Pierwsza taka sytuacja od prawie dwóch lat. Ropa przebiła psychologiczną barierę

Ropa znacząco drożeje w efekcie eskalacji wojny na Bliskim Wschodzie, po ataku USA oraz Izraela na Iran. Uderzenia rozpoczęły się w sobotę 28 lutego.

Gatunek Brent notowany był w piątek o godz. 18.30 czasu polskiego na 93,59 dol. za baryłkę, co oznacza wzrost podczas sesji o ok. 9,4 proc. Psychologiczną barierę przebiła także mieszanka WTI, która po zwyżce 12,65 proc. osiągnęła pułap 91,2 dol. za baryłkę.

Notowania są w tym tygodniu ogółem wyższe o ponad jedną piątą - podsumowuje agencja Bloomberga. Wzrosty łączą się oczywiście z zakłóceniami na rynku energii po nasileniu konfliktu na Bliskim Wschodzie i problemach z żeglugą przez kluczową dla handlu ropą Cieśninę Ormuz.

Według raportów ekspertów, doszło do "niemal całkowitego" wstrzymania komercyjnego ruchu przez Ormuz. Główną przyczyną są obawy o bezpieczeństwo żeglugi.

Skutki dla rynku rynki już są znaczące, co widać chociażby po wzroście cen paliw na stacjach. Citigroup Inc. ocenia, że z powodu utrudnień w rejonie Cieśniny Ormuz rynek traci od 7 mln do 11 mln baryłek dziennie podaży.

"The Wall Street Journal" informował, że Kuwejt zaczął ograniczać wydobycie w części złóż po tym, jak zabrakło miejsca na magazynowanie ropy, której nie dało się wywieźć. To kolejny sygnał presji na dostawy w regionie.

Ceny ropy rosną mimo sygnałów z Białego Domu o "natychmiastowych działaniach", które miałyby zmniejszyć presję cenową. Kevin Hassett, dyrektor National Economic Council, zaprzeczył jednak, by administracja USA zamierzała w najbliższym czasie sięgać po zapasy ropy przechowywane w ogromnych podziemnych kawernach.

- Mamy cały schemat narzędzi do wykorzystania - powiedział Hassett w telewizyjnym wywiadzie dla Bloomberga.

W tle pojawiły się też doniesienia o możliwych działaniach w Azji. Według informacji medialnych, Japonia rozważała użycie rezerw, choć nie podjęto jeszcze decyzji. Uczestnicy rynku spekulują, że kilka państw mogłoby skoordynować uwolnienie ropy z awaryjnych zapasów, by wzmocnić efekt.

Amerykański Departament Skarbu złagodził też ograniczenia dotyczące możliwości zakupu rosyjskiej ropy przez Indie. Biuro OFAC wydało krótkoterminowe zwolnienie.

"Ten ruch zezwala wyłącznie na transakcje dotyczące ropy, która już utknęła na morzu" - powiedział sekretarz skarbu Scott Bessent.

Według osób mających bezpośrednią wiedzę o umowach, indyjskie rafinerie kupiły już ponad 10 mln baryłek rosyjskiej ropy. Część mogła zostać kupiona jeszcze przed ogłoszeniem jednomiesięcznego zwolnienia w czwartek późnym wieczorem w Waszyngtonie.

Przy braku sygnałów deeskalacji bank Goldman Sachs wskazał ryzyko scenariuszy, w których ropa może przekroczyć 100 dol. za baryłkę, jeśli utrudnienia się przedłużą. Europejskie kontrakty na olej napędowy zmierzały w kierunku tygodniowego wzrostu o ponad 50 proc., a banki centralne sygnalizowały niepokój o możliwy powrót presji inflacyjnej.

- Załóżmy, że przez kolejne pięć tygodni przepływ ropy przez cieśninę pozostaje bardzo niski. Możliwe, że zobaczymy Brent powyżej 100 dolarów za baryłkę - powiedziała Samantha Dart, współszefowa globalnych badań surowcowych w Goldman Sachs, w rozmowie z Bloomberg Television.

Goldman Sachs zaznaczył jednocześnie, że w jego scenariuszu bazowym zakłada się stopniową odbudowę wysyłek. Bank wskazał też, że kontrakty terminowe mogłyby średnio wynosić 76 dolarów za baryłkę w drugim kwartale 2026 r.

Dodatkowe ostrzeżenie padło ze strony Kataru. Minister energii tego kraju powiedział "Financial Times", że ropa może wzrosnąć do 150 dol. za baryłkę w ciągu dwóch do trzech tygodni, jeśli tankowce i inne statki handlowe nie będą mogły przechodzić przez Ormuz.

Rynek pozostaje nerwowy w obawie przed długotrwałym konfliktem. Według zestawienia Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), w ubiegłym roku przez Cieśninę Ormuz przepływało dziennie ok. 20 mln baryłek ropy i produktów naftowych. Dane z monitoringu statków z tego tygodnia sugerowały załamanie ruchu morskiego na tej trasie.

Od czasu rozpoczęcia kampanii przez USA i Izrael 28 lutego konflikt objął kilkanaście państw. Wraz z nasileniem działań żegluga przez cieśninę praktycznie ustała, co ogranicza dostawy na światowe rynki i skłania producentów do ograniczania wydobycia. Skutki odczuwają też rafinerie i tankowce.

Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi powiedział NBC News, że Iran nie zamierza negocjować i jest gotowy na inwazję lądową. Donald Trump skomentował później w tej samej stacji, że nie rozważa takiego ruchu. Iran w nocy wystrzelił salwę pocisków i dronów, wymierzoną w kraje w całej Zatoce Perskiej, a Izrael wznowił naloty na Islamską Republikę.

Administracja USA analizuje opcje reakcji na skok cen ropy i benzyny. Sekretarz spraw wewnętrznych Doug Burgum powiedział, że rząd rozważa różne warianty, gdy ceny paliw na amerykańskich stacjach wzrosły do 3,32 dol. za galon w czwartek, czyli do najwyższego poziomu od 2024 r.

- Rozważamy wszystko - powiedział Doug Burgum, dodając, że lista obejmuje zarówno działania o natychmiastowym wpływie, jak i bardziej złożone kroki w dłuższym horyzoncie.

W Azji pojawiają się kolejne oznaki napięć dla największych gospodarek. Chiny miały poinformować główne rafinerie o wstrzymaniu eksportu oleju napędowego i benzyny, co może odzwierciedlać priorytet dla potrzeb krajowych. W innym miejscu japońskie rafinerie poprosiły rząd o uwolnienie ropy z rezerw strategicznych.

Wraz z ograniczeniami podaży z Bliskiego Wschodu Arabia Saudyjska podniosła cenę swojej głównej ropy dla odbiorców w Azji na kwiecień najmocniej od sierpnia 2022 r. Rijad przekierowuje też miliony baryłek do portów nad Morzem Czerwonym, by ominąć Cieśninę Ormuz.

Rosną również ceny produktów. W Europie kontrakty na niskosiarkowy gasoil na ICE Futures Europe wzrosły w tym tygodniu o 50 proc., co ma być największym ruchem w historii.

Źródło: Bloomberg