Ratunek dla Rafako. Donald Tusk podał kwotę

- Podjąłem decyzję, aby przekazać ponad 700 mln zł do Agencji Rozwoju Przemysłu. Te pieniądze posłużą m.in. pomocy dwóm firmom raciborskim. Chodzi o uruchomienie na nowo produkcji w Rafako. Będziemy definiować, co jest możliwe. Natomiast środki, aby to stało się faktem, zapewnimy poprzez ARP - powiedział premier. - I Rafamet, druga firma, która jest dziś w dyspozycji ARP, także otrzyma pomoc, która powinna umożliwić nie tylko przetrwanie, ale i rozwój tej firmy - dodał.

Początki Rafako sięgają 1949 roku, kiedy w Raciborzu zaczęto budować fabrykę, której w 1951 roku nadano nazwę "Fabryka Urządzeń Technicznych w Budowie". Zakład specjalizował się w projektowaniu i produkcji kotłów, budował też bloki energetyczne. Od 1968 roku działał jako Raciborska Fabryka Kotłów RAFAKO. Przez lata był jednym z największych pracodawców w regionie raciborskim.

Zarząd Rafako złożył wniosek o ogłoszenie upadłości 26 września 2024 r., wskazując na brak możliwości uzgodnienia z kluczowymi wierzycielami szczegółowych zasad konwersji zobowiązań spółki na akcje w podwyższonym kapitale zakładowym lub alternatywnego scenariusza dalszej restrukturyzacji zobowiązań spółki, które pozwoliłyby na redukcje zadłużenia. To według Rafako mogłoby pozwolić firmie odzyskać zdolność pozyskania finansowania zewnętrznego na realizację przyszłych zamówień.

We wrześniu roku zarząd Rafako tłumaczył, że do utraty płynności finansowej i konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości doprowadziło wypowiedzenie przez JSW Koks mediacji prowadzonych z Rafako przed Prokuratorią Generalną i pobranie z kaucji gwarancyjnej 20 mln zł wraz z żądaniem wypłaty 35 mln zł gwarancji. Umowa JSW Koks z Rafako dotyczyła budowy kogeneracyjnego bloku energetycznego opalanego gazem koksowniczym o mocy ok. 32 MW elektrycznych oraz 37 MW cieplnych. JSW Koks tłumaczyła swe działania znacznym przekroczeniem przez Rafako terminów i kosztów kontraktu.

Sąd Rejonowy w Gliwicach wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości Rafako 19 grudnia 2024 roku, stało się ono prawomocne 21 stycznia 2025 roku. 23 stycznia syndyk Rafako poinformował o przeprowadzeniu do końca lutego zwolnień grupowych, obejmujących do 699 pracowników spółki. Stało się to z powodu złej sytuacji ekonomicznej spółki, wydania przez sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości, konieczności likwidacji zakładu pracy, w tym likwidacji stanowisk pracy, a także braku innych możliwości prowadzenia działalności przez spółkę lub wykorzystania jej zasobów.

Na początku kwietnia Agencja Rozwoju Przemysłu poinformowała, że Polimex chce przystąpić do spółki z ARP i TF Silesia w celu przejęcia wybranych aktywów Rafako. ARP podała w komunikacie, że aktualnie trwa opracowywanie modelu biznesowego zakładającego wejście w nowe i strategiczne dla rozwoju gospodarczego sektory.

W komunikacie opublikowanym przez Polimex Mostostal napisano z kolei, że zawarta warunkowa umowa inwestycyjna zakłada, iż Polimex, ARP i TF Silesia przystąpią do spółki utworzonej przez jeden z tych podmiotów i obejmą udziały w podwyższonym kapitale zakładowym do wysokości 9 mln zł każda. Ta spółka miałaby podjąć działania w celu przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa lub wybranych aktywów Rafako.

Oferta dzierżawy "znaczącej" części majątku Rafako zostanie złożona w połowie maja - poinformowała 24 kwietnia Agencja Rozwoju Przemysłu. Dodała, że na tym etapie jest zamykana runda finansowania inwestycji oraz weryfikacja opracowanego biznesplanu, inwestorzy oczekują też zgody UOKiK na koncentrację. "ARP, Polimex Mostostal oraz Towarzystwo Finansowe Silesia podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach kontynuowali rozmowy na temat wspólnego projektu zakładającego wykorzystanie potencjału majątku Rafako S.A." - przekazała wówczas Agencja Rozwoju Przemysłu.

W marcu Ministerstwo Aktywów Państwowych poinformowało PAP, że szuka dla Rafako rozwiązań, by firma mogła nadal funkcjonować. Resort przyznał wtedy, że ARP uczestniczy w rozmowach z potencjalnym inwestorem ws. przejęcia spółki i stworzenia modelu jej finansowania. Zapewnił też, że od dłuższego czasu dostrzega konieczność podjęcia skutecznych działań w celu m.in. ustabilizowania sytuacji Rafako. Ponieważ jednak MAP nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi bezpośrednie wsparcie podmiotów w trudnej sytuacji, zwróciło się do ARP oraz PFR o przedstawienie możliwości ewentualnego wsparcia Rafako.

Ministerstwo przypomniało, że przeprowadzone jeszcze w 2024 r. rozmowy i przedstawione propozycje nie pozwoliły osiągnąć porozumienia, z uwagi na brak akceptacji ze strony zarządu Rafako oraz głównych akcjonariuszy i wierzycieli spółki.

W połowie kwietnia premier Donald Tusk zapowiedział, że państwo zainwestuje pewne pieniądze, by utrzymać Rafako. W zakładzie miałaby zostać uruchomiona produkcja zbrojeniowa. Szef rządu powiedział, że choć kontynuacja dotychczasowej działalności Rafako jest niemożliwa, nic nie stoi na przeszkodzie, by tam, gdzie niegdyś wytwarzano kotły, uruchomić teraz produkcję zbrojeniową. Tusk zaznaczył, że są polskie i europejskie pieniądze do wydania i w interesie bezpieczeństwa państwa jest wydanie ich na obronność.

Pod koniec stycznia związkowcy z Rafako, prezydent Raciborza i starosta raciborski podpisali się pod listem otwartym do premiera o przyspieszenie procedur mających zmierzać do uratowania będącego w upadłości zakładu.