Renta wdowia. ZUS rusza z wypłatami nowego świadczenia. Oto zasady i warunki
Od wtorku 1 lipca Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie wypłatę renty wdowiej. Nowe świadczenie zostało wdrożone do polskiego prawa na początku tego roku. Zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące nowej formy renty.
Renta wdowia będzie wypłacana przez ZUS od 1 lipca. Zakład potwierdził w poniedziałek, że jest w pełni przygotowany do wypłaty świadczenia. Osoby uprawnione otrzymają środki w dotychczasowych terminach wypłat emerytalno-rentowych. W lipcu ZUS zacznie także wysyłać decyzje dotyczące przyznania lub odmowy świadczenia.
Renta wdowia – zasady wypłaty i warunki
23 czerwca na konferencji w Bielańskim Centrum Wsparcia Seniora w Warszawie ministra rodziny Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (Lewica) powiedziała, że złożono już ponad milion wniosków o rentę wdowią. Kolejne wciąż spływają, a resort zachęca uprawnionych do zainteresowania się nowym świadczeniem.
Renta wdowia jest świadczeniem ściśle powiązanym z emeryturą lub rentą własną. Przepisy przewidują, iż przy "zbiegu" obu świadczeń będą dwa warianty wypłat od 1 lipca.
- własne świadczenie (np. emerytura) 100 proc. oraz renta wdowia 15 proc.
- renta wdowia 100 proc. oraz własne świadczenie 15 proc.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Z małej wsi do wielkiego biznesu - historia Rafała Brzoski w Biznes Klasie
Resort szacuje, że średnia wysokość świadczenia w pierwszym okresie (2025–2026) może wynieść około 300 zł miesięcznie. Od 2027 roku przewiduje się zwiększenie wskaźnika drugiego świadczenia z 15 do 25 proc.
Część osób otrzyma wypłaty z dwóch instytucji – z ZUS i innego organu emerytalno-rentowego (np. KRUS), co oznacza dwa przelewy w jednym miesiącu, w różnych terminach. ZUS wyjaśnił, że w takim przypadku uprawniony dostanie jedną decyzję od instytucji wypłacającej 15 proc. świadczenia. Druga instytucja poinformuje o kontynuacji wypłaty dotychczasowego świadczenia w pełnej wysokości. Wypłaty ruszą 1 lipca i będą powiązane z terminami wypłat głównych świadczeń emerytalno-rentowych, czyli: 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca.
Kto może otrzymać rentę wdowią?
Prawo do wypłaty renty rodzinnej w "zbiegu" z "własnym" świadczeniem przysługiwać będzie wdowie lub wdowcowi, którzy spełnią cztery warunki:
- kobieta musi mieć co najmniej 60 lat, mężczyzna 65 lat,
- do dnia śmierci małżonka pozostawać z nim we wspólności małżeńskiej,
- nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat przez kobietę, 60 lat przez mężczyznę,
- wdowiec/wdowa nie zawarli nowego związku małżeńskiego po śmierci małżonka, po którym przysługuje renta rodzinna.
Jeśli choć jeden z tych warunków nie zostanie spełniony ZUS odmówi ustalenia zbiegu świadczeń. Innym istotnym ograniczeniem jest pułap "maksymalnej łącznej sumy obu świadczeń". Kwotą graniczną jest trzykrotność najniższej emerytury. We wnioskach z początku roku odniesieniem była stawka za 2024 rok - jej trzykrotność to 5342,88 zł brutto. Obecnie "bazą" jest minimalna emerytura obowiązująca od marca - jej trzykrotność to 5636,73 zł brutto. Przekraczając limit, świadczenie będzie pomniejszane o kwotę przekroczenia (zasada "złotówka za złotówkę").
Wnioski i odwołania – ważne terminy
Renta wdowia weszła do polskiego prawa na początku tego roku. ZUS rozpatrywał wnioski w tej sprawie przed pierwszymi wypłatami, które mają ruszyć w lipcu. Tylko sam ZUS obsłużył ok. 90 proc. wszystkich spraw. Pozostałe instytucje to KRUS, Biuro Emerytalne Służby Więziennej (BESW), Wojskowe Biuro Emerytalne (WBE), Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Wciąż można składać wnioski o wypłatę świadczenia za lipiec - dokumenty przyjmowane są do 31 lipca. Wnioski złożone później skutkują wypłatą od miesiąca złożenia. Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu okręgowego pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie można złożyć za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji.
