj swoje prawa i wiedz, że praca podczas upałów zobowiązuje twojego pracodawcę. Niezagwarantowanie wody swoim pracownikom lub narażanie ich na niebezpieczeństwa związane z ekspozycją na słońce może skończyć się grzywną w wysokości 1-2 tys. złotych. W skrajnych przypadkach istnieje także możliwość skierowania sprawy do sądu, a w nim pracodawca może usłyszeć o konieczności wpłacenia nawet 30 tys. złotych.
