Na świecie zwrot ws. węgla. Jest jeden główny powód

Ograniczenia przepływów LNG przez cieśninę Ormuz wywołały wzrost cen gazu, co zwiększyło opłacalność produkcji energii z węgla - wynika z analizy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA).

Zjawisko tzw. gas-to-coal switching (przeskok z gazu na węgiel) obserwowane jest m.in. w Japonii, Korei Południowej, Chinach, ale i w Europie, gdzie część odbiorców energetycznych zwiększa wykorzystanie bloków węglowych kosztem jednostek gazowych.

Dodatkowym wsparciem dla popytu ma być silne zjawisko El Nino, które według IEA może zwiększyć zapotrzebowanie na energię elektryczną do chłodzenia oraz ograniczyć produkcję hydroenergetyczną w krajach azjatyckich, w szczególności w Indiach i Wietnamie.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna podniosła prognozy dla światowego rynku węgla na 2026 r. Oczekuje, że globalny popyt wzrośnie o 1,2 proc. do rekordowych 8,94 mld ton.

Pomimo rekordowego popytu światowa produkcja węgla ma w 2026 r. zmniejszyć się o około 2 proc. Agencja przewiduje jednak, że wydobycie nadal przekroczy poziom 9 mld ton, co oznacza trzeci kolejny rok utrzymywania się globalnej podaży powyżej tej granicy.

IEA zwraca uwagę, że wyższe ceny gazu zwiększyły popyt na węgiel importowany w krajach zależnych od dostaw zagranicznych, zwłaszcza w Japonii i Korei Południowej. Dodatkowo ograniczenie podaży krajowej w Chinach po wypadku górniczym zwiększyło zapotrzebowanie na węgiel koksowy z rynku międzynarodowego.

IEA wskazuje, że rynek przeszedł w 2026 r. wyraźne odbicie cenowe. Cena referencyjna węgla energetycznego Newcastle FOB wzrosła do 115 dol. za tonę już w lutym, a średnio w czerwcu osiągnęła 139 dol. za tonę. W sierpniu notowania wynosiły około 131 dol. za tonę.

Wzrost cen był wspierany przez droższy gaz ziemny, ograniczenia eksportowe i niepewność regulacyjną w Indonezji, kontrole bezpieczeństwa w Chinach oraz zakłócenia produkcji w kopalni Cerrejón w Kolumbii. Mimo zwyżek ceny pozostają znacznie niższe od rekordów z kryzysu energetycznego w 2022 r., kiedy przekraczały 400 dol. za tonę.

W ocenie IEA perspektywy rynku na 2027 r. pozostają wyjątkowo niepewne. Jeśli transport LNG przez cieśninę Ormuz wróci do normalnych poziomów, globalny popyt na węgiel może spaść o 0,4 proc. do 8,91 mld ton, a handel międzynarodowy ponownie się skurczy. Jeżeli jednak ograniczenia dostaw gazu utrzymają się, wyższe ceny gazu – według IEA – mogą podtrzymać wzrost wykorzystania węgla i doprowadzić do dalszego wzrostu popytu.