Wymierający zawód? Kadrowy kryzys w oświacie

W 2025 roku liczba nauczycieli w Polsce spadła z 735,5 tys. do 725,9 tys. To tylko część niepokojących trendów w polskim systemie edukacji. Jak wskazuje w rozmowie z "DGP" Robert Górniak, nauczyciel i wicedyrektor niepublicznej szkoły podstawowej, szczególnie alarmująca jest malejąca liczba nauczycieli poniżej 30. roku życia, którzy znikają z systemu edukacji w szybkim tempie - w ciągu roku ubyło ich aż 5 tys. Z drugiej strony, w grupie nauczycieli w wieku 61+ liczba wzrosła o ponad 7,5 tys.

Dodatkowo, mimo starań o wprowadzenie reformy w systemie kształcenia nauczycieli, "oczekiwanego wzrostu w najmłodszych grupach wiekowych nie widać".

To miał być rok, w którym pojawią się absolwenci pięcioletnich, zreformowanych studiów nauczycielskich. Skoro się nie pojawili, to znaczy, że tych młodych po prostu nie ma - nie wybierają studiów nauczycielskich - uważa Górniak.

Z kolei Bartek Rosiak, nauczyciel znany jako najmłodszy pedagog w Polsce, wskazuje, że połowa nauczycieli rezygnuje z zawodu w ciągu pierwszych pięciu lat pracy.

W ciągu pierwszych pięciu lat pracy połowa nauczycieli rezygnuje z zawodu. To młodzi, dobrze wykształceni ludzie, którzy są słabo wynagradzani, nie mają wsparcia i szybko się wypalają - mówi "DGP" Bartek Rosiak, nauczyciel znany jako najmłodszy pedagog w Polsce.

Z kolei Katarzyna Nabrdalik, prezes Fundacji Teach for Poland, wskazuje na negatywną atmosferę w szkołach, "coraz częściej mówi się o przypadkach mobbingu, braku wsparcia ze strony dyrekcji, czy napiętych relacjach w gronie pedagogicznym". Podkreśla również, że "system awansu zawodowego jest przestarzały i nie nagradza tych, którzy się wyróżniają".

Według ekspertów zmiany w systemie edukacji powinny być bardziej strategiczne. - Trzeba odejść od doraźnych rozwiązań i spojrzeć na ten zawód strategicznie - jako kluczowy dla przyszłości kraju - podkreśla Nabrdalik.

Eksperci mówią także o przykładach krajów takich jak Finlandia, Estonia czy Dania, które skutecznie przyciągają młodych nauczycieli poprzez zapewnienie godziwych wynagrodzeń, szacunku społecznego i lepszych warunków pracy.