System podatkowy niesprawiedliwy. Polacy rozczarowani

Ponad połowa badanych zastanawia się, jaka część ich rocznych zarobków trafia do budżetu państwa w formie podatków, natomiast 49 proc. uważa, że uzyskuje niewiele w zamian za płacone podatki - wynika z badania Centrum im. Adama Smitha. Dodano, że 28 czerwca br. wypada dzień wolności podatkowej.

Dzień wolności podatkowej jest co roku wyliczany przez ekspertów z Centrum im. Adama Smitha.

"W tym roku Dzień Wolności Podatkowej przypada w piątek 28 czerwca w 180 dzień roku. Na opłacenie wszystkich danin, czyli podatków (...) w tym opłat i składek, które są przymusowe, pracujemy 179 dni z 366, czyli o 8 dni dłużej niż w roku 2023" - czytamy. Dodano, że w br., z uwagi na rok przestępny, DWP wypada 28 czerwca.

Zdaniem Centrum, DWP "jest symbolicznym momentem, gdy przestajemy pracować dla rządu, a zaczynamy pracować dla siebie i dla naszych rodzin".

Z badania wynika, że 49 proc. badanych stwierdziło, że niewiele dostaje w zamian za podatki, które płaci, 39 proc. uważa, że usługi i świadczenia, które dostaje od rządu nie są warte płaconych podatków. 12 proc. uznało, że otrzymywane usługi są warte płaconych podatków.

Na pytanie, czy badani kiedykolwiek zastanawiali się jaka część ich rocznych zarobków trafia do budżetu państwa w formie podatków, 52 proc. odpowiedziało, że tak. Z kolei spytani, ile dni w roku pracują tylko na podatki, ZUS oraz inne składki - 19 proc. odpowiedziało, że powyżej 150 dni, 22 proc., że od 101 do 150 dni, 43 proc. - od 51 do 100 dni, a 16 stwierdziło, że jest to liczba poniżej 50 dni.

Badanie zawierało również analizę skutków związaną z systemem podatkowym "Polskim Ładem". 29 proc. stwierdziło, że podatki i składki, które płaci po zmianie są wyższe, 17 proc. - tyle samo, natomiast 12 proc. stwierdziło, że mniej. Niezdecydowani stanowili 42 proc. badanych. W przypadku wyboru partii politycznej w ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych, Polski Ład wpłynął na decyzję 34 proc. badanych.

Badani spytani o procentowy udział przekazywanych dochodów jaki powinien przekazywać obywatel na cele takie jak obronność, edukacja czy ochrona zdrowia - 21 proc. odpowiedziało, że nic, 10 proc. wskazało 23 proc. badanych, natomiast 20 proc. - 21 proc. badanych. Jedynie 13 proc. zadeklarowało potrzebę przekazywania połowy swojego wynagrodzenia.

Poważne ryzyko

Opóźnienie Dnia Wolności Podatkowej rodzi poważne ryzyko dla przyszłego wzrostu gospodarczego państwa. Zwiększenie wydatków publicznych łatwo przekłada się na wzrost popytu globalnego, ale nie oznacza automatycznego wzrostu podaży dóbr. W krótkim okresie, zanim zaobserwujemy wzrosty cen, można spodziewać się wzrostu PKB, ale w dłuższym przedsiębiorcy będą zaspokajali potrzeby zgłoszone przez sektor publiczny, a nie przez konsumentów.

- Oparcie wzrostu gospodarczego na tym modelu jest po prostu ryzykowne - tym bardziej, że im mniejsze wyczucie rzeczywistych potrzeb ludności i możliwości ich zapewniania mają osoby dokonujące redystrybucji środków. Obecny okres mógłby stanowić doskonałe okazje do tańszej spłaty zadłużenia zagranicznego - natomiast przy rosnących wydatkach i wdrożeniu procedury nadmiernego deficytu szansa na to niestety oddala się - skomentował były członek Rady Polityki Pieniężnej dr Kamil Zubelewicz.

W publikacji stwierdzono, że obecny system podatkowy jest nieefektywny, o czym świadczy powiększająca się "luka w podatku VAT", ale również niesprawiedliwy, na co ma wskazywać fakt, że w momencie kupna ubezpieczenia medycznego na wyjazd za granicę, wysokość opłaty zależy od długości pobytu i miejsca oraz zakresu świadczeń, a nie przychodu jak ma to miejsce w Polsce. Dodano, że nierówność tzw. składki zdrowotnej po zmianie wynikającej z polskiego ładu "zwiększyła realne obciążenia podatkowe" i miała wpływ na wybory polityczne w wyborach parlamentarnych".

Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 21-24 czerwca 2024 na próbie liczącej 1132 osoby.

Obchodzony po raz 31 Dzień Wolności Podatkowej został zainicjonowany w Polsce przez Krzysztofa Dzierżawskiego, eksperta Centrum im. Adama Smitha, które wylicza ten dzień i prezentuje go nieprzerwanie od roku 1994. Jedną z misji Centrum i jego ekspertów jest doprowadzenie w Polsce do zmiany systemu podatkowego na najbardziej konkurencyjny w Unii Europejskiej. Centrum im. Adama Smitha to polski think tank działający od 1989 r. w formie fundacji. Misją Centrum jest badanie gospodarki i działanie na rzecz wolnego rynku.