Pomogli Ukrainie. Teraz chcą zwrotu kosztów. Jest problem
Premier Słowacji Robert Fico zapowiedział, że omówi z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen sprawę zwrotu kosztów za sprzęt wojskowy przekazany Ukrainie po rosyjskiej inwazji. Wypłaty miały być realizowane z Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju (EPF). Problem w tym, że w kasie brakuje pieniędzy dla wielu państw, a ich łączne roszczenia wielokrotnie przewyższają aktualny budżet.
Po piątkowym szczycie UE-Bałkany Zachodnie, który odbył się w Czarnogórze, słowacki premier oświadczył, że Bratysława nie otrzymała zapowiadanych środków za przekazane uzbrojenie. Chodzi m.in. o myśliwce MiG-29 i system przeciwrakietowy S-300, które Ukraina otrzymała od Słowacji w pierwszych dniach wojny.
Słowacja chce zwrotu kosztów za uzbrojenie dla Ukrainy
Decyzje w tych sprawach podejmowały rządy premierów Eduarda Hegera i Ludovita Odora, po których jesienią 2023 r. do władzy doszedł rząd Roberta Fico. Premier i minister obrony Robert Kaliniak zarzucają poprzednikom "rozbrojenie kraju", choć już w kampanii wyborczej zapowiadali, że nie przekażą Ukrainie "ani jednego naboju" z państwowych arsenałów.
Co z orderem Zełenskiego? Tak ocenili to Polacy. "Z aktora nie ma prezydenta"
Słowacja otrzymała jak dotąd z EPF 92 mln euro jako rekompensatę za przekazany Ukrainie sprzęt wojskowy. Według szacunków był on wart około 700 mln euro. Były to nie tylko myśliwce i system obrony przeciwrakietowej, ale także słowackie urządzenia do rozminowywania Bożena, materiały medyczne, amunicja do moździerzy 120 mm oraz pięć śmigłowców Mi-17 i Mi-2.
Kaliniak uważa, że brak środków w EPF będzie "wielkim skandalem". Polityk skrytykował UE za brak środków na wypłaty i ostro oceniał polityków z poprzednich rządów, którzy krytykę dotyczącą przekazania uzbrojenia kwitowali stwierdzeniem, że UE wypłaci za to rekompensatę.
![Szkoli ochroniarzy okrętów. O Ormuzie mówi wprost: piraci są, ale to temat drugorzędny [WYWIAD]](https://v.wpimg.pl/MTBjZjVkYjUjCCxZeRBvIGBQeAM_SWF2N0hgSHlaf2xyEnUMPwcoJicaNUQxGTgkIx0qRCYHYjUyA3UcZ0QpPTEaNgsvRCg5IA8-RWYNejBwW2tZe116YHVHbgxvDmBsIFJtR2cIe2VyCTxfMl1_MmAX)
Brakuje pieniędzy w kasie UE
Ustalenia słowackich mediów wskazują, że w EPF brakuje pieniędzy na rekompensaty dla wielu państw, a ich łączne roszczenia wielokrotnie przewyższają aktualny budżet Instrumentu. W przeszłości wyczerpanie budżetu doprowadziło do tego, że Unia obniżyła stopę zwrotu z pierwotnie planowanych 84 proc. wartości sprzętu do 46 procent.
Według słowackich mediów obecnie istnieje ryzyko, że państwa UE, w tym Słowacja otrzymają za udzieloną pomoc wojskową ok. jednej dziesiątej szacunkowej ceny sprzętu.
Portal dziennika SME twierdzi, że jednym z powodów kłopotów EPF jest fakt, że przez ponad dwa lata funkcjonowanie Instrumentu blokował rząd premiera Węgier Viktora Orbana. Podkreślono zarazem, że mimo to napływały kolejne wnioski o rekompensaty. Powołując się na własne źródła SME wytknęło też błędy w zarządzaniu środkami w ramach EPF oraz podało w wątpliwość wysokość kosztów ponoszonych przez poszczególne państwa.
Absolwentka Stosunków Międzynarodowych, Administracji i Prawa. Zawodowe doświadczenie zdobywała m.in. w Gazecie Wrocławskiej i Radiu Wrocław. Polowanie na informacje i polityków ma we krwi. Nie gubi się także w gąszczu prawniczych paragrafów. Od dziecka zajmowała ją polityka, zamiast bajek ciekawsze było dla niej zaprzysiężenie prezydenta. Najpierw skończyła Stosunki Międzynarodowe, ale było jej mało, więc dołożyła do tego Administrację i Prawo na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracowała w Gazecie Wrocławskiej i Radiu Wrocław. "Drogę jeszcze odnajdę, tymczasem z gubienia mam frajdę" - to jej dewiza na odkrywanie świata, dlatego najbardziej lubi atmosferę stacji benzynowych, dworców i lotnisk — żeby ciągle znajdować się w nowym a ciekawym miejscu. Jeść sushi pałeczkami nauczyła się dopiero w Japonii, więc to, jak się tańczy tango, zobaczy wkrótce w Argentynie. Ma pamięć do rozmów jak Truman Capote. Najbardziej lubi wracać do jego powieści "Z zimną krwią".
