Pracownik może odmówić pracy w upale? Ekspert: mamy takie prawo, ale jest haczyk

Rekord na twoim termometrze? Nie do wytrzymania w pracy? Zauważyłeś coś, co w normalnej temperaturze nie miałoby prawa się zdarzyć? Napisz do nas, wyślij zdjęcie lub film na dziejesie.wp.pl.

Nie ma dziś w Polsce regulacji, które określają poziom maksymalnej temperatury w miejscu pracy. Rozporządzenie w tej sprawie jest gotowe, ale odpowiednie przepisy zaczną obowiązywać dopiero w przyszłym roku. Pracownicy zmuszeni do wykonywania obowiązków w ekstremalnych upałach nie są jednak całkowicie pozbawieni ochrony.

Były główny inspektor pracy Marcin Stanecki przypominał niedawno w rozmowie z money.pl, że zatrudnieni mogą odstąpić od wykonywania obowiązków z powodu bardzo wysokich temperatur powietrza, kiedy taka praca w bezpośredni sposób zagraża ich życiu lub zdrowiu.

Pracownik może odmówić pracy w takich warunkach, z jednym zastrzeżeniem: o oddaleniu się z miejsca pracy musi powiadomić pracodawcę. Bez takiego powiadomienia pracownikowi grozi dyscyplinarka - mówił nam były szef Państwowej Inspekcji Pracy.

Ekspert zwraca uwagę na obowiązek poinformowania przełożonego, bo praktyka pokazuje, że część pracowników pomija ten element, co może ich narazić później na odpowiedzialność, w tym na zwolnienie dyscyplinarne. A taki wymóg powiadomienia pracodawcy wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy:

Pracownik musi poinformować pracodawcę nie tylko o tym, że powstrzymuje się od wykonywania obowiązków, ale także o tym, że z powodu bezpośredniego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia oddala się ze stanowiska pracy. Co ważne, mimo odstąpienia od pracy przez cały czas zachowujemy prawo do wynagrodzenia, a pracownik nie może z tego powodu ponosić żadnych negatywnych konsekwencji - jeśli będziemy postępować zgodnie z powyższymi zasadami.

Prawo nakłada również określone obowiązki na pracodawcę, który musi chronić życie i zdrowie pracowników poprzez "zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy". Były szef Państwowej Inspekcji Pracy tłumaczy, że w czasie ekstremalnych upałów można np. skracać czas pracy, wprowadzać dodatkowe przerwy lub udostępniać pracownikom specjalne pomieszczenia, gdzie mogą odpocząć.

No i najważniejsza sprawa: woda. Otrzymujemy mnóstwo skarg na limitowanie dostępu do wody pitnej, podczas gdy pracodawca w żadnym wypadku nie może wprowadzać takich ograniczeń. O pracowników naprawdę można zadbać i trzeba to robić. Widzę, że coraz więcej pracodawców zdaje sobie sprawę z tego, co od lat wynika z wielu badań naukowych: pracownicy w trakcie upałów są mniej wydajni fizycznie i psychicznie - komentował niedawno w rozmowie z money.pl Marcin Stanecki, były główny inspektor pracy.

Zgodnie z przepisami pracodawca musi zapewnić pracownikom nieodpłatny dostęp do wody zdatnej do spożycia przez cały rok. Kiedy temperatura przekracza poziom 28 stopni Celsjusza w pomieszczeniu lub 25 stopni w otwartej przestrzeni, wówczas dodatkowym obowiązkiem jest zapewnienie napojów profilaktycznych, które zapobiegają odwodnieniu, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza przy wykonywaniu prac fizycznych.