Ustawa o kredycie hipotecznym. UOKiK: wzmocni pozycję konsumentów

Ustawa o kredycie hipotecznym i nadzorze nad pośrednikami i agentami kompleksowo i szczegółowo reguluje reklamę, oferowanie, zawieranie i wykonywanie umów o kredyt hipoteczny - ocenił prezes UOKiK Marek Niechciał. Dodał, że dzięki niej kredyty będą zaciągane odpowiedzialnie.

- W sobotę, 22 lipca, wchodzą w życie przepisy ustawy o kredycie hipotecznym i nadzorze nad pośrednikami i agentami. To pierwsza ustawa, która kompleksowo i szczegółowo reguluje reklamę, oferowanie, zawieranie i wykonywanie umów o kredyt hipoteczny. Liczę na to, że dzięki nowej ustawie obie strony umowy kredytowej będą działać odpowiedzialnie. Chciałbym zwrócić uwagę każdego przyszłego kredytobiorcy na czynniki makroekonomiczne, których wzrost może zwiększyć raty. Mam tu na myśli niskie stopy procentowe - powiedział prezes UOKiK Marek Niechciał, w nagraniu opublikowanym w piątek na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

Urząd podkreśla, że ustawa ma zwiększyć transparentność ofert i wzmocnić pozycję konsumentów, którzy w sporach z bankami są często słabszą stroną. Kredyt hipoteczny udzielany będzie tylko w walucie, w której konsument uzyskuje większość dochodów.

Prezes przypomniał, że w 2012 r. główna stopa referencyjna wynosiła 4,75 proc., a obecnie - 1,5 proc.

- Co to oznacza? Przykładowo, rata kredytu w wysokości 300 tys. zł i zaciąganego na 30 lat wynosi ok. 1400 zł. Ale gdyby stopy procentowe wzrosły do poziomu sprzed pięciu lat, wysokość raty może wzrosnąć do blisko 2000 zł. Czyli o ponad 600 zł więcej. Z naszych analiz wynika, że większość kredytów jest oparta na zmiennej stopie procentowej, co oznacza, że miesięczne raty mogą wzrastać - tłumaczy szef UOKiK.

Urząd podkreślił, że w perspektywie kilku czy kilkunastu lat, poziom stóp procentowych może nawet znacząco przekroczyć obecne poziomy, a więc także raty kredytów mogą wzrosnąć i stanowić poważne obciążenie budżetu domowego kredytobiorcy.

- Rekomenduję ponadto, aby banki, jako instytucje zaufania publicznego mające najpełniejszą świadomość ryzyka i dysponujące narzędziami do zarzadzania nim, wprowadziły, wzorem większości rozwiniętych krajów, do swojej oferty kredyty hipoteczne oparte długoterminowo (najlepiej w całym okresie kredytowania) na stałej stopie procentowej, co zapewni konsumentom niezbędny wybór i może ograniczyć, dostrzegane przez UOKiK, ryzyko systemowe związane z kredytami o zmiennym oprocentowaniu - wskazał Niechciał.

Radzi, by konsumenci, którzy rozważają wzięcie kredytu, sprawdzili, czy są przygotowani na sytuację, kiedy stopy procentowe wzrosną.

- Warto zwrócić uwagę, że niektóre umowy mogą przewidywać stałą stopę oprocentowania odnoszącą się nie do całego okresu kredytowania, a jedynie do jego części. W takim przypadku konsument nadal ponosi ryzyko związane z możliwym wzrostem oprocentowania, gdyż po upływie pewnego okresu jego obowiązywania, jego wysokość może wzrosnąć. Tylko kredyt o stałej stopie oprocentowania przez cały okres kredytowania może w pełni zabezpieczyć przed ryzykiem zmiany oprocentowania - wskazuje UOKiK.

Przepisy ustawy o kredycie hipotecznym i nadzorze nad pośrednikami kredytu i agentami stosuje się do umów zawartych od 22 lipca 2017 r. Odnoszą się do banków, pośredników i agentów. Przepisy narzucają rozwiązania w reklamie kredytu hipotecznego, obowiązki informacyjne przed jego udzieleniem i w już zawartej umowie.

UOKiK przypomniał, że najważniejsze zmiany dotyczą m.in. tego, że kredyt hipoteczny może zostać udzielony wyłącznie przez bank lub SKOK. Konsument uzyska kredyt tylko w tej walucie, w której zarabia lub posiada w niej większość środków finansowych. Ponadto, co najmniej trzy oferty umów o kredyty hipoteczne muszą przedstawić kredytodawcy, pośrednicy i agenci, którzy doradzają konsumentowi. Klient na decyzję o przyznaniu kredytu będzie czekać 21 dni od momentu złożenia wniosku.

Ustawa o kredycie hipotecznym i nadzorze nad pośrednikami kredytu i agentami została przygotowana przez Ministerstwo Rozwoju i Finansów. Wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi. Ponadto, ustawa wprowadza do ustawy o kredycie konsumenckim istotne zmiany dotyczące reklamy kredytu konsumenckiego.