Prezydent Nawrocki zwraca się do USA. Mówi o "bramie" dla gazu

Nawrocki przebywa z wizytą w Chorwacji, gdzie bierze udział w XI Szczycie oraz Forum Biznesu Inicjatywy Trójmorza w Dubrowniku. Na wspólnej konferencji prasowej z premierem Chorwacji Andrejem Plenkoviciem i prezydentem Słowacji Peterem Pellegrinim wskazał, że dla formatu trójmorskiego kluczowe znaczenie ma współpraca z USA, a Polska jest gotowa wspierać region w budowaniu niezależności energetycznej.

- Polska jest gotowa do tego, by stać się "bramą północy" dla amerykańskiego gazu do całego regionu i dla budowania odpowiedzialności i niepodległości energetycznej - mówił prezydent w Dubrowniku. Dodał też, że warto rozpocząć rozmowę o nowych narzędziach finansowania projektów infrastrukturalnych wokół Banku Rozwoju Trójmorza i zapowiada, że będzie apelować o debatę nad powołaniem Banku Inicjatywy Trójmorza.

Nawrocki przekonywał, że wzmacnianie Inicjatywy Trójmorza pozostaje dla Polski i państw regionu strategiczną koniecznością. W jego ocenie dodatkowym argumentem jest budowa i wzmacnianie wschodniej flanki NATO. - Zarówno w kontekście militarnym, wojskowym, gospodarczym, ekonomicznym i rozwoju wielu zjawisk, które śledzimy w Unii Europejskiej - zaznaczył.

Plenkovic zwrócił uwagę, że 11. szczyt odbywa się w innych realiach geopolitycznych niż pierwsze spotkanie tego formatu, w którym uczestniczy. Jak podkreślił, kraje regionu mierzą się dziś ze skutkami wojny na Ukrainie oraz na Bliskim Wschodzie, a mimo to notują stosunkowo silny rozwój gospodarczy. - Kraje regionu mają bardzo dynamiczny wzrost, stanowią jedną trzecią populacji Europy i dobrze się rozwijają - mówił, dodając, że istotne są współpraca w regionie oraz silne więzi ze Stanami Zjednoczonymi.

Pellegrini ocenił z kolei, że bliska współpraca w ramach Inicjatywy przekłada się na rozwój połączeń kolejowych, drogowych i energetycznych, które stanowią jeden z fundamentów regionu. Nazwał to wspaniałą inwestycją i warunkiem sine qua non, aby region mógł przetrwać w tych warunkach geopolitycznych. Podkreślił też, że "bez wysiłków Polski i Chorwacji ta inicjatywa nigdy nie ujrzałaby światła dziennego", dziękując przywódcom obu krajów.

Podczas konferencji padają też pytania dziennikarzy o ewentualne wątpliwości dotyczące lojalności Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników w NATO. Nawrocki nawiązał do swojej wcześniejszej krytyki wypowiedzi premiera Donalda Tuska dla "Financial Times", w której szef rządu mówił o swoich wątpliwościach wobec trwałości art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego o wzajemnej obronie.

- Myślę, że ani ja, ani ci uczestnicy inicjatywy Trójmorza, którzy dzisiaj się spotkali, nie mają najmniejszych wątpliwości, że Stany Zjednoczone są nie tylko formalnie strategicznym partnerem Polski i Inicjatywy Trójmorza, ale dla Polski są także najważniejszym sojusznikiem - ocenił prezydent. Dodał, że nie rozumie narastającego w Polsce i Europie "antyamerykanizmu", który jego zdaniem szkodzi relacjom regionu z USA, a Stany Zjednoczone nazywa fundamentem Sojuszu Północnoatlantyckiego, współgwarantującym bezpieczeństwo m.in. wschodniej flanki NATO. - Europa ma szansę na rozwój, wówczas gdy relacje transatlantyckie są budowane w odpowiedzialności i w partnerstwie - zaznaczył.

Nawrocki zwrócił też uwagę na obecność sekretarza USA ds. energii Chrisa Wrighta na szczycie w Chorwacji. - Powinniśmy dyskutować o tym, jak budować relacje transatlantyckie, a nie starać się przekonywać Polskę, Europę i świat, że art. 5. jest kwestionowany, czy że nie potrzebujemy silnego okrętu transatlantyckiego - mówił.

Inicjatywę Trójmorza zainicjowali prezydenci Polski Andrzej Duda i Chorwacji Kolinda Grabar-Kitarovic podczas spotkania przywódców państw regionu na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2015 r. Ten rok uznaje się za początek współpracy, a inauguracyjny szczyt odbył się w Dubrowniku w 2016 r. Początkowo format skupiał 12 państw UE: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. W 2023 r. dołączyła Grecja i obecnie uczestniczy w nim 13 państw. Strategicznymi partnerami Inicjatywy Trójmorza są Stany Zjednoczone, Japonia, Komisja Europejska i Niemcy.