Rząd kontra bigtechy. Projekt podatku cyfrowego gotowy. Znamy szczegóły

O konieczności wprowadzenia podatku cyfrowego w Polsce, uiszczanego przez big techy, resort cyfryzacji mówi od wielu miesięcy. Podkreśla przy tym, że firmy technologiczne, choć notujące często astronomiczne zyski w ujęciu globalnym, nie uiszczają lub symbolicznie opłacają podatki w Polsce. Jak podaje resort, średnia efektywna stawka podatkowa, której podlegają przedsiębiorstwa cyfrowe, jest obecnie dwukrotnie niższa niż stawka, jaka ma zastosowanie do przedsiębiorstw działających w tradycyjnej gospodarce w UE.

Sytuację zmienić ma nowy podatek nałożony na tego typu podmioty. Ministerstwo Cyfryzacji (MC) przygotowało projekt ustawy w tej sprawie, a dziś po południu zostanie on zaprezentowany na spotkaniu z organizacjami branżowymi.

Money.pl udało się dotrzeć do szczegółów szykowanej regulacji. Przede wszystkim z projektu wynika, że płatnikiem nowego podatku będzie podmiot lub skonsolidowana grupa, które łącznie spełnia dwa warunki:

- łączna kwota przychodów w skali światowej wykazywanych przez podmiot lub grupę w poprzedzającym okresie rozliczeniowym przekracza 1 mld euro;

- łączna kwota podlegających opodatkowaniu przychodów uzyskanych przez podmiot lub grupę w kraju w poprzedzającym okresie rozliczeniowym przekracza 25 mln zł.

Podstawą opodatkowania będzie przychód podatnika, należny lub zapłacony w okresie rozliczeniowym z usług świadczonych na terytorium Polski. Stawka opodatkowania będzie wynosić 3 proc. Podatek będzie nakładany bez względu na rezydencję podatkową lub siedzibę.

Podatek będzie pomniejszony o kwotę uiszczonego w Polsce CIT - mechanizm ten ma zachęcić firmy, na które nałożony będzie podatek cyfrowy, by chętniej rozliczały się podatkowo w Polsce, skoro odnoszą z tego korzyści. Przewiduje się też możliwość ustanowienia przedstawiciela podatkowego firmy działającej także na polskim rynku.

Projekt precyzuje też, jakie usługi będą podlegać opodatkowaniu.

• Po pierwsze, chodzi o podmioty, które w swoim interfejsie cyfrowym umieszczają ukierunkowane reklamy do swoich użytkowników.
• Po drugie, chodzi o udostępnianie tym użytkownikom interfejsu, pozwalającego na wchodzenie w interakcje z innymi użytkownikami lub mogącego ułatwiać "dokonywanie leżących u źródła dostaw towarów lub świadczenia usług bezpośrednio między użytkownikami".
• Po trzecie, chodzi o przekazywanie w drodze sprzedaży (lub innej odpłatnej formie) zgromadzonych danych o użytkownikach, wygenerowanych wskutek ich aktywności na danym portalu.

"Platformy społecznościowe, które pierwotnie pełniły funkcję narzędzi komunikacji międzyludzkiej, przekształciły się w przestrzenie szeroko zakrojonej wymiany informacji, a zarazem w istotne instrumenty prowadzenia działań marketingowych i sprzedażowych. Ich rosnące znaczenie doprowadziło do wykształcenia nowych modeli funkcjonowania przedsiębiorstw, obejmujących marketing cyfrowy, handel elektroniczny oraz tzw. gospodarkę platformową. Jednocześnie rozwój techniczny zmienia zarówno sposób pozyskiwania treści (m.in. poprzez wyszukiwarki internetowe i czaty), jak i ich wytwarzania (np. z wykorzystaniem generatywnych systemów sztucznej inteligencji) oraz rozpowszechniania" - zauważają projektodawcy.

W ocenie skutków regulacji do ustawy autorzy szacują skutki ustawy w ciągu 10 lat. W pierwszym roku obowiązywania ustawa ma przynieść 1,7 mld zł, w kolejnym ponad 2 mld zł. Potem ta kwota ma systematycznie rosnąć do ponad 4 mld zł w 10 roku funkcjonowania ustawy.

To mniej więcej 1/4 wpływów z podatku bankowego, który i tak należy do podatków o najniższych wpływach do budżetu. Jak widać, choć podatek dodałby budżetowi nieco wpływów, to nie są to sumy, które znacząco zwiększą dochody. Łącznie w ciągu 10 lat nowa danina miałby przynieść ponad 31 mld zł.

I w tym sensie ta propozycja przypomina takie rozwiązania z innych krajów, zarówno jeśli chodzi o stawki, jak i wpływy. Np. we Francji takim 3 proc. podatkiem są objęte firmy, których przychody z działalności cyfrowej wynoszą 25 mln euro we Francji lub 750 mln euro globalnie. Wpływy do francuskiego budżetu wynoszą około 700 mln euro.

Z kolei w Hiszpanii przy zbliżonych założeniach wpływy wynoszą niespełna 400 mln euro, a w Austrii około 100 mln.

Pomysł podatku cyfrowego, który wyszedł z resortu cyfryzacji, jak dotąd nie wywoływał entuzjazmu w resorcie finansów. Z drugiej strony, istotny jest też element międzynarodowy, bo głównym płatnikiem miałyby być firmy spoza Polski.

Od początku słychać było natomiast donośne głosy sprzeciwu ze strony USA. Niemal rok temu, w marcu 2025 roku, amerykański ambasador w Polsce Tim Rose określił pomysł nowej daniny jako "Autodestrukcyjny podatek, który zaszkodzi tylko Polsce i jej relacjom z USA" i groził odwetem prezydenta Donalda Trumpa, jeśli zostanie wprowadzony. Z tych względów, choć nie tylko, sprawa nowej daniny budzi mieszane uczucia w rządzie.

- To decyzja na poziomie premiera, która powinna się wpisywać w naszą politykę zagraniczną, tym bardziej, że nie ma dużego znaczenia dla finansów publicznych - komentuje nasz rozmówca z rządu.

Na pewno będzie rozmowa na poziomie politycznym, mamy świadomość tych uwarunkowań - słyszymy ze strony resortu cyfryzacji.

MC ma nadzieję, że w obecnej wersji ta danina nie będzie budziła takich emocji po stronie amerykańskiej, ponieważ jej ostrze jest skierowane także w platformy zajmujące się sprzedażą w sieci, a więc w realiach polskiego rynku w firmy z Chin.

- W realiach przychodowych bardziej chodzi o chińskie platformy, które mają większe przychody w pośrednictwie handlu cyfrowego niż to, co generują Google czy Meta. Amerykańskie firmy płaciłyby 50-100 mln zł rocznie, co przy skali ich biznesu byłoby niezauważalne. Z kolei chińskie podmioty płaciłyby dwa razy tyle, w sytuacji, gdy dziś nie płacą nic - zauważa rozmówca z resortu cyfryzacji.

W trakcie dyskusji o tym podatku pojawiły się obawy o to, czy główną ofiarą nie padną polskie firmy. Nasz rozmówca z resortu cyfryzacji zapewnia, że nie. - Argumenty o "podatku od Allegro" są niezasadne, próg przychodowy 1 mld euro powoduje, że ta firma się nie załapie na nowy podatek, a poza tym w ustawie jest dodatkowy bezpiecznik, przewidujący, że opłacanie CIT może zniwelować podatek cyfrowy - podkreśla.

Po poniedziałkowych konsultacjach resort czeka na decyzję, co dalej z ustawą. W zeszłym tygodniu wysłany został wniosek o wpis do wykazu prac Rady Ministrów. Kiedy projekt zostanie wpisany do wykazu, ministerstwo ma opublikować projekt. Jeśli przejdzie on rządową ścieżkę, to na końcu ważne też będzie pytanie, co sądzi o tych pomysłach prezydent.

Grzegorz Osiecki i Tomasz Żółciak, dziennikarze money.pl i wp.pl