Co się dzieje ze składkami Polaków na ZUS? Jest nowy raport

Z raportu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych "Podsumowanie sytuacji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w pierwszym kwartale 2025 r." wynika, że wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek pozostaje wysoki. W pierwszym kwartale 2025 r. wyniósł on 81,9 proc., czyli o 3,6 pkt. proc. mniej niż̇ w analogicznym okresie poprzedniego roku. Było to jest konsekwencją wprowadzenia tzw. wakacji składkowych dla przedsiębiorców (w warunkach porównywalnych wskaźnik ten wyniósłby 83,7 proc.).

To pokazuje, że znaczna część świadczeń jest finansowana z bieżących składek, co z kolei świadczy o solidnych fundamentach systemu.

Liczba osób objętych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi na koniec marca 2025 roku wyniosła 16,28 mln osób i była o 16,3 tys. większa niż rok wcześniej. Najliczniejszą grupę̨ stanowili pracownicy (71 proc.), w dalszej kolejności osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące (11,2 proc.) oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umów: zlecenia, agencyjnej lub o świadczenie usług (8,6 proc.).

W ogólnej liczbie ubezpieczonych 7,4 proc. osób posiadało obywatelstwo inne niż polskie. Na koniec marca 2025 r. w ZUS zarejestrowanych było ponad 1,21 mln obcokrajowców, co oznacza wzrost o 6,3 proc. w stosunku do stanu na koniec marca 2024 roku. W liczbie tej 57,8 proc. osób było pracownikami, 35,9 proc. – zleceniobiorcami, a pozostali byli objęci innymi formami zatrudnienia.

Najliczniejszą grupą cudzoziemców od lat są obywatele Ukrainy. Jest ich 798,0 tys. Na koniec pierwszego kwartału 2025 roku stanowili oni 65,9 proc. ogólnej puli wszystkich obcokrajowców zarejestrowanych w ZUS oraz 4,9 proc. wśród wszystkich ubezpieczonych.

Kolejną grupą obcokrajowców są obywatele Białorusi. Na koniec opisywanego okresu w ZUS było zarejestrowanych 135,3 tys. osób z tego kraju, co stanowiło 11,2 proc. wszystkich ubezpieczonych cudzoziemców. Liczba obywateli Białorusi zarejestrowanych w ZUS wzrosła o 2,6 proc.w stosunku do stanu na koniec marca 2024 r.

Koszty Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w okresie styczeń́ – marzec 2025 wyniosły 110 mld zł i były o 11,8 mld zł większe niż̇ w analogicznym okresie 2024 roku. Największą ich pozycją były transfery na rzecz ludności w kwocie 107,3 mld zł, obejmujące świadczenia emerytalno – rentowe oraz pozostałe świadczenia (przede wszystkim zasiłki). Wydatki na emerytury i renty finansowane z FUS w pierwszym kwartale 2025 wyniosły 97 mld zł, czyli o 12,2 proc. więcej niż̇ przed rokiem.

W pierwszym kwartale 2025 roku wypłacono przeciętnie miesięcznie 7 mln 993,8 tys. świadczeń́ emerytalno-rentowych, czyli. o 55 tys. więcej niż̇ w analogicznym okresie 2024 roku, z tego:

• 6 mln 350,7 tys. emerytur – o 88,7 tys. więcej niż w analogicznym okresie 2024 roku,
• 1 mln 158,7 tys. rent rodzinnych, czyli o 8 tys. mniej niż w analogicznym okresie 2024 roku,
• 484,4 tys. rent z tytułu niezdolności do pracy, co oznacza spadek o 25,6 tys. w stosunku do liczby tych rent wypłaconych w pierwszym kwartale 2024 roku.

Pozostałe świadczenia wypłacone z FUS w okresie styczeń́ – marzec 2025 roku wyniosły 10,3 mld zł i były wyższe o 11,2 proc. w porównaniu do analogicznego okresu 2024 r.. Prawie połowę̨ (49,5 proc.) tych wydatków stanowiły wypłaty zasiłków chorobowych, które w okresie styczeń́-marzec 2025 wyniosły 5,1 mld zł i były wyższe o 11,4 proc. w stosunku do pierwszego kwartału poprzedniego roku.

Kwota wydatków na zasiłki pogrzebowe w pierwszych trzech miesiącach 2025 roku wyniosła 414,2 mln zł i była nieco wyższa (o 0,4 proc.) w stosunku do analogicznego okresu 2024 r. Warto przypomnieć, że w zeszłym tygodniu opublikowana została w Dzienniku Ustaw nowelizacja przepisów mająca na celu podwyżkę zasiłku pogrzebowego do 7000 zł (obecnie wynosi 4000 zł). Podwyżka zasiłku pogrzebowego będzie miała miejsce od stycznia 2026 roku.

Oskar Sobolewski, ekspert emerytalny i rynku pracy w HRK Payroll Consulting