Jak powinien się rozliczyć pracujący student?

Studenci mogą skorzystać z kilku rodzajów nieopodatkowanych świadczeń stypendialnych oferowanych przez uczelnie lub państwowe i samorządowe instytucje związane ze szkolnictwem wyższym. Należą do nich stypendia naukowe, socjalne czy doktoranckie.

Podatek nie zostanie pobrany również z racji uzyskania przychodu z praktyk zawodowych, na które skierowała studenta uczelnia wyższa. W tym wypadku warunkiem jest jednak nieprzekroczenie kwoty dochodów w wysokości 2 280 zł. Wolne od podatku są także świadczenia stypendialne związane z wyjazdem studenta w ramach europejskiego programu wymiany Erasmus+. W obu przypadkach uczelnia będzie natomiast zobowiązana do przekazania studentowi informacji na PIT-11.

Warto jednak pamiętać, że część świadczeń opodatkowaniu podlega. Chodzi o środki o łącznej kwocie wyższej niż 3 800 zł, uzyskane na zasadach ogólnych z racji rozporządzenia jednostki samorządowej lub pozarządowej organizacji pożytku publicznego. Podatek zostanie w takim przypadku odliczony od nadwyżki ze wspomnianych 3 800 zł, a wpłacenie zaliczki będzie obowiązkiem płatnika.

Student pobierający lub niepobierający stypendium będzie musiał rozliczyć się z przychodu uzyskanego w danym roku podatkowym, jeśli podjął w tym okresie pracę zarobkową. Złożenie deklaracji PIT jest obowiązkiem studenta, niezależnie od rodzaju podpisanej umowy, czy to o pracę, czy też cywilnoprawnej. Znaczenia nie będzie miała również łączna suma uzyskanego przychodu, przez co należy rozumieć, że rozliczeniu w formularzu PIT podlegać będzie także dochód w wysokości podlegającej kwocie wolnej od podatku (3091 zł) W tej jednak sytuacji, jeśli płatnik uiścił odpowiednie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, student będzie mógł liczyć na wysoki zwrot podatku.

Brak obowiązku złożenia deklaracji PIT przez pracującego studenta ma miejsce w sytuacji podpisania tzw. małej umowy. Na jej podstawie wykonywane jest niewielkie zlecenie dla danej firmy, za które wypłacane jest wynagrodzenie niższe niż 200 zł. W takim przypadku płatnik odprowadza zryczałtowany podatek w wysokości 18 proc. przychodu.

Zerowy PIT skierowany jest do osób, które nie ukończyły 26 roku życia. Umożliwia on pracownikom zwolnienie z podatku dochodowego. Aby z niego skorzystać, nie ma konieczności składania żadnych oświadczeń. Zwolnienie następuje automatycznie. PIT dla młodych obowiązuje w przypadku otrzymania wynagrodzenia ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz umów zlecenia.

Obowiązuje także limit łączny dla wszystkich umów. Kwota wolna od podatku dla młodych w 2022 roku wynosi 85 528 zł. Nadwyżka od tej kwoty będzie opodatkowania na zasadach ogólnych.

Skorzystanie z zerowego PIT-u dla młodych nie zwalnia jednak z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne. Zwolnione z odprowadzania ZUS-u i składek zdrowotnych są jedynie osoby podejmujące pracę na podstawie umowy zlecenia, agencyjnej lub o świadczenie usług, jeżeli są uczniami szkół ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych oraz studentami do 26 roku życia. Co więcej, ulga dla młodych nie przysługuje podatnikom, którzy uzyskują przychody wyłącznie z prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Jeśli praca studenta za granicą związana jest z działalnością naukową i w pewien sposób powiązana z uczelnią wyższą, na którą uczęszcza podatnik, warto zorientować się, czy wynikające z tego tytułu zarobki będą opodatkowane i na jakich zasadach.

Podjęcie innego rodzaju pracy zarobkowej za granicą będzie wiązało się z obowiązkiem złożenia rocznej deklaracji PIT. Rozliczenie przychodów zagranicznych nastąpi z rodzimym urzędem skarbowym, jako że z założenia student jest polskim rezydentem, czyli osobą posiadającą centrum interesów osobistych i gospodarczych w Polsce.

Przed złożeniem deklaracji podatkowej z dochodów zagranicznych, ważne jest sprawdzenie należnych ulg i odliczeń, które za granicą mogą być inne niż w Polsce. Podczas pracy w innym kraju obowiązywać może bowiem dieta w wysokości 30 proc. od dziennego wynagrodzenia. Dzieje się tak przy zarobkowaniu za granicą na podstawie umowy o pracę.

Poza tym należy sprawdzić, czy kraj, w którym została podjęta praca, podpisał z Polską umowę o uniknięciu podwójnego opodatkowania. Dzięki temu podatnik obliczy podatek według wytycznych zagranicznych, ale zapłaci podatek w Polsce. Zagraniczne przychody podatnik rozliczy w formularzu PIT-36. Niezbędne będzie załączenie druku PIT-ZG, właściwego zeznaniom podatkowym z zarobków uzyskanych poza Polską.

Pracujący student w rozliczeniu zarobków może skorzystać z kilku przysługujących mu ulg. Jedną z nich jest ulga internetowa. Jej uwzględnienie ma jednak swoje limity w czasie i kwocie. Odliczyć można bowiem koszty użytkowania internetu stacjonarnego przez dwa następujące po sobie lata, ale suma ulgi nie może przekroczyć 760 zł za każdy rok. W skorzystaniu z ulgi podatkowej w deklaracji pracującego studenta ważne jest, aby ten był określonym i udokumentowanym odbiorcą usługi.

Dowodem będzie na przykład rachunek, w którym jasno zostanie określony rodzaj usługi, jej sprzedający i kupujący oraz wysokość należności za użytkowanie. Co istotne, uldze podlegają jedynie wydatki na użytkowanie sieci internetowej, nie zaś możliwe dodatkowe usługi wliczone w pakiet. Internet ujmowany w odliczeniu może być zarówno stacjonarny, jak i mobilny.

Zarobki studenta mogą wpłynąć również na odliczenia jego rodziców. Nawet jeśli nie skończył on 25. roku życia, ale jego dochód wyniósł więcej niż 3089 brutto rocznie i dotyczy dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, rodzice nie będą mogli skorzystać z ulgi na dziecko. Wyłączeniu podlegają jedynie dochody uzyskane ze zbycia nieruchomości lub wynikające z drobnych umów zlecenia w kwocie nieprzekraczającej 200 zł.