"Znajdziemy się w prawnym zawieszeniu". Ekspert ostrzega przed skutkami weta

Prezydenckie weto wobec ustawy dotyczącej pomocy dla uchodźców z Ukrainy stwarza poważne problemy prawne i może pozostawić tysiące osób w Polsce bez ochrony – ocenił dla PAP prof. Witold Klaus z Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk oraz współprzewodniczący Konsorcjum Migracyjnego.

Ekspert PAN o dalszych skutkach weta prezydenta ws. pomocy UkraiEkspert PAN o możliwych skutkach weta prezydenta ws. pomocy Ukraińcom w Polsce
Źródło zdjęć: © East News, screen | BIP RPO, Paweł Wodzyński

Weto prezydenta Karola Nawrockiego ws. projektu ustawy dot. pomocy obywatelom Ukrainy w Polsce wybrzmiewa nie tylko w kontekście ograniczenia świadczenia 800 plus dla cudzoziemców. – To fatalne rozwiązanie. Najważniejszym elementem nowelizacji było przedłużenie ochrony czasowej dla osób z Ukrainy do marca przyszłego roku. Bez tego od 1 października znajdziemy się w prawnym limbo. Nie będzie wiadomo, jakie prawa obowiązują uchodźców – podkreślił ekspert.

Weto prezydenta "stwarza poważne problemy prawne"?

Jak dodał, z końcem września wygasają nie tylko prawa pobytowe, ale także możliwość legalnej pracy oraz dostęp do świadczeń i usług publicznych. – To dotyczy nie tylko samych uchodźców, ale również polskich pracodawców, którzy ich zatrudniają – zaznaczył prof Klaus.

Ekspert PAN skrytykował także pojawiające się w debacie propozycje ograniczenia dostępu do świadczenia 800 plus dla osób niepracujących. – To absurdalne. Po pierwsze, 70 proc. uchodźców pracuje. Po drugie, ci, którzy nie pracują, mają ku temu poważne powody – opiekują się małymi dziećmi, osobami starszymi lub z niepełnosprawnościami albo mieszkają w miejscach bez dostępu do transportu publicznego – wyjaśnił.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

"Otóż tak nie jest". Wiceminister uderza w prezydenta ws. Ukraińców

Zdaniem prawnika odebranie świadczeń i dostępu do publicznej opieki zdrowotnej byłoby sprzeczne z unijną dyrektywą o ochronie czasowej i w praktyce oznaczałoby konieczność stworzenia innych form wsparcia.

– Nie twórzmy barier i nie odbierajmy praw osobom, które uciekły przed wojną. One nie generują problemów w Polsce, wręcz przeciwnie – starają się funkcjonować jak najlepiej i same w dużej mierze kontrybuują do systemu – wskazał prof. PAN. Prof. Klaus ocenił, że weto miało charakter polityczny i było motywowane kampanijnymi hasłami, które padały z obu stron sceny politycznej, a nie merytorycznymi argumentami.

– Było to działanie szkodliwe i oparte na uprzedzeniach, nie na analizie sytuacji – podsumował. Podkreślił, że "w związku z tym należy po prostu od nich odstąpić i przyznać, że one były od samego początku błędne". Zdaniem eksperta, rząd powinien niezwłocznie przyjąć nową ustawę, której podstawowym elementem będzie przedłużenie ochrony czasowej dla uchodźców z Ukrainy do marca 2026 r.

W jego opinii osobom, które uciekły przed wojną, należy się bezwarunkowa pomoc, co "wynika zarówno z powodów humanitarnych, jak i z przepisów unijnych".

Te osoby nie muszą nic więcej robić. Po prostu im się to należy, ponieważ są w sytuacji zagrażającej ich życiu i zdrowiu – odparł zapytany o to, czy Ukraińcy nie powinni pójść stronie polskiej bardziej na rękę, jeśli chodzi o kwestię ekshumacji czy eliminacji symboli banderowskich z życia publicznego. - Szczególnie, że o ekshumacjach decyduje rząd Ukrainy, a nie poszczególne osoby, a tzw. symbole banderowskie to incydenty - pokreślił.


We wtorek rzecznik rządu Adam Szłapka poinformował, że do następnego posiedzenia Sejmu, 8 września, rząd przygotuje rozwiązanie ws. prezydenckiego weta do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Równolegle pracuje nad powiązaniem wypłaty świadczeń społecznych dla wszystkich obcokrajowców z pracą w Polsce.

Wybrane dla Ciebie
350 mln zł strat. Śledztwo ws. Zondacrypto
350 mln zł strat. Śledztwo ws. Zondacrypto
Trump podziękował Iranowi. Jest reakcja na rynku ropy
Trump podziękował Iranowi. Jest reakcja na rynku ropy
Śledztwo ws. Zondacrypto. Żurek: oszustwa i pranie pieniędzy
Śledztwo ws. Zondacrypto. Żurek: oszustwa i pranie pieniędzy
Jest decyzja Iranu ws. statków handlowych w cieśninie Ormuz
Jest decyzja Iranu ws. statków handlowych w cieśninie Ormuz
"Czarny dzień". Koordynator służb specjalnych komentuje utrzymanie weta ws. rynku krypto
"Czarny dzień". Koordynator służb specjalnych komentuje utrzymanie weta ws. rynku krypto
Tusk o Zondacrypto. Nawet 30 tysięcy osób poszkodowanych
Tusk o Zondacrypto. Nawet 30 tysięcy osób poszkodowanych
Weto blokuje nadzór nad rynkiem krypto. Domański mówi o skutkach dla klientów
Weto blokuje nadzór nad rynkiem krypto. Domański mówi o skutkach dla klientów
Władza mówi o przełomie. Koreański tankowiec ominął cieśninę Ormuz
Władza mówi o przełomie. Koreański tankowiec ominął cieśninę Ormuz
Sejm zdecydował ws. pożyczek z ARP dla JSW i Grupy Azoty. Nietypowa zgodność
Sejm zdecydował ws. pożyczek z ARP dla JSW i Grupy Azoty. Nietypowa zgodność
Zwrot ws. rurociągu Przyjaźń. Peter Magyar zabiera głos
Zwrot ws. rurociągu Przyjaźń. Peter Magyar zabiera głos
Widmo zwolnień w polskiej fabryce broni. Tusk zabiera głos
Widmo zwolnień w polskiej fabryce broni. Tusk zabiera głos
Sejm przyjął ustawę o KROPiK. Będzie obowiązkowe czipowanie psów i kotów
Sejm przyjął ustawę o KROPiK. Będzie obowiązkowe czipowanie psów i kotów